Բացել գլխավոր ցանկը

Հարավային Ուրալ, գտնվում է Միջին Ուրալի և Մուգոջարի միջև: Հարավային Ուրալը` Ուրալյան լեռների հարավային և լայնածավալ լեռնային համակարգը, գտնվում է Մերձավոր Ուրալների և Մոզգոզարայի միջև: Արևմուտքից և արևելքից սահմանափակվում են Արևելյան Եվրոպայի և Արևմտասիբիրական հարթավայրերով: Հյուսիսային սահմաններ՝ Միջին Ուրալյան լեռներ, Յուրմա լեռ (55°25')[2][3][4], հյուսիսային լայնությունը՝ 56° [5]: Մուգոջարի հետ հարավային սահմանները անցնում են Ղազախստանի Հանրապետության Ախտուբինսկի շրջանի տարածքներով[6]:

Հարավային Ուրալ
Iremel.jpg
Տեսակmountain chain?
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
Վարչատարածքային միավորQ23895933?[1]
ԼեռնաշղթաՈւրալյան լեռներ
Կազմված էՅամանտաու

Ամենաբարձր գագաթը Յամանգա լեռն է (1.640 մ): Հարավային Ուրալը ձգվում է մինչև 250 կմ, իսկ Ուրալյան լեռների միջին լայնությունը` 40-ից 150 կմ է: Երկարությունը 550 կմ է[6]:

ՌելիեֆԽմբագրել

 
Ինզեր
 
Հարավային Ուրալի ամենաբարձր Յամանթաու գագաթը
 
Մինյար երկաթուղային կայարան

ԿլիմաԽմբագրել

Կլիման հաստատուն է և հազվադեպ է լինում խիստ փոփոխական. ձմեռը ցուրտ է, ամառը՝ շոգ: Ձմռանը եանակը կառավարում են Ասիական անտիցիկլոնները, որոնք ներխուժում են Սիբիրից, իսկ ամռանը Բարենցի և Կարմիր ծովերից, Ղազախստանից և Միջին Ասիայից փչում են տաք քամիներ[7]:

Ձմեռը (նոյեմբերի կեսից մարտ) ձնառատ է, երբեմն փոքր-ինչ տաք Ատլանտյան հոսանք է գալիս, իսկ մշտապես ազդեցիկ են ցուրտ սիբիրյան օդային զանգվածները: Փետրվար ամսին հաճախ են լինում ձնաբուք և փոթորիկներ (ամսվա մեջ գրեթե 2-16 օր): Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -15 -ից -18 °C (մինիլալը՝ −45 °C): Երբեմն էլ Ատլանտյան տաք հոսանքները բերում են թաց ձյուն, անձրևներ և մառախուղ: Մարտին ձյան ծածկույթը հասնում է 40—80 սմ:

Գարունը (ապրիլ — մայիս) զով է, ուղեկցվում է փոքր-ինչ ցուրտ քամիներով: Իրար են հաջորդում թաց, ձյունառատ օրերը անհամեմատ տաք, անձրևային և պայծառ, արևոտ օրերը: Երբեմն էլ գարունն ավարտվում է հունիսին:

Ամառը (հունիս — օգոստոս) — չափավոր տաք է, հաճախակի ամպրոպներով ու անձրևով (7—11 օր): Ամսական միջին ջերմաստիճանը հուլիսին +19 °C (մաքսիմում՝ +34 °C): Օգոստոսը հիմնականում արևոտ է, առանց նշանակալի քանակությամբ տեղումների:

Աշունը (սեպտեմբերից հոկտեմբերի առաջին կեսը) ցուրտ է, ամպամած, ամպրոպային անձրևոտ օրերով: Երբեմն սեպտեմբերը տաք է լինում, արևոտ, սակայն առավոտյան լինում է սառնամանիք, տեղումները հիմնականում լինում են անձրևի տեսքով և մառախլապատ (ամսվա շուրջ 5—15 օրերը լինում են մառախլապատ), թաց ձյան տեսքով:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. OKTMO
  2. «Рельеф Урала»։ Физическая география России и СССР։ Экологический центр «Экосистема»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-13-ին։ Վերցված է 2010-05-26 
  3. А. А. Крубер։ «Уральские горы»։ Общее землеведение։ Государственно учебно-педагогическое издательство, Москва — Ленинград, 1938 г. OCR Detskiysad.Ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-13-ին։ Վերցված է 2010-05-26 
  4. «Уральский хребет»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  5. Средний Урал, Большая советская энциклопедия. — М.: «Սովետական հանրագիտարան», 1969—1978 թթ
  6. 6,0 6,1 Южный Урал
  7. Южный Урал