Գուրգեն Ալեմշահ

հայ դիրիժոր, կոմպոզիտոր

Գուրգեն Միքայելի Ալեմշահ (մայիսի 22, 1907(1907-05-22), Պարտիզակ, Թուրքիա - դեկտեմբերի 14, 1947(1947-12-14), Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ), հայ կոմպոզիտոր, խմբավար և դիրիժոր[1]:

Գուրգեն Ալեմշահ
Գուրգեն Ալեմշահ.jpg
Հիմնական տվյալներ
Ծնվել էմայիսի 22, 1907(1907-05-22)
Պարտիզակ, Թուրքիա
ԵրկիրFlag of Turkey.svg Թուրքիա, Flag of Italy (1946–2003).svg Իտալիա, Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg Ֆրանսիա և Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Մահացել էդեկտեմբերի 14, 1947(1947-12-14) (40 տարեկան)
Դետրոյթ, Միչիգան, ԱՄՆ
Մասնագիտությունդիրիժոր և կոմպոզիտոր
Գործունեություն1930 - 1947
ԿրթությունՄիլանի կոնսերվատորիա

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է 1907 թվականին Թուրքիայի հայկական Պարտիզակ ավանում[2]: 1930 թվականին ավարտել է Միլանի կոնսերվատորիան։ Այնուհետև Փարիզում երաժշտություն է դասավանդել Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանի բաժանմունքում, կազմակերպել և դասավանդել է «Կիլիկիա» երգչախումբը, որը 1937 թվականին, ժողովուրդների երաժշտության մրցահանդեսում, Գուրգեն Ալեմշահի «Հայկական հարսանիք» ստեղծագործությունով շահել է 2-րդ մրցանակ։ Որոշ ժամանակ ղեկավարել է ՀՕԿ-ի «Ալագյազ», իսկ 1939-1947 թվականներին «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը[3]:

Որպես դիրիժոր և խմբավար հանդես է եկել Ֆրանսիայում, Իտալիայում և ԱՄՆ-ում սիմֆոնիկ և խմբերգային համերգներով։ Կատարել է Կոմիտասի, Սպենդիարյանի, Չուխաջյանի, Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի, Արմեն Տիգրանյանի և այլոց ստեղծագործությունները։ Մահացել է 1947 թվականին ԱՄՆԴետրոյտ քաղաքում սրտի կաթվածից[4]:

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • Երգեր
    • Բուխարիկ
    • Իմ երգը
    • Ես սիրեցի
    • Իմ յարը
    • Աղվորներուն
    • Նազերով
    • Ծաղիկ էի
    • Իղձ
    • Սիրելիս
    • Պճինկո
  • Խմբերգեր
    • Իմ հեռավոր հայրենիք
    • Հայաստան
    • Անուշիկ յար ջան
    • Մեր պարտեզում
    • Հունձք,
    • Պլպուլն Ավարայրի
  • Գործիքային ստեղծագործություններ
    • Հայկական ժողովրդական պարեր (ջութակի և դաշնամուրի համար)
  • Սիմֆոնիկ նվագախմբի համար
    • Արևելյան գիշերներ (1931)
    • Հեքիաթ
    • Երկու պատմվածք հազար ու մեկ գիշերներից
  • Վոկալ սիմֆոնիկ երկ
    • Ավարայրի պատերազմը (1934).
  • Մեկ գործողությամբ երաժշտական պատկերներ
    • Վարդավառ (1932)
    • Ծովինար

ՁայնագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

Ցիցիլիա Բրուտյան(1968). Սփյուռքի հայ երաժիշտները. «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան. էջ. 55–60.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Mize, John Townsend Hinton (1951). The International who is who in Music. Who is Who in Music, p. 13 (անգլ.)
  2. Lost Communities (անգլ.)
  3. Chorale Sipan Komitas - Choeur Mixte Arménien de Paris (անգլ.)
  4. Ewen, David (1948). The Year in American Music. Allen, Towne & Heath (անգլ.)
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 151