Բացել գլխավոր ցանկը

Էդմունդ Հալլեյ[6] (անգլերեն` Edmond Halley, հոկտեմբերի 29 (նոյեմբերի 8), 1656[1], Haggerston, Հակնի, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա - հունվարի 14 (25), 1742[2][3], Գրինվիչ, Քենթ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի աստղագետ և երկրաֆիզիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։

Էդմունդ Հալլեյ
անգլ.՝ Edmond Halley
Edmond Halley 072.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 29 (նոյեմբերի 8), 1656[1]
Haggerston, Հակնի, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա
Մահացել էհունվարի 14 (25), 1742[2][3] (85 տարեկանում)
Գրինվիչ, Քենթ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
ԳերեզմանSt Margaret's, Lee
ՔաղաքացիությունԱնգլիայի թագավորություն
Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[4]
ԱզգությունԱնգլիացիներ
Դավանանքդեիզմ
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, երկրաֆիզիկոս, աստղագետ, օդերևութաբան, քարտեզագիր, փիլիսոփա, ժողովրդագիր, ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Գրինվիչի աստղադիտարան
Գործունեության ոլորտԵրկրաֆիզիկա, Օդերևութաբանություն, Ժողովրդագրություն և աստղագետ
Պաշտոն(ներ)Astronomer Royal?[5]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն
Ալմա մատերՍուրբ Պողոսի դպրոց, Թագավորական քոլեջ և Օքսֆորդի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն և անգլերեն[3]
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ
Ամուսին(ներ)Mary Tooke?
Edmond Halley Վիքիպահեստում

Հալլեյը սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում, 1703 թ.-ից եղել է նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1720 թ.-ից՝ Գրինվիչի աստղադիտարանի տնօրեն։ 1676–1678 թթ.-ին Հալլեյը կազմել է Հարավային երկնքի 341 աստղերի հեռադիտակային առաջին աստղացուցակը (կատալոգ)։ Նա առաջինն է հաստատել գիսավորի պտույտի պարբերականությունը (Հալլեյի գիսավորինը 76 տարի է)։ Սեփական միջոցներով հրատարակել է Իսահակ Նյուտոնի «Բնափիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» աշխատությունը և արաբերենից թարգմանել ու հրատարակել է Ապոլոնիուս Պերգացու մաթեմատիկական աշխատանքները։ Մասնակցելով 1698–1700 թթ.-ին կազմակերպված արշավախմբին՝ կազմել է երկրամագնիսական մանրամասն քարտեզ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան, գիրք 1, հատոր 2, էջ 8։