Հենրի Քլեյ Ֆրիկ (անգլ.՝ Henry Clay Frick, դեկտեմբերի 19, 1849(1849-12-19)[1][2][3], West Overton, East Huntingdon Township, Վեստմորլենդ շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 2, 1919(1919-12-02)[1][4][2], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[5]), ամերիկացի գործարար, ֆինանսիստ և մեկենաս։

Հենրի Քլեյ Ֆրիկ
անգլ.՝ Henry Clay Frick
Դիմանկար
Ծնվել էդեկտեմբերի 19, 1849(1849-12-19)[1][2][3]
ԾննդավայրWest Overton, East Huntingdon Township, Վեստմորլենդ շրջան, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
Մահացել էդեկտեմբերի 2, 1919(1919-12-02)[1][4][2] (69 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[5]
ԳերեզմանՀոմվուդի գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
ԿրթությունOtterbein University?
ԵրկերՖրիկի հավաքածու
Մասնագիտությունձեռնարկատեր, մեկենաս և արվեստի կոլեկցիոներ
ԱմուսինAdelaide Howard Childs Frick?[6]
Ծնողներհայր՝ John Wilson Frick?, մայր՝ Elizabeth Stauffer Frick?
ԵրեխաներHelen Clay Frick?[5], Childs Frick?, Martha Howard Frick? և Henry Clay Frick Jr.?
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Henry Clay Frick Վիքիպահեստում

Գործունեություն

խմբագրել

Եղել է Կոքս արտադրող «H. C. Frick & Company» ընկերության հիմնադիրը, «Carnegie Steel Company»-ի ղեկավարը, կարևոր դեր է խաղացել «U.S. Steel» պողպատաարդյունաբերական կոնցեռնի ստեղծման գործում։ Ֆինանսավորել է Փենսիլվանիայի երկաթուղու և Ֆիլադելֆիա-Ռեդինգ երկաթուղու շինարարությունը, նշանակալի անշարժ գույք է ունեցել Փիթսբուրգում և Փենսիլվանիայի այլ քաղաքներում։

Հայտնի է նաև նրանով, որ Նյու Յորքում կառուցել է նեոդասական տուն, որը պատմության մեջ հայտնի է դարձել որպես Ֆրիկի առանձնատուն (անգլ.՝ Henry Clay Frick House) և դարձել է Մանհեթենի տեսարժան վայրերից մեկը, և որն իր արվեստի հավաքածուի հետ միասին կտակել է թանգարան հիմնելու համար, որն այժմ հայտնի է որպես Ֆրիկի հավաքածու։

Ժամանակակիցների և պատմաբանների կողմից հաճախ հիշատակվում է որպես «Ամերիկայի ամենաատելի մարդը»[7] և «բոլոր ժամանակների ամենավատ ամերիկյան կառավարիչը»[8] դաժանության և բիզնեսին առընչվող գործերում բարոյականության բացակայության պատճառով[9]։

1892 թվականին Ալեքսանդր Բերքմանը անհաջող մահափորձ է կատարել Ֆրիկի դեմ։

Հենրի Քլեյ Ֆրիկը մահացել է 1919 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Նյու Յորքում։

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Webster S. Frick, Henry Clay // Grove Art Online / J. Turner[Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T029925
  3. 3,0 3,1 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.)LZMK, 1999. — 9272 p.
  4. 4,0 4,1 4,2 RKDartists (նիդերլ.)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Union List of Artist Names — 2018.
  6. https://www.frick.org/sites/default/files/FindingAids/AdelaideHCFrickPapers.html
  7. «Smith, «Change Arrives on Tiptoes at the Frick Mansion» New York Times, August 28, 2008». Արխիվացված օրիգինալից 2018 թ․ հունվարի 5-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 1-ին.
  8. ««Portfolio's Worst American CEOs of All Time» CNBC.com April 30, 2009». Արխիվացված օրիգինալից 2015 թ․ ապրիլի 2-ին. Վերցված է 2017 թ․ հոկտեմբերի 1-ին.
  9. Perkins, 2009, p. 75.

Գրականություն

խմբագրել
  • Apfelt, Brian. «The Corporation — 100 Years of the United States Steel Corp.»
  • Falk, Candace; Pateman, Barry; and Moran, Jessica M. Emma Goldman: A Documentary History of the American Years. Berkeley, Calif.: University of California Press, 2003.
  • «Founded His Fortune in the Panic of 1873» New York Times. December 3, 1919.
  • Hamilton, Neil A. Rebels and Renegades: A Chronology of Social and Political Dissent in the United States. Florence, Ky.: Taylor & Francis, 2002.
  • «Henry C. Frick Dies» New York Times. December 3, 1919.
  • Keve, Paul W. Prisons and the American Conscience: A History of U.S. Federal Corrections. Carbondale, Ill.: Southern Illinois University Press, 1991.
  • Krause, Paul. The Battle for Homestead, 1890—1892: Politics, Culture, and Steel. Pittsburgh, Pa.: University of Pittsburgh Press, 1992.
  • Markel, Howard. Quarantine!: East European Jewish Immigrants and the New York City Epidemics of 1892. Baltimore, Md.: Johns Hopkins University Press, 1997.
  • Perkins, John. Hoodwinked: An Economic Hit Man Reveals Why the World Financial Markets Imploded—and What We Need to Do to Remake Them. New York: Broadway Books, 2009.
  • Petrucelli, Alan W. «A Fresh Look: Viewing Vanka Murals a Religious Experience» Pittsburgh Post-Gazette. July 14, 2008.
  • Sanger, Martha Frick Symington. Henry Clay Frick: An Intimate Portrait. New York: Abbeville Press, 1998.
  • Sanger, Martha Frick Symington. The Henry Clay Frick Houses: Architecture, Interiors, Landscapes in the Golden Era. New York: Monacelli Press, 2001.
  • Skrabec, Quentin R. Henry Clay Frick: The Life of the Perfect Capitalist. Jefferson, N.C.: McFarland & Co., 2010.
  • Smith, Roberta. «Change Arrives on Tiptoes at the Frick Mansion» New York Times. August 28, 2008.
  • Standiford, Les. Meet You in Hell: Andrew Carnegie, Henry Clay Frick, and the Bitter Partnership That Transformed America. New York: Crown Publishers, 2005.

Արտաքին հղումներ

խմբագրել
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հենրի Քլեյ Ֆրիկ» հոդվածին։