Լիսգար քոլեջ-ինստիտուտ (անգլ.՝ Lisgar Collegiate Institute), պետական ​​ավագ դպրոց Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավայում: Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, հարակից է Օտտավայի քաղաքապետարանին (հյուսիսից) և արևելքում գտնվող Օտտավայի մանեժով Ռիդո ջրանցքին: Կանադայի խորհրդարանը դպրոցից 5 րոպե հեռավորության վրա է:

Քոլեջ Լիսգար
Լիսգարի տեսքը հյուսիսային և հարավային շենքերի արանքից:

ՀեղինակությունԽմբագրել

Դպրոցն ունի բարձր վարկանիշ և արժանի հեղինակություն: 2008 թվականին Ֆրեզերի ինստիտուտի վարկանիշային աղյուսակում այն ​​դասվել է Օտտավայի հանրային դպրոցների և Օնտարիո նահանգի 12-րդ տեղում[1][2]: Այն դպրոցներից մեկն է, որը ծրագրում դասեր ունի հատկապես շնորհալի աշակերտների համար:

2008 թվականին դպրոցական թիմը en:Reach for the Top-ում հաղթեց Կանադայի եզրափակչում[3]: Քոլեջի թիմը նաև մրցանակներ է շահել en:Canadian Improv Games խաղերում՝ հաղթելով ազգային մրցաշարեր 1999 և 2000 թվականներին, և 2004 թվականից սկսած՝ ամեն տարի ազգային մրցաշարում մասնակցելով[4]: Լիսգարում կա նաև տիեզերական թռիչքների սիմուլյացիոն ծրագիր en:OCESS[5]:

Տարածքային պատկանելությունԽմբագրել

Ծառայում է Սենդի Հիլլի, Նյու Էդինբուրգի, Սենթերթաունի և Ռոքլիֆի պարկի շրջանների ուսանողներին: Բացի այդ, այլ շրջանների բազմաթիվ աշակերտներ, որոնց գրավում է նրա հեղինակավոր կարգավիճակը, դպրոց են ընդունվում տեղափոխման կարգով: Նախկինում ծնողներն ու աշակերտները հաճախ գիշերում էին դպրոցում՝ տեղափոխման հերթում տեղ ապահովելու համար[6]:

ՊատմությունԽմբագրել

 
Օտտավայի քոլեջ, մոտ 1875-1880 թվականներ
 
Դպրոցական գրադարան, 1910

1843 թվականին Ուոլլեր սթրիթի և Դեյլի ավենյուի անկյունում գտնվող Սենդի Հիլլի տարածքում բացվեց 40 աշակերտների համար վճարովի դպրոց: 1859 թվականից, Օտտավայում առաջիններից մեկը, դպրոցը սկսում է աղջիկների ընդունել վերապատրաստման նպատակով: Առաջին մի քանի տարիներին դպրոցը հաճախ տեղափոխվում էր շենքից շենք և վերանվանվում. նախ կոչվում էր Բայթաունի գրագիտության դպրոց, ապա (քաղաքը վերանվանելուց հետո) Օտտավայի գրագիտության դպրոց: 1871 թվականին ստացել է ավագ դպրոցի (high school) կարգավիճակ, իսկ 1873 թվականին՝ քոլեջ-ինստիտուտի կարգավիճակ (en:collegiate institute)՝ ստանալով Օտտավայի քոլեջ-ինստիտուտ անվանումը:

Դպրոցն այժմյան շենքում է գտնվում 1873 թվականից ի վեր, երբ Օտտավայի հարավային ծայրում հողատարածք ձեռք բերվեց դրա այն ժամանակվա սահմաններում: Դպրոցը 3200 կանադական դոլար էր վճարել Բիդի սթրիթում տարածքի համար, և 100 դոլար հավելյալ գումար՝ հողի սքվոթինգի՝ լիակատար հրաժարվելու համար: 1880 թվականին Բիդի սթրիթը վերանվանվեց Լիսգար սթրիթ՝ իռլանդական ծագմամբ լորդ Լիսգարի պատվին, որը ծառայում էր որպես Կանադայի 2-րդ գլխավոր նահանգապետ: Ու. Թ. Թոմաս և Ու. Չեսթերթոն ճարտարապետների նախագծած նեոգոթական շենքը, որի արժեքը 26 000 դոլար էր, բացվել է 1874 թվականին:

1892 թվականին քոլեջը Օտտավայի առաջին դպրոցն էր, որտեղ վարձվեց կին ուսուցիչ[7]: Նույն թվականին հարավային կողմում ավելացվեց 4 նոր դասասենյակ, բայց արդեն 1893 թվականին դպրոցը ժամանակավորապես փակվեց հրդեհի հետևանքների պատճառով:

Քիչ քոլեջներից մեկն է, որը ողջ է մնացել 1900 թվականի Հալլյան հրդեհից: 1903 թվականին արևելյան թևը կառուցվել է 8 նոր դասասենյակներով: 1908 թվականին Օտտավայի ճարտարապետ Էդգար Լյուիս Հորվուդը ավելացրեց արևմտյան թևը լաբորատորիաներով և լսարաններով[8]: 1912 թվականին 4-րդ հարկի ձեռնահարկում ավելացավ կուրսանտների կորպուսի նկարահանման պատկերասրահը (ներկայումս դրա մուտքը փակ է), իսկ 1923 թվականին նկուղում կառուցվեց բուֆետ:

1922 թվականին Գլիբի ավագ դպրոցը բաժանվեց քոլեջից, ինչի հետևանքով ստացավ Լիսգար սթրիթում գտնվող Օտտավայի քոլեջ անվանումը, անգլ.՝ Ottawa Lisgar Street Collegiate Institute, որը շուտով վերածվեց ժամանակակից տարբերակի: Բաժանման օրվանից ի վեր Լիսգարը ավանդաբար մրցում է Գլեբե քոլեջի հետ[9][10]:

1951 թվականին փողոցի հակառակ կողմում կառուցվեց նոր մարզադահլիճ՝ ստորգետնյա թունելով, որը միացնում էր այն հիմնական մասնաշենքին: Այս շենքն ընդարձակվեց 1962 թվականին: Նախկին մարզադահլիճը վերածվեց բուֆետի: Ներկայումս այս երկու շենքերն անվանում են Հյուսիս և Հարավ:

1957 թվականից ի վեր Լիսգար քոլեջը Օտտավայի առաջին դպրոցն էր, որը ծրագիր մտցրեց հատկապես շնորհալի աշակերտների համար:

1970 թվականին Օտտավայի կրթական խորհուրդը, որն այն ժամանակ միջոցների պակաս ուներ, որոշեց փակել քոլեջը և վաճառել դրա ունեցվածքը: Այս նախաձեռնությունը կանխվեց տարածքի բնակիչների և քոլեջի շրջանավարտների կողմից: Լուծարման փոխարեն քոլեջը նորացվեց[11]:

1996 թվականին Հյուսիսային մասնաշենքի երրորդ հարկն ամբողջովին նորոգվեց, և գիտական ​​լաբորատորիաները կատարելագործվեցին: 2003 թվականի մարտին առաջին և երկրորդ հարկերի մի քանի հատվածներ և Հյուսիսային շենքի նկուղը վնասվել էին ջրատարի վնասվելուց, ինչի պատճառով դպրոցը մեկ շաբաթով փակվեց:

Ուսումնական նվաճումներԽմբագրել

Քոլեջի ուսանողները հաճախ մրցանակներ են շահել մաթեմատիկայի մրցույթներում, ինչպիսիք են Ուոթերլու համալսարանի մրցումները, Կանադայի բաց մաթեմատիկայի առաջնությունը (Canadian Open Mathematics Challenge), Կանադական մաթեմատիկայի օլիմպիադան (Canadian Math Olympiad) և AMC 12-ը:

Աշակերտները հաճախ մասնակցում են բազմաթիվ գիտական ​​մրցույթների: Լիսգարը հնարավորություն է տալիս մասնակցել Տորոնտոյի համալսարանի կենսաբանության ազգային քննությանը, Ավոգադրոյի քիմիայի մրցույթին և ֆիզիկայի օլիմպիադաներին: Բազմաթիվ ուսանողներ մրցումների մասնակիցների շրջանում միավորների առաջին 10% հավաքածների մեջ են եղել:

1990 թվականից ի վեր քոլեջում գտնվում է տիեզերական թռիչքի սիմուլյատոր ուսանողների համար (en:Ottawa-Carleton Educational Space Simulation): Դպրոցը քչերից է ոչ միայն տարածաշրջանում, այլ ամբողջ Կանադայում, որտեղ իրականացվում է նմանատիպ ծրագիր: Լիսգարի քոլեջը նախկինում նույնպես անդամակցում էր այժմ դադարեցված ուսանողների միջազգային տիեզերական իմիտացիաների ծրագրին (International Student Space Simulation):

ԵրաժշտությունԽմբագրել

Քոլեջում գործում է 10 երաժշտական ​​խումբ. կրտսեր համերգային նվագախումբ (9-րդ դասարան), ավագ համերգային նվագախումբ (10-րդ դասարան), փողային անսամբլ (11-րդ և 12-րդ դասարաններ), միջին և ավագ նվագախմբեր, լարային անսամբլ, երգչախումբ, կրտսեր և ավագ ջազ նվագախմբեր: Այս բոլոր խմբերը մասնակցում են տարբեր երաժշտական ​​մրցույթների, այդ թվում՝ Կիվանիսի մրցույթին, որտեղ Լիսգարը հաճախ ոսկե մեդալներ էր վաստակում: Ամեն տարի համույթները կազմակերպում են 2 ամփոփային համերգներ, որոնք հայտնի են որպես Ձմեռային և Գարնանային երաժշտության երեկոներ (դեկտեմբերին և մայիսին):

ՍպորտԽմբագրել

Լիսգարի մարզական հնարավորությունները շատ լայն են. նրա սաները մասնակցում են ռեգբիի, ֆուտբոլի, հոկեյի, բասկետբոլի, կրոսների մրցումների և այլն: Ամեն տարի տասնյակ երիտասարդ մարզիկներ մրցում են քաղաքային և գավառական մակարդակի եզրափակիչներում, որտեղ նրանք հաճախ մեդալներ են վաստակում:

ԴասընթացներԽմբագրել

 
2006 թվականին աշակերտների ծնողնորը ճամբար ստեղծեցին մարզական դահլիճի վրա, որպեսզի կարողանան մասնակցեն սահմանափակ թվով աշակերտների գրանցմանը, ովքեր չէին ապրում դպոցի ուսումնական տարածքում:

Լիսգարի քոլեջը առաջարկում է հետբուհական կրթության մի շարք ծրագրեր (Հյուսիսամերիկյան ստանդարտ en:Advanced Placement)՝ վաստակելով կրեդիտներ, որոնք նման են բարձրագույն մասնագիտական ​​ուսումնական հաստատություններին:

ԱկումբներԽմբագրել

Քոլեջն ունի ուսանողական բազմաթիվ ակումբներ: Առավել հայտնի են հետևյալները.

  • բնապահպանական ակտիվիստների ակումբ - Amnesty International [AI] Lisgar’s Environmental Action Force (LEAF),
  • en:Ottawa-Carleton Educational Space Simulation (տիեզերական թռիչքի իմիտացիա),
  • Kiwanis-ի երիտասարդական կրթության ակումբ (KEY).
  • բանավեճի ակումբ,
  • կենսաբժշկական ակումբ,
  • շախմատի ակումբ,
  • Euchre Club (2011 թվականից) - թղթախաղերի ակումբ:

Ակումբների ամբողջական ցուցակը հասանելի է քոլեջի կայքում:

Քոլեջի ուսանողական խորհուրդը բաղկացած է 9 հանձնաժողովներից, որոնք կարգավորում են ամբողջ ուսումնական տարվա գործունեությունը, ներառյալ.

  • Annual United Way Pancake Breakfast-ը
  • աղքատների համար պահածոների հավաք մարաֆոն (Canned Food Drive for the Ottawa Centretown Food Bank).

Հայտնի շրջանավարտներԽմբագրել

  • Փոլ Անքա - երգիչ[12]
  • Ֆեյ Բիլ (1927-2011) - առաջին կանանցից մեկը, ով 1953 թվականին Կանադայում դարձավ արտոնագրված հաշվապահ[13]
  • Ադրիենա Քլարկսոն - ռադիոլրագրող, հետագայում՝ Կանադայի 26-րդ գլխավոր նահանգապետ
  • Լորի Գրինբերգ - Օտտավայի նախկին քաղաքապետ
  • Դոնալդ Ջեկսոն - գեղասահորդ և աշխարհի չեմպիոն, որն առաջինն ավարտեց եռակի լուցը
  • en:Kagher Neiber-Shieg - Առաջին համաշխարհային պատերազմի գերմանացի աս-օդաչու
  • Մեթյու Փերի - դերասան[14]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Fraser Institute high school rankings 2008»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-12-02-ին։ Վերցված է 2014-08-22 
  2. Czekaj Laura (2008-03-31)։ «Local school bumps up grade»։ Ottawa Sun 
  3. Reach For The Top National Champions 1998—2010 Archived 2009-02-13 at the Wayback Machine.
  4. Canadian Improv Games
  5. < — — — Spacesim.org — — — >
  6. [1](չաշխատող հղում)
  7. Lisgar Collegiate Institute
  8. http://dictionaryofarchitectsincanada.org/architects/view/1529A Edgar Lewis Horwood
  9. Lisgar Collegiate Institute
  10. Lisgar Collegiate Institute, 1843-1993 - Joan Finnigan, Lisgar Alumni Association - Google Books
  11. Lisgar Collegiate Institute Archived 2014-05-29 at the Wayback Machine.
  12. «Alere Flammam — Fall 1997»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-11-26-ին։ Վերցված է 2014-08-22 
  13. Fay Beale obituary, Ottawa Citizen. Retrieved 2011-01-07.
  14. «Hot List: Studio 60 on the Sunset Strip — Matthew Perry»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-11-12-ին։ Վերցված է 2014-08-22 

ԳրականությունԽմբագրել

  • By Ottawa Collegiate Institute. Ex-pupils' (January 12, 2010), A History Of The Ottawa Collegiate Institute 1843-1903 By Ottawa Collegiate Institute. Ex-pupils', Ottawa, Ontario: BiblioLife This is a reproduction of a book published before 1923. 

Արտաքին հղումներԽմբագրել