Էմմա Կաստելնուովո

իտալացի ուսուցիչ

Էմմա Կաստելնուովո (իտալ.՝ Emma Castelnuovo, դեկտեմբերի 12, 1913(1913-12-12)[1][2], Հռոմ, Իտալիա[2][3] - ապրիլի 13, 2014(2014-04-13)[1][2], Հռոմ, Իտալիա[2][3]), իտալացի ուսուցչուհի, մաթեմատիկոս Գիդո Կաստելնուովոյի դուստրը, մաթեմատիկոս, ում կյանքում տեղի ունեցած իրադարձությունները փոխել են մաթեմատիկայի խնդիրների հանդեպ վերաբերմունքը 20-րդ դարի երկրորդ կեսին[5]։ Մաթեմատիկական կրթության միջազգային հանձնաժողովը (ՄԿՄՀ) ստեղծել է երկու մրցանակ, Ֆելիքս Քլեին մրցանակ, որով մաթմատիկոսները պարգևատրվում են ամբողջ կյանքի ընթացքում ունեցած ձեռքբերումների համար և Հանս Ֆրեուդենթալ մրցանակ, որով պարգևատրվում են հետազոտության ընդհանուր ծրագրերը։ 2013 թվականին Էմմա Կաստելնուովոյի ծննդյան 100-ամյակը նշելու առթիվ ՄԿՄՀ-ն որոշում է կայացրել ավելացնել երրորդ` Էմմա Կաստելնուովոյի անվան մրցանակ` ի ճանաչում նրա կարևոր ձեռքբերումների, որ արվել են մաթեմատիկական կրթության ոլորտում[6]։

Էմմա Կաստելնուովո
Ծնվել էդեկտեմբերի 12, 1913(1913-12-12)[1][2]
Հռոմ, Իտալիա[2][3]
Մահացել էապրիլի 13, 2014(2014-04-13)[1][2] (100 տարեկան)
Հռոմ, Իտալիա[2][3]
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա և Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մասնագիտությունուսուցչուհի և մաթեմատիկոս
Գործունեության ոլորտմաթեմատիկա[3]
Տիրապետում է լեզուներինիտալերեն[2]
Պարգևներ«Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ սպա[4]
ՀայրԳվիդո Կաստելնուովո[2][3]

ԿենսագրությունԽմբագրել

Էմմա Կաստելնուովոն ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Հռոմում, Էլբինա և Գիդո Կաստելնուովոների ընտանիքում։ Նրա հայրը և հորեղբայրը երկուսն էլ մաթեմատիկայի պրոֆեսորներ էին։ 1908 թվականին Գիդոն եղել է Մաթեմատիկայի չորրորդ միջազգային համաժողովի նախագահը Հռոմում։ Կաստելնուովոն ավարտել է Հռոմի համալսարանը 1936 թվականին` թվաբանական երկրաչափություն մասնագիտացմամբ։ Սրանից հետո նա նույն համալսարանում աշխատել է որպես գրադարանավար։ Նա մշտական աշխատանքի մրցույթ է հաղթել 1938 թվականին, սակայն հրեաների հանդեպ ռասայական խտրականության պատճառով նա չի կարողացել աշխատել։ Իր կարիերայի սկզբում Կաստելնուովոն հնարավորություն էր փնտրում` աշակերտներին դասավանդելու համար։ Առաջին անգամ 1948 թվականին հրատարակված «Ինտուիտիվ երկրաչափություն ցածր դասարանների աշակերտների համար» (իտալ.՝ Geometria intuitiva, per le scuole medie inferiori) դասագիրքը տարբեր խմբագրումներ է ունեցել մինչև 1964 թվականը և թարգմանվել է անգլերեն ու իսպաներեն։ Այն Կաստելնուովոյի համար միջազգային ասպարեզ դուրս գալու սկիզբ է դարձել, նրան հրավիրել են տարբեր աշխատանքային խմբեր ու հանդիպումների։ Կաստելնուովոն մեկն էր իտալացի երկու ներկայացուցիչներից, որ մասնակցում էին ժամանակակից մաթեմատիկայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Կաստելնուովոն եղել է Մաթեմատիկական կրթությունների միջազգային հանձնաժողովի անդամ 1975-1978 թվականներին։ Կաստելնուովոն շատ ընդունված և տաղանդավոր մաթեմատիկոս էր։ Համալսարանում իր դասավանդման երկար տարիների ընթացքում նա ազդեցություն է ունեցել ոչ միայն իր ուսանողների, այլև` իր երիտասարդ գործընկերների վրա։ Իր ներշնչանքն ու ոգևորվածությունը նա դասախոսությունների միջոցով փոխանցել է իր սաներին։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Esposti C. D., Lanciano N. Dizionario Biografico degli Italiani (իտալ.) — 2018.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 OPAC SBN (իտալ.)
  4. Dettaglio decorato (իտալ.)presidenza della Repubblica Italiana.
  5. Orlando Lucia (ապրիլի 14, 2014)։ «Emma Castelnuovo, la matematica per antonomasia» (Italian)։ europaquotidiano։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է մայիսի 16, 2015 
  6. The ICMI Emma Castelnuovo Award for Excellence in the Practice of Mathematics Education