Բարոն Կարլ Դրեզ (գերմ.՝ Karl Drais, ամբողջական անունը՝ Կարլ Վիլհելմ Լյուդվիգ Ֆրիդրիխ ֆոն Դրեզ ֆոն Զաուերբրոն, գերմ.՝ Karl Wilhelm Ludwig Friedrich von Drais von Sauerbronn, ապրիլի 29, 1785(1785-04-29)[1][2][3][…], Կարլսրուե, Margraviate of Baden, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[4] - դեկտեմբերի 10, 1851(1851-12-10)[1][2][5], Կարլսրուե, Գերմանական միություն[4]), գերմանացի գյուտարար։ Նրան են պատկանում հեծանիվի[6][7][8], գրամեքենայի[6], մսաղացի[9] գյուտերը։

Կարլ Դրեզ
գերմ.՝ Karl Drais
Դիմանկար
Ծնվել էապրիլի 29, 1785(1785-04-29)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԿարլսրուե, Margraviate of Baden, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[4]
Մահացել էդեկտեմբերի 10, 1851(1851-12-10)[1][2][5] (66 տարեկան)
Մահվան վայրԿարլսրուե, Գերմանական միություն[4]
ԳերեզմանHauptfriedhof Karlsruhe և Alter Friedhof (Karlsruhe)
ՔաղաքացիությունԳերմանիա
ԿրթությունՀայդելբերգի համալսարան
Մասնագիտությունգյուտարար և forester
Ծնողներհայր՝ Karl Wilhelm Ludwig Friedrich Drais von Sauerbronn?
Զբաղեցրած պաշտոններկուրֆյուրստ
Karl Drais Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
Դրեզի հեծնիվը, Մանհայմ:

Կարլ Դրեզը ծնվել է 1785 թվականի ապրիլի 29-ին Բադենի մեծ դքսության մայրաքաղաք Կարլսրուեում։ Նրա ծնողները՝ բարոն Կարլ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Լյուդվիգ Դրեզը և բարոնուհի Քրիստինա Մարգարիտա դե Կալենտալալը՝ մեծ կարողություն չունեին, չնայած որ հայրը դատարանի խորհրդական էր։ Նրա կնքահայրը` Բադենի մեծ դուքս Կարլ Ֆրիդրիխն էր։

Երիտասարդ Կարլը ուսումը սկսել է հայրենի քաղաքում, այնուհետև շարունակել՝ Պֆորցհայմի ջրային և անտառային կառավարման մասնավոր դպրոցում։ 1803-1805 թվականներին Հեյդելբերգի համալսարանում ուսումնասիրել է մաթեմատիկա, ֆիզիկա և ճարտարապետություն։ Ուսումնառությունից հետո նա աշխատանքի է անցել Բադենի մեծ դքսության ջրային և անտառային ընկերությունում։ 1811 թվականին մեկնել է Մանհայմ՝ ծնողների մոտ, որտեղ հայրն արդարադատության բարձրագույն դատարանի նախագահ էր նշանակվել։ Հենց այս ժամանակաշրջանից էլ սկսել է զբաղվել գյուտարարությամբ։ 1813-1814 թվականներին կոնգրեսին է ներկայացրել իր ստեղծած երկու մեքենաներից մեկը։ Այն ուներ չորս անիվ և աշխատում էր մարդու կողմից ուժ կիրառելու շնորհիվ։

 
Դրեզի գերեզմանը

1817 թվականի հունիսի 12-ին Կարլ Դրեզը, 33 տարեկանում, իր ստեղծած «քայլող մեքենայով» Մանհայմից մեկնեց Շվեցինգեն` 14,4 կիլոմետրն անցնելով մեկ ժամից քիչ ավել ժամանակահատվածում։ Այն ուներ երկու անիվ և նստատեղ։ Առջևի անիվն ապահովում էր շարժման ուղղությունը։ Այս գյուտը ֆինանսական մեծ հաջողություն չբերեց։ Բադենի Մեծ Դուքս Կարլ Ֆրիդրիխի աջակցությաբ, այս գյուտի համար Դրեզը ստացավ մեխանիկայի պրոֆեսորի կոչում, 10 տարվա անդորրագիր և կենսաթոշակ։

Կարլ Դրեզի վերջին տարիներն այնքան էլ նպաստավոր չէին ֆինանսական տեսակետից։ 1849 թվականի հեղափոխության պատճառով զրկվել էր կենսաթոշակից։ Կարլ Դրեզը մահացել է 1851 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ Կարլսրուեում։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Audrey Malgras-Serra, Karl Drais - la nouvelle biographie, Goethe-Institut Mannheim-Heidelberg, 2006, 3 p. lire [archive] (consulté le
  • Keizo Kobayashi, Histoire du vélocipède de Drais à Michaux 1817-1870: Mythes et réalités, Tokyo, Bicycle culture center, 1993
  • Hans-Erhard Lessing, Automobilität - Karl Drais und die unglaublichen Anfänge, Maxime-Verlag, Leipzig 2003 [1] [archive]

ԾանոթագրություններԽմբագրել