Հելեն Դահմ
Հելեն Դահմ (գերմ.՝ Helen Dahm, մայիսի 21, 1878[1][2][3], Egelshofen, Տուրգաու, Շվեյցարիա - մայիսի 24, 1968[1][4][2], Männedorf), շվեյցարիացի նկարչուհի, հետևել է իմպրեսիոնիստական շարժմանը։
Հելեն Դահմ | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | մայիսի 21, 1878[1][2][3] |
Ծննդավայր | Egelshofen, Տուրգաու, Շվեյցարիա |
Վախճանվել է | մայիսի 24, 1968[1][4][2] (90 տարեկան) |
Մահվան վայր | Männedorf |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Մասնագիտություն | նկարչուհի |
Ոճ | էքսպրեսիոնիզմ |
![]() |
Կյանք
խմբագրելՀելեն Դահմը ծնվել է Էգելսհոֆենում (այժմ Կրեուզլինգեն), Շվեյցարիա։ Նրա հոր պատկանող տեքստիլ միավորման սնանկացումից հետո ընտանիքը 1897 թվականին մեկնում է Ցյուրիխ, որտեղ նա սկսում է սովորել։ Դահմը իր նկարչության դասերը ստացել է Հերման Հատիկերից և Էռնեստ Վյուրտենբերգերից, որոնք նրան խրախուսում էին շարունակել ուսումը։ 1906-1913 թվականները Դահմը կարողանում է սովորել Մյունխենի Ակադեմիայում։ Կարճ ժամանակում նա ծանոթանում է քաղաքի ամենահայտնի նկարիչների հետ, այդ թվում՝ Վասիլի Կանդինսկու, Ֆրանց Մարկի, Ավգուստ Մակեի, Մյունտերի, Մարիաննա ֆոն Վերյովկինայի հետ։ Հելենը շփվում է The Blue Rider նկարչական խմբի հետ[5]։ 1930-ական թվականներին Հելենը տառապում էր ծանր դեպրեսիայից և չէր զբաղվում արվեստով։ Հանդիպումը Մեհեր Բաբի հետ Կանեում` Ֆրանսիայում, էական նշանակություն է ունենում։
1938 թվականին Հելեն Դահմը ապրել է Մեհերաբադում` Հնդկաստանում և նկարել է Մեհեր Բաբի դամբարանի ներսի պատերը` օգտագործելով իր ամբողջ ներուժը [6]։ Հելենը համակերպվում է ընդմիշտ այդտեղ մնալու համար՝ որոնելով կյանքում նոր հոգևոր բավականություն, բայց ծանր հիվանդությունը նրան ստիպում է մեկ տարի անց վերադառնալ Շվեյցարիա, որտեղ նորից հանգրվանում է Էտվիլ-ամ-Ջեե-ում։
Հելեն Դահմի մոտ շրջադարձ է կատարվում դեպի կրոնական թեմաները։ Նա նկարում է դրախտի պատկերներ, Քրիստոսի խաչելությունը, հրեշտակներ։
Դահմը ճանաչում է ձեռք բերում միայն կյանքի վերջին շրջանում։ 1967 թվականին՝ 89 տարեկան հասակում, նա կազմակերպում է իր առաջին ցուցահանդեսը Շվեյցարիայում[7]։
Էլս Ստրանցը քսան տարի եղել է նրա գործընկերը։ Նրա միջոցով է Դահմը հանդիպել Blue Rider խմբի նկարիչներին, որոնք ունեցել են իրենց ներգործությունը Դահմի վրա[8][9]։
Գրականություն
խմբագրել- Künstlerlexikon der Schweiz. XX. Jahrhundert. Hrsg.: Verein zur Herausgabe des schweizerischen Künstler-Lexikons; Redaktion: Hans Christoph von Tavel. Huber, Frauenfeld 1958–1967
- Biografisches Lexikon der Schweizer Kunst. Dictionnaire biographique de l’art suisse. Dizionario biografico dell’arte svizzera. Hrsg.: Schweizerisches Institut für Kunstwissenschaft, Zürich und Lausanne; Leitung: Karl Jost. 2 Bände. Verlag Neue Zürcher Zeitung, Zürich 1998
- Doris Wild, Elisabeth Grossmann und Regula Witzig: Helen Dahm. ISBN 3-8550-4084-2
- Paola von Wyss-Giacosa und Sandi Paucic: Katalog Helen Dahm. ISBN 3-905647-13-3
- Hanna Gagel: So viel Energie – Künstlerinnen in der dritten Lebensphase. AvivA Verlag, 2005, ISBN 3-9323-3824-3
Ծանոթագրություններ
խմբագրել- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Helen Dahm (նիդերլ.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 FemBio տվյալների շտեմարան (գերմ.)
- ↑ 3,0 3,1 SIKART — 2006.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Helen Dahm — 2006.
- ↑ Else Strantz bei L-World – Das Wiki zur Lesbengeschichte der Schweiz
- ↑ Lord Meher, Bhau Kalchuri, 1986, p. 2315
- ↑ Broken Down Furniture News, Winnie Barrett, March–April 1992, No. 62
- ↑ «On Sacred Ground». Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ դեկտեմբերի 9-ին. Վերցված է 2018 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
- ↑ «Works by Swiss Artist Helen Dahm». Village Antiques.
Արտաքին հղումներ
խմբագրել- Official website
- Homepage der Helen Dahm Gesellschaft
- Village Antiques – Helen Dahm (englisch)
- Werke Helen Dahms Արխիվացված 2016-03-04 Wayback Machine im Kunstmuseum Thurgau
- Helen Dahm und die Lust am Zickzack In:SRF 20. Dezember 2018
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հելեն Դահմ» հոդվածին։ |