Ամբրոլաուր (վրացերեն՝ ამბროლაური), քաղաք Վրաստանի Ռաչա-Լեչխումի և Քվեմո Սվանեթի երկրամասում։ Այդ երկրամասի (կամ մարզի) և Ամբրոլաուրի շրջանի վարչական կենտրոնն է: Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1966 թվականին: 2014 թվականին բնակավայրինշնորհվել է ինքնակառավարվող քաղաքի կարգավիճակ[2]: Գտնվում է Ռիոն գետի ափին, ծովի մակերևույթից մոտավորապես 550 մետր բարձրության վրա: Զբաղեցնում է 1.6 km2.[3] տարածք: 2014 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 2047[4]:

Քաղաք
Ամբրոլաուր
վրացերեն՝ ამბროლაური
Դրոշ Զինանշան
Flag of Ambrolauri (City).svg Coat of Arms of Ambrolauri.svg

Ambrolauri (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
ԵրկիրՎրաստան Վրաստան
ՄխարեՌաչա-Լեչխումի և Քվեմո Սվանեթի
Հիմնադրված էXVII դար թ.
Առաջին հիշատակում17 դար
Տվյալ կարգավիճակում1966 թվականից
Մակերես16,85 կմ²
ԲԾՄ550±1 մետր
Բնակչություն2047[1] մարդ (2014)
Ազգային կազմՎրացիներ
Կրոնական կազմՎրաց Ուղղափառ եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
Հեռախոսային կոդ995 439
Փոստային ինդեքսներ0400
Պաշտոնական կայքambrolauri.ge
##Ամբրոլաուր (Վրաստան)
Red pog.png

Քաղաքում զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը, այդ թվում՝ գինու արտադրությունը: Կա նաև կարի ֆաբրիկա: Ամբրոլաուրից ոչ հեռու գտնվող Շաորի լճի ափերին ստեղծվել է հանգստի և առողջարանային գոտի, որը շարունակում է զարգանալ[5]: 2017 թ. հունվարին շահագործման է հանձնվել օդանավակայանը, որը նախատեսված է փոքր (մինչև 20 ուղևոր տեղափոխող) ինքնաթիռների համար և միաժամանակ կարող է սպասարկել շուրջ 50 մարդու[6]: Ամբրոլաուրն ունի գեղարվեստի հարուստ թանգարան[7], թատրոն...

ՊատմությունԽմբագրել

Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում բնակավայր գոյություն է ունեցել առնվազն վաղ միջնադարյան ժամանակներից: Ենթադրվում է, որ մերձակայքում գտնվող Նիկործմինդա վանքի արձանագրություններից մեկում հիշատակված Մետեխարա գյուղը եղել է հենց Ամբրոլաուրի տեղում[8]: Իսկ Ամբրոլաուր տեղանունը վկայված է 17-րդ դարից (այդ շրջանում բնակավայրը եղել է Իմերեթի արքաների նստավայրերից մեկը. մերձակայքում արքայական ամրոցն էր վեր խոյանում): 1934-1937 թթ. բնակավայրը կրել է Ենուկիձե անվանումը՝ ի պատիվ խորհրդային կուսակցական գործիչ Ա. Ս. Ենուկիձեի[9]: Բայց երբ վերջինիս 1937 թվականին որպես տրոցկիստի գնդակահարել են, բնակավայրին վերադարձրել են իր պատմական անվանումը[10]:

Քաղաքը զգալի չափով վնասվել է 1991 թվականի Ռաճա-Ջավյան ուժգին երկրաշարժից[11]:

ԺողովրդագրությունԽմբագրել

Ամբրոլաուրի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները[12].

Տարին Բնակչությունը
1979 2639
1989 2935
2002 2541
2009 2500
2010 2333
2011 2400
2013 2408
2014 2047

Անվանի ամբրոլաուրցիներԽմբագրել

  • Մանուչար Մաչաիձե (ծնվ. 1949) — ֆուտբոլիստ, Թբիլիսիի «Դինամո» թիմի և ԽՍՀՄ հավաքականի կիսապաշտպան
  • Գոչա Մաչաիձե (ծնվ. 1950) — ֆուտբոլիստ, Թբիլիսիի «Դինամո» թիմի և ԽՍՀՄ հավաքականի պաշտպան

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014»։ საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური։ ნოემბერი 2014։ Վերցված է 7 ნოემბერი, 2016 
  2. «ქალაქ ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი [Municipality of the City of Ambrolauri]»։ მუნიციპალიტეტების რეესტრი [Registry of Municipalities] (Georgian)։ National Agency of Civil Registry։ Վերցված է 9 July 2015 
  3. «თვითმმართველი ქალაქები [Self-governing cities]»։ National Association of Local Self-Governments of Georgia։ Վերցված է 9 July 2015 
  4. http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo 
  5. «Moscow-based Georgian Businessman to Build a Hotel on the Shaori Lake»։ Caucasus Business Week։ 14 April 2015։ Արխիվացված է օրիգինալից 10 July 2015-ին։ Վերցված է 9 July 2015 
  6. «Georgia welcomes airport in western Racha region»։ Agenda.ge։ 14 January 2017։ Վերցված է 14 January 2017 
  7. «Ambrolauri Fine Art Museum»։ Georgian Museums։ Ministry of Culture and Monuments Protection of Georgia, ICOM National Committee in Georgia, Georgian Museums Association, Culturological Research Association։ Վերցված է 9 July 2015 
  8. Gamkrelidze Gela, ed. (2013)։ «ამბროლაური (Ambrolauri)»։ ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი [A Topoarchaeological dictionary of Kartlis tskhovreba (The history of Georgia)] (Georgian) (1st ed.)։ Tbilisi: Center of Archaeology, National Museum of Georgia։ էջ 30։ ISBN 978-9941-15-896-4 
  9. Исторические материалы/О переименовании Амбролаурского района в Енукидзинский район и с. Амбролаури в город Енукидзе
  10. Хронос/Авель Сафронович Енукидзе
  11. Землетрясения в СССР в 1991 году. Сборник научных трудов
  12. Population Statistics for Countries, Administrative Areas, Cities and Agglomerations – Interactive Maps and Charts