Կարնեգի Մելոն համալսարան

Կարնեգի Մելոն համալսարան (անգլ.՝ Carnegie Mellon University, CMU), մասնավոր համալսարան և հետազոտական կենտրոն ԱՄՆՓիթսբուրգ քաղաքում (Փենսիլվանիա նահանգ):

Կարնեգի Մելոն համալսարան
անգլ.՝ Carnegie Mellon University
Carnegie Mellon University wordmark.svg
CMU campus Cathedral Learning background.jpg
Տեսակմասնավոր համալսարան, հետազոտական համալսարան և մասնավոր ոչ առևտրային կրթական հաստատություն
Հիմնադրված է1900
ՀիմնադրիրԷնդրյու Կարնեգի
Ընդհանուր անձնակազմ1440 մարդ
ԱնդամակցությունՕուկ Ռիջի համալսարանների միություն, ORCID[1], Թվային գրադարանի ֆեդերացիա[2], MetaArchive Cooperative?[3], Հետազոտական գրադարանների կենտրոն[4] և Ցանցային տեղեկատվության կոալիցիա[5]
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ՏեղագրությունՓիթսբուրգ
Հասցե5000 Forbes Avenue, Pittsburgh, PA, 15213-3890[6]
Կայքcmu.edu(անգլ.)
Carnegie Mellon University Վիքիպահեստում

Սկզբում գոյություն ունեին Կարնեգի տեխնիկական դպրոցները, որոնք հիմնել էր ամերիկացի արդյունաբերող Էնդրյու Կարնեգին 1900 թվականին[7]: 1912 թվականին դպրոցը վերածվեց տեխնոլոգիական համալսարանի, որը 4 տարի ուսումնառությունից հետո շնորհում էր բակալավրի կոչում: Համալսարանը հիմնադրվել է 1967 թվականին Կարնեգի տեխնոլոգիական համալսարանի և Մելոնի ինդուստրիալ հետազոտությունների ինստիտուտի (հիմնադրվել էր 1913 թվականին) միաձուլումով:

Կարնեգին գրել էր. «Իմ սիրտը աշխատանքի մեջ է»: Հետագայում այս խոսքը դարձավ համալսարանի նշանաբանը:

Ինստիտուտը զբաղվում է գիտության և տեխնիկայի բնագավառներում հետազոտություններով, IT տեխնոլոգիաներով, ռոբոտաշինությամբ ու արհեստական բանականությամբ: Ինստիտուտը հայտնի է նաև մի շարք այլ բնագավառներում` մենեջմենթ, տնտեսագիտություն, լեզվաբանություն: Գործընկերային հարաբերություններ ունի IBM-ի և հռչակավոր այլ կազմակերպությունների հետ:

Համալսարանը մասնաճյուղ ունի Կատարում, համատեղ ծրագրեր է իրականացնում աշխարհի մի շարք երկրներում, ներառյալ IT կադրերի պատրաստում Թաթարստանի Ինոպոլիս գիտական քաղաքում:

ՄասնաշենքերԽմբագրել

Համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է Փիթսբուրգի գործարար կենտրոնից 5 կմ հեռավորության վրա` Շենլի պարկ և Սքվիրել հիլլ, Շեյդիսայդ և Օքլենդ շրջանների միջև: Մասնաշենքի մակերեսը 0.57 կմ² է: Արևմուտքում հարում է Փիթսբուրգի համալսարանի մասնաշենքին:

Բազում տասնամյակների ընթացքում մասնաշենքում ուսանողական կյանքի կենտրոնը եղել է Սկիբո հոլլը: 1950-ական թվականների ինքնատիպ այդ շինությունը, որ կառուցված էր այդ ժամանակի ոճով, քանդվել է: Տեղում կառուցվել է ժամանակակից շինություն, որ շահագործվում է անլար ցանցով:

Նշանավոր դասախոսներ ու շրջանավարտներԽմբագրել

Կարնեգի Մելոն համալսարանում սովորում են 13.650 ուսանող աշխարհի 114 երկրներից: Այն ունի ավելի քան 100.000 շրջանավարտ և 5.000 դասախոս ու գիտաշխատող: Նրանց թվում եղել են Նոբելյան մրցանակի 20 դափնեկիր, Թյուրինգի մրցանակի 12 հաղթող, Ամերիկյան արվեստի ու գիտության ակադեմիայի 22 անդամ, ազգային ակադեմիաների 72 անդամ, «Էմմի» մրցանակի 114 և «Օսկարի» 7 մրցանակակիր[8][9]:

  • Կշիշտոֆ Մատյաշևսկի - լեհ և ամերիկացի քիմիկոս
  • Ռենդի Պաուշ - ինֆորմատիկայի պրոֆեսոր
  • Ջեյմս Գոսլինգ - ծրագրավորող, NeWS, Gosling Emacs համակարգերի հեղինակ
  • Մեթ Բոմեր - դերասան
  • Էնդի Ուորհոլ - ամերիկացի նկարիչ, պրոդյուսեր, դիզայներ, գրող
  • Մարկ Ռուսինովիչ - ամերիկացի ծրագրավորող, գրող
  • Ջոն Նեշ - ամերիկացի մաթեմատիկոս
  • Հայնրիխ Կրաուզե - ավստրիացի նկարիչ
  • Զակարի Կուինտո - ամերիկացի դերասան
  • Իձիրի Յուձի - ճապոնացի հետազոտող հաշվապահության բնագավառում, տնտեսագիտության պրոֆեսոր
  • Վասիլի Կուզնեցով - խորհրդային պետական ու հասարակական գործիչ

ՎարկանիշԽմբագրել

Համալսարանում կրթությունը համակարգչային տեխնոլոգիաների, նախագծման, բիզնեսի ու տնտեսագիտության, պետական ծառայության, տեղեկատվական համակարգերի, հոգեբանության, սոցիալական ու իրավական գիտությունների, արվեստի բնագավառներում լավագույններից է աշխարհում: 2010 թվականին համալսարանը US News and World Report -ի վարկանիշում զբաղեցրել է 23-րդ, Times Higher Education-ում` 20-րդ, QS World University Rankings-ում` 34-րդ տեղն աշխարհում[10]: Համալսարանը լավագույնն է համարվում համակարգչային տեխնոլոգիաների մասնագետների պատրաստման բնագավառում[11]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. https://orcid.org/members/001G000001JhCfHIAV-carnegie-mellon-university
  2. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  3. https://metaarchive.org/about/
  4. http://www.crl.edu/membership/members
  5. https://web.archive.org/web/20200122180935/https://www.cni.org/about-cni/membership/members
  6. http://nces.ed.gov/collegenavigator/?q=&id=211440
  7. Committee on Education, United States House of Prepresentatives (1920). Charges Against the Federal Board for Vocational Education, Volume 3. Washington: Government Printing Office. Retrieved June 25, 2015.
  8. University, Carnegie Mellon. "Awards - CMU - Carnegie Mellon University". www.cmu.edu. Retrieved 2017-06-15.
  9. "CMU About: Awards". Carnegie Mellon University. 2016. Retrieved March 4, 2016.
  10. http://www.cmu.edu/assets/pdfs/historicalrankings.pdf
  11. https://www.csd.cs.cmu.edu/content/mission-history

Արտաքին հղումներԽմբագրել