Բացել գլխավոր ցանկը
Ձմերուկ վայրի
Ձմերուկ վայրի
Ձմերուկ վայրի
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Դդմածաղկավորներ (Cucurbitales)
Ընտանիք Դդմազգիներ (Cucurbitaceae)
Տրիբա Benincaseae
Ցեղ Ձմերուկ (Citrullus)
Տեսակ Ձմերուկ վայրի (C. colocynthis)
Միջազգային անվանում
Citrullus colocynthis

Ձմերուկ վայրի (լատ.՝ Citrullus colocynthis), դդմազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս: Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում:

Բովանդակություն

ՆկարագրությունԽմբագրել

Փռված կամ մագլցող ընձյուղներով, 1-2 մ երկարությամբ միամյա բույս է: Տերևները խորդուբորդ են, հիմքում՝ սրտաձև և խոր-եռբաժան և փետրաձև բաժանված 1-2 մասերով: Պսակը արտաքինից կանաչ է և խավոտ: Պտուղի տրամագիծը 7-12 սմ է, բաց կանաչ, բազմասերմ, պտղամիսը չորոտ է[1]:

ՏարածվածությունԽմբագրել

Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու (Արաքս գետի ողողադաշտ Մեղրի քաղաքի մոտ) ֆլորիստիկական շրջանում: Աճում է Առաջավոր և Միջին Ասիայում, Աֆրիկայում և Հնդկաստանում[1]:

էկոլոգիաԽմբագրել

Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 600-700 մ բարձրությունների վրա, ժամանակավոր խոնավացող ավազագլաքարային գրունտերի վրա: Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին, պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին[1]:

ՊահպանությունԽմբագրել

Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է: Հավաքվել է մեկ անգամ՝ 1977 թվականին: Տեսակին սպառնացող հիմնական սպառնալիքը տարածման և բնակության շրջանների փոքր մակերեսն է (10 կմ²-ից պակաս): Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ: Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում[1]:

Պահպանություն չի իրականացվում[1]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6