Խնձորուտ (Վայոց ձորի մարզ)

գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում
Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խնձորուտ (այլ կիրառումներ)

Խնձորուտ (մինչև 1946 թ.-ը՝ Ալմալու), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի Վայքի տարածաշրջանում[2], մարզկենտրոնից 45 կմ հարավ-արևելք, Նախիջևան գետի աջակողմյան վտակ Ճահուկի վերնագավառում։

Գյուղ
Խնձորուտ
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզՎայոց ձորի մարզ
ԲԾՄ1600 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն500 մարդ (2011)[1]
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Խնձորուտ (Վայոց ձորի մարզ) (Հայաստան)##
Խնձորուտ (Վայոց ձորի մարզ) (Հայաստան)
Խնձորուտ (Վայոց ձորի մարզ) (Վայոց ձորի մարզ)##
Խնձորուտ (Վայոց ձորի մարզ) (Վայոց ձորի մարզ)

Խնձորուտը նախկինում կրել է Ալմալու անվանումը և մտել է Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառի կազմում։ 1946 թ.-ի նոյեմբերի 12-ին Գերագույն Խորհրդի նախագահության որոշմամբ անվանվել է Խնձորուտ[3]։

Պատմություն խմբագրել

Գյուղը հիմնադրվել է 1826-1828 թթ. ռուս պարսկական պատերազմի հետևանքով Պարսկաստանի Խոյի և Սալմաստի շրջաններից գաղթած հայերի կողմից։ Սակայն գյուղն ավելի հին է, քան ենթադրվում է։ Այդ մասին վկայում են «Հին գյուղ» կոչվող տարածքում հայտնաբերված, 7-րդ դարով թվագրված խաչքարերը, ինչպես նաև զարդաքարերով, սրբատաշ քարերով կիսավեր կառույցները։

Բնակչություն խմբագրել

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Խնձորուտի մշտական բնակչությունը կազմել է 500, առկա բնակչությունը` 464 մարդ[4]։ 1831 թվականից գրեթե ամբողջությամբ բնակեցված է հայերով[5]։ Խնձորուտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.

Տարի Բնակչություն
1831 115 մարդ [6]
1873 458 մարդ [7]
1897 751 մարդ [7]
1926 652 մարդ [7]
1970 618 մարդ [6]
1989 499 մարդ [8]
2001 526 մարդ [6]
2011 500 մարդ [1]


Տնտեսություն խմբագրել

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ և ծխախոտագործությամբ։

Պատմամշակութային կառույցներ խմբագրել

Խնձորուտում կա XIX դարի եկեղեցի։ Գյուղից մոտ 2 կմ հարավ ընկած են Խնձորուտ գյուղի ավերակները իսկ նրանից հյուսիս-արևմուտք գտնվում են Աղոպեն (Օղպին) գյուղի ավերակները։

Հասարակական կառույցներ խմբագրել

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, ակումբ, գրադարան, բուժկայան։

Տես նաև խմբագրել

Արտաքին հղումներ խմբագրել

  • Խնձորուտ (Վայոց ձորի մարզ) բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
  • Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio 
  • Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 128, available online at the website of the Internet Archive:


Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. 1,0 1,1 Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները (հայ.)
  2. Վայոց ձորի մարզի մարդահամար, 2008 (անգլ.)
  3. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 97
  4. 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  5. Զավեն Կորկոտյան, «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)»
  6. 6,0 6,1 6,2 Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարան (հայ.)Երևան: 2008. — 184 p.
  7. 7,0 7,1 7,2 Կորկոտյան Զ. Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931) (հայ.)Երևան: 1932. — 185 p.
  8. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան (հայ.)Երևանի պետական համալսարան, 1986. — հատոր 5. — էջ 706.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 63