Առիգո Պետակո (իտալերեն՝ Arrigo Petacco, օգոստոսի 7, 1929(1929-08-07)[1], Կասթելնուովո Մագրա, Սպեցիա, Լիգուրիա, Իտալիա[1] - ապրիլի 3, 2018(2018-04-03)[1], Պորտովեներե, Սպեցիա, Լիգուրիա, Իտալիա[1]), ժամանակակից իտալացի գրող, պատմաբան, ժուռնալիստ: Աշխատել է որպես իտալական La Nazione և La Storia Illustrata պարբերականների հատուկ թղթակից, այնուհետև՝ գլխավոր խմբագիր, գործադիր տնօրեն, միաժամանակ պատմական թեմաներով հեռուստատեսային ծրագրեր ու հաղորդումներ է պատրաստել՝ աշխատակցելով Իտալիայի հանրային հեռուստառադիոընկերությանը՝ RAI-ին[3]:

Առիգո Պետակո
Arrigo Petacco.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 7, 1929(1929-08-07)[1]
ԾննդավայրԿասթելնուովո Մագրա, Սպեցիա, Լիգուրիա, Իտալիա[1]
Վախճանվել էապրիլի 3, 2018(2018-04-03)[1] (88 տարեկան)
Վախճանի վայրՊորտովեներե, Սպեցիա, Լիգուրիա, Իտալիա[1]
Մասնագիտությունլրագրող, սցենարիստ, գրող, պատմաբան և կենսագիր
Լեզուիտալերեն[2]
ՔաղաքացիությունFlag of Italy.svg Իտալիա և Flag of Italy (1861–1946).svg Իտալիայի թագավորություն
Պարգևներ«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի կոմանդոր և Saint-Vincent Award for Journalism?
Arrigo Petacco Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Առիգո Պետակոն ժուռնալիստական իր գործունեությունն սկսել է որպես Ջենովայում անվանի լրագրող Սանդրո Պերտինիի ղեկավարությամբ հրատարակվող Il Lavoro օրաթերթի թղթակից: Լինելով բեղուն հեղինակ՝ ժուռնալիստական աշխատանքներից զատ հեղինակել է պատմական թեմաներով բազմաթիվ երկեր, սցենարներ է գրել մի շարք ֆիլմերի համար[4], ստեղծել հեռուստատեսային մեծաթիվ ծրագրեր՝ գլխավորապես RAI հեռուստառադիոընկերության համար: Ժուռնալիստական իր գործունեության ընթացքում հարցազրույցներ է անցկացրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում աչքի ընկած մի շարք անձանց հետ[3]:

Առիգոյի լավագույն երկերից է համարվում L'esodo: la tragedia negata d'Istria, Dalmazia e Venezia Giulia 1942–1956 էսսեն[5], որը լույս է տեսել 1999 թվականին, մեծ հաջողություն ունեցել իտալացի ընթերցողների շրջանում, կարճ ժամանակում թարգմանվել ու հրատարակվել նաև մի շարք այլ լեզուներով (անգլերեն լույս է ընծայվել A tragedy revealed: the story of the Italian population of Istria, Dalmatia, and Venezia Giulia, 1942–1956 խորագրով)[6]: Գրքում հեղինակը պատմական ճշգրիտ փաստերով, վկայություններով, բայցև՝ չափազանց արտահայտիչ ու հուզիչ պատկերել է Իստրիայի, Դալմաթիայի, Վենեցիա-Ջուլիայի իտալական բնակչության ողբերգությունը Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին ու ետպատերազմյան տարիներին, մարդկանց, ում անտեսել և նեղության պահին հրաժարվել է օգնության ձեռք մեկնել հայրենի երկիրը:

Ժուռնալիստական բեղուն գործունեության համար Առիգո Պետակոն 1983 թվականին արժանացել է Saint Vincent[7], 2006-ին՝ Capo d'Orlando մրցանակի[8], Իտալիայի նախագահի 1986 թվականի դեկտեմբերի 27-ի հրամանագրով պարգևատրվել «Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների, վաստակի համար» շքանշանով[9]:

Առիգո Պետակոն մահացել է 88 տարեկան հասակում՝ 2018 թվականի ապրիլի 3-ին, քաղցկեղից[10][11]:

ԵրկերԽմբագրել

  • La morte cammina con la sposa. (Collezione: I romanzi della notte). Rome, Boselli, 1958.
  • L'anarchico che venne dall'America. Storia di Gaetano Bresci e del complotto per uccidere Umberto I. Milan, Mondadori, 1969.
  • La seconda guerra mondiale. 9 volumi. Rome, Armando Curcio Editor, 1979.
  • Joe Petrosino. Milan, Mondadori, 1972.
  • Dal Gran Consiglio al Gran Sasso: una storia da rifare. Milan, Rizzoli, 1973 (coautore Sergio Zavoli).
  • Il prefetto di ferro. L'uomo di Mussolini che mise in ginocchio la mafia. Milan, Mondadori, 1975.
  • Le battaglie navali del Mediterraneo nella Seconda guerra mondiale Milan, Mondadori, 1976.
  • Riservato per il Duce. Milan, Mondadori 1979.
  • Storia del Fascismo. 6 volumi. Rome, Armando Curcio Editore, 1981.
  • Pavolini: l'ultima raffica di Salò. Milan, Mondadori, 1982.
  • I grandi enigmi della storia. (6 voll.) Novara, DeAgostini, 1984.
  • Come eravamo negli anni di guerra? (1940–1945). Novara, DeAgostini, 1984.
  • Dear Benito, Caro Winston. Milan, Mondadori, 1985.
  • I ragazzi del '44. Milan, Mondadori, 1987.
  • Storia bugiarda. Bari, Laterza, 1989.
  • W Gesu W Maria W l'Italia – Ugo Bassi, il cappellano di Garibaldi. Rome, Nuove edizioni del gallo, 1990.
  • 1940: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milano, Leonardo, 1990. 88-355-0064-8.
  • 1941: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milano, Leonardo, 1990. 88-355-0096-6.
  • 1942: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milano, Leonardo, 1991. 88-355-0140-7.
  • 1943: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milan, Leonardo, 1993. 88-355-0237-3
  • La regina del Sud. Milano, Mondadori, 1992.
  • La principessa del nord. La misteriosa vita della dama del Risorgimento: Cristina di Belgioioso. Milano, Mondadori, 1993.
  • La signora della Vandea. Un'italiana alla conquista del trono di Francia. Milan, Modadori, 1994.
  • Le battaglie navali del Mediterraneo nella seconda guerra mondiale. Milan, Mondadori, 1995.
  • La nostra guerra 1940–1945. L'avventura bellica tra bugie e verità. Milan, Mondadori, 1995.
  • Il comunista in camicia nera: Nicola Bombacci, tra Lenin e Mussolini. Milan, Mondadori, 1996.
  • Regina. La vita e i segreti di Maria José. Milan, Mondadori, 1997.
  • L'archivio segreto di Mussolini. Milan, Mondadori, 1997
  • L'armata scomparsa: l'avventura degli italiani in Russia. Milan, Mondadori, 1998.
  • Il superfascista. Vita e morte di Alessandro Pavolini. Milan, Mondadori, 1998.
  • L'esodo: la tragedia negata degli italiani d'Istria, Dalmazia e Venezia Giulia. Milano, Mondadori, 1999.
  • L'anarchico che venne dall'America. (nuova edizione), Milano, Mondadori, 2000.
  • L'Amante dell'imperatore. Milano, Mondadori, 2000
  • Joe Petrosino. Milano, Mondadori, 2001.
  • Ammazzate quel fascista! Vita intrepida di Ettore Muti. Milan, Mondadori, 2002.
  • Faccetta nera: storia della conquista dell'impero. Milan, Mondadori, 2003.
  • Il Cristo dell'Amiata. Milan, Mondadori, 2003.
  • L'uomo della provvidenza. Milan, Mondadori, 2004.
  • La croce e la mezzaluna: Lepanto 7 ottobre 1571. Milan, Mondadori, 2005.
  • Viva la muerte!: mito e realta della guerra civile spagnola, 1936–39. Milan, Mondadori, 2006.
  • L'ultima crociata: quando gli ottomani arrivarono alle porte dell'Europa. Milan, Mondadori, 2007.
  • La scelta: l'invenzione della Repubblica Italiana. Roma, Armando Curcio, 2008.
  • La strana guerra, 1939–1940: quando Hitler e Stalin erano alleati e Mussolini stava a guardare. Milan, Mondadori,2008.
  • Il regno del Nord, 1859: il sogno di Cavour infranto da Garibaldi. Milano, Mondadori, 2009.
  • La Resistenza tricolore. Milano, Mondadori, 2010 (co-author Giancarlo Mazzuca).

ՖիլմագրությունԽմբագրել

  • La battaglia d'Inghilterra
  • L'assedio di Malta
  • La fine del dirigibile
  • La battaglia del Rio de la Plata (Graf Spee)
  • Lo sbarco in Normandia
  • Lo sbarco di Salerno
  • La battaglia dell'Atlantico
  • La battaglia di Mosca
  • La vera storia di Rommel
  • La vera storia di Eddie Chapman
  • La fine del Thresher
  • La spia di Pearl Harbor
  • La battaglia del Piave
  • Vittorio Veneto
  • L'impresa di Premuda
  • L'ultima trincea
  • Ustascia
  • Dal Gran Consiglio al Gran Sasso (Սերջո Ձավոլիի հեղինակակցությամբ)
  • I due Yemen
  • I figli di Lawrence
  • 1943, l'anno della svolta

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 http://www.lasicilia.it/news/spettacoli/151239/e-morto-arrigo-petacco.html
  2. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 from Arrigo Petacco's official site Archived 23 July 2011 at the Wayback Machine. Կաղապար:In lang
  4. partial Petacco's filmography available at IMDB website
  5. published by Arnoldo Mondadori S.p.a., Milan, 1999
  6. Arrigo Petacco, A tragedy revealed: the story of the Italian population of Istria, Dalmatia, and Venezia Giulia, 1942–1956, Italian studies, University of Toronto Press, 2005, Toronto, 978-0-8020-3921-7
  7. «Anno 1983»։ Premio Saint-Vincent per il giornalismo։ 2 ottobre 2006։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-04-07-ին 
  8. «Edizione 2006»։ Premio Capo D'Orlando։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-12-06-ին 
  9. «Petacco Sig. Arrigo»։ Dettaglio decorato (իտալերեն)։ Presidenza della Repubblica։ Վերցված է 2016-06-14 
  10. http://www.corriere.it/cronache/18_aprile_03/morto-arrigo-petacco-giornalista-storico-921cafae-375e-11e8-b6e2-a808a444e7a2.shtml
  11. http://www.lasicilia.it/news/spettacoli/151239/e-morto-arrigo-petacco.html