Բացել գլխավոր ցանկը
Հավասարաթևեր
Psylla alni
Psylla alni
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Ընտանիք Հավասարաթևեր
Լատիներեն անվանում
Homoptera
Բնապահպանական կարգավիճակը

Վտանգի տակ

Status iucn3.1 EN.svg
Արեալ
պատկեր

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 621845
NCBI 9646


Հավասարաթևեր կամ միակերպաթևեր (լատ.՝ Homoptera), միջատների կարգ։

Կենսաբանական տարածումըԽմբագրել

Բաժանվում է ցիկադների (լատ.՝ Cicadinea), տերևալվիկների (լատ.՝ Psylloidea), սպիտակաթևերի (լատ.՝ Aleyrodinea), լվիճների, կոկցիդների կամ որդանների ու վահանակիրների։

Մարմնի կառուցվածքըԽմբագրել

Երկարությունը 1-16 մմ է։ Բերանային ապարատը ծակող-ծծող տիպի է՝ սովորաբար 3-հատվածանի կնճիթի ձևով, որն ամրացած է գլխի հետևի մասին և հանգիստ վիճակում ծռված է դեպի մարմնի ստորին մասը։ Առաջին զույգ թևերը համասեռ են, միանման ամրությամբ (թաղանթային կամ կաշեկերպ), հետին զույգ թևերն առաջիններից փոքր են կամ բացակայում են։ Հանգիստ վիճակում թևերը ծալվում են մարմնի երկարությամբ՝ տանիքաձև։ Զարգանում են ոչ լրիվ կերպարանափոխությամբ։

ՍնունդըԽմբագրել

Սնվում են բույսերի տարբեր օրգանների հյութերով՝ բույսերի վրա առաջացնելով ուռուցքներ կամ գալեր։ Հայաստանի Հանրապետությունում հանդիպում է հավասարաթևերի ավելի քան 450 տեսակ, առավել տարածված և վնասակար են խնձորենու տերևալվիկը (հյուսիսային անտառներում, Զանգեզուրում), տանձենու, փշատենու տերևալվիկները, սովորական փրփրացիկադը, վարդենու, բամբակենու ցիկադը (Գյումրիում, Արզնիում), խաղողի թզուկ ցիկադները, դեղձենու ցողունային լվիճը, կեղծ վահանակիրը (Սյունիքում), ջերմատնային սպիտակաթևը ջերմոցներում) և այլն։ Որոշ հավասարաթևեր արտազատում են քաղցր, կպչող հյութ՝ մեղրացող, որի վրա զարգանում են մրիկասնկերը։ Շատ տեսակներ բույսերի վիրուսային հիվանդությունների տարածողներ են։

Այս հոդվածի նախնական տարբերակը կամ նրա մասը վերցված է Հայկական համառոտ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են՝ Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։