Wm. Wrigley Jr. Company, Wrigley (արտասանությունը՝ Ռիգլի), ամերիկյան ընկերություն, որը հայտնի է «Wrigley’s Spearmint», «Doublemint», «Juicy Fruit» մաստակների և հրուշակեղենի արտադրությամբ։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Չիկագոյում։ Գրասենյակի շենքը, որը գտնվում է Wrigley Building երկնաքերում, համարվում է Չիկագոյի ամենաճանաչելի տեսարժան վայրերից մեկը[1]։

Wrigley
Изображение логотипа
Wrigleys color ad 1920.jpg
Տեսակբիզնես ձեռնարկություն
Անվանված է ի պատիվՈւիլյամ Ռիգլի
Հիմնադրված էապրիլի 1, 1891
ՀիմնադիրՈւիլյամ Ռիգլի
ՎայրՉիկագո
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Արդյունաբերությունսննդի արդյունաբերություն
Աշխատողների թիվ16 000 մարդ
Մայր ընկերությունMars
Դուստր ընկերություններAmurol Confections Company?
Կայքmars.com/made-by-mars/mars-wrigley
Commons-logo.svg William Wrigley Jr. Company Վիքիպահեստում

ՊատմությունԽմբագրել

Ընկերությունը հիմնադրվել է 1891 թվականին ապրիլի 1-ին ամերիկյան ձեռնարկատեր Ուիլյամ Ռիգլի կրտսերի կողմից։ 29-ամյա Ուիլյամ Ռիգլի կրտսերը (1861-1932) Չիկագոյից տեղափոխվել է Ֆիլադելֆիա 32 դոլարով և «Ռիգլի» օճառի վաճառքի բիզնես գաղափարով։ Որպես օճառը գնելու խթան Ռիգլին առաջարկում էր բոնուսներ՝ օճառին ավելացնելով անվճար փխրեցուցիչ։ Ավելի ուշ նա ուշադրությունը կենտրոնացրել է փխրեցուցիչների արտադրության վրա՝ յուրաքանչուր տուփ փխրեցուցիչի գնման դեպքում առաջարկելով երկու տուփ մաստակ։ Աստիճանաբար նվեր տրվող մաստակը դարձել է շատ սիրված։ Արդյունքում ձեռնարկատերը ևս մեկ անգամ իր ուշադրությունը կենտրոնացրել է նոր ապրանքի վրա։ 1921 թվականին Ռիգլին դարձել է «Chicago Cubs»-ի գլխավոր սեփականատերը։ «Wrigley» արտադրանքի դիլերներին ևս տալիս էր նվեր ապրանքներ, օրինակ՝ ժամացույցներ, սրճաղացներ կամ ձկնորսական պարագաներ, որոնց ընտրությունը կախված էր պատվերի չափից[2]։

1893 թվականին ներկայացված «Wrigley's Spearmint» մաստակի վաճառքի համար ընկերությունն ապավինում էր գովազդին։ Մինչև 1908 թվականը «Wrigley's Spearmint»-ի վաճառքը գերազանցել է տարեկան 1 000 000 դոլարը։ 1911 թվականին Ռիգլին ձեռք է բերել «Zeno Manufacturing» ընկերությունը, որն արտադրում էր իր մաստակը, և հիմնել է «Wm. Wrigley Jr. Company» ընկերությունը[3]։

«Wrigley» մաստակն ավանդաբար պատրաստվում էր չիկլից, որը հիմնականում ներկրվում էր Լատինական Ամերիկայից։ 1952 թվականին Գվատեմալայում, որտեղ «Wrigley»-ն գնել էր չիկլի մեծ մասը, սկսվել է գյուղատնտեսական բարեփոխում, ընդունվել է հատուկ «900 հրամանագիրը»՝ նպատակ ունենալով վերջ դնել գյուղացի ֆերմերների գործնականում ստրկական աշխատանքային պայմաններին։ Ի պատասխան Գվատեմալայի իշխանությունների այդ քայլի՝ «Wrigley»-ն դադարեցրել է չիկլի գնումը, քանի որ դա տնտեսապես շահավետ չէր։ Արտադրությունում չիկլը փոխարինվել է սինթետիկ կաուչուկով, որը զգալիորեն էժան էր[4]։

«Wrigley»-ն կառուցել է մաստակների գործարանը Կալիֆոռնիայի Սանտա Կրուս քաղաքում 1955 թվականին։ 1996 թվականի ապրիլին ընկերությունը հայտարարել է գործարանի փակման մասին։ 1996 թվականի հոկտեմբերին 385 000 քառակուսի ֆուտ տարածքը վաճառքի է հանվել 11,3 միլիոն դոլար արժողությամբ (մեկ քառակուսի ֆուտը՝ շուրջ 30 դոլար)[4]։

Միաձուլումներ և ձեռքբերումներԽմբագրել

2005 թվականին «Wrigley»-ն 1,5 միլիարդ դոլարով «Kraft Foods»-ից ձեռք է բերել «Life Savers»-ը և «Altoids»-ը։ 2007 թվականի հունվարին ընկերությունը հայտարարել է, որ 300 միլիոն դոլարով ձեռք է բերել կոնֆետների և շոկոլադի ռուսական «Ա. Կորկունով» ընկերության բաժնետոմսերի 80%-ը[5]։ Ըստ գործարքի պայմանների՝ ընկերության հիմնադիր Անդրեյ Կորկունովն առնվազն 2 տարի պահպանել է տնօրենների խորհրդի ղեկավարի պաշտոնը։ Բացի այդ, ստորագրվել է համաձայնություն ընկերության բաժնետոմսերի մնացած 20%-ը Անդրեյ Կորկունովից և նրա բիզնես գործընկեր Սերգեյ Լյապունցովից գնել ոչ շուտ, քան 2 տարի հետո։ Ներկայումս այդ 20%-ը ևս գնված է[6]։

2008 թվականի ապրիլի վերջին ամերիկյան «Մարս» ընկերությունը հայտարարել է, որ համաձայնություն է ձեռք բերել «Wrigley»-ն ձեռք բերելու մասին։ Գործարքի արժեքը կազմել է 23 միլիարդ դոլար, իսկ միավորված ընկերության տարեկան վաճառքը կազմում է շուրջ 27 միլիարդ դոլար[7]։

Սեփականատերեր և կառավարումԽմբագրել

 
Wrigley Building-ը Չիկագոյում

Ընկերությունը 100%-ով պատկանում է «Mars Inc․»-ին։ Գլխավոր տնօրենը Մարտին Ռադվանն է[8]։

ԳործունեությունԽմբագրել

«Wrigley» ընկերությունն արտադրում է մաստակ և կոնֆետներ, ինչպես նաև անանուխե սառնաշաքար «Wrigley's» ապրանքանիշի ներքո (2009 թվականից՝ Orbit, Hubba Bubba, Juicy Fruit, Eclipse, Extra, Big Red և այլն)։ Վաճառքն իրականացվում է աշխարհի ավելի քան 180 երկրում։ Ընկերությունն ունի 15 գործարան և հանդիսանում է հրուշակեղենի արտադրությամբ զբաղվող աշխարհի խոշորագույն արտադրողներից մեկը[9]։

Աշխատակիցների ընդհանուր թիվը կազմում է շուրջ 17 հազար մարդ։ Շրջանառությունը 2007 թվականին (ֆինանսական տարին ավարտվում է դեկտեմբերին) 5,388 միլիարդ դոլար էր[10]։

ԱպրանքանիշներԽմբագրել

«Wrigley» ընկերությունն իր մաստակներն ու քաղցրավենիքն արտադրում է ընդհանուր առմամբ քառասուն ապրանքանիշի ներքո, որոնցից ամենահայտնիներն են[11]

  • Five
  • Altoids
  • Doublemint
  • Eclipse
  • Extra
  • Juicy Fruit
  • Life Savers
  • Orbit
  • Skittles
  • Starburst
  • Sugus
  • Wrigley's Spearmint

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Wrigley's»։ CompaniesHistory.com - The largest companies and brands in the world (en-US)։ 2013-10-10։ Վերցված է 2022-02-14 
  2. «William Wrigley, Jr. | American manufacturer | Britannica»։ www.britannica.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2022-02-14 
  3. «William Wrigley, Jr. | American manufacturer | Britannica»։ www.britannica.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2022-02-14 
  4. 4,0 4,1 «Wrigley's sold to Warren Buffett and Mars»։ the Guardian (անգլերեն)։ 2008-04-28։ Վերցված է 2022-02-14 
  5. Ринат Сагдиев, Анфиса Воронина, Кирилл Корюкин. Wrigley сжевала «А. Коркунова» Archived 2008-08-29 at the Wayback Machine. // Ведомости, № 11 (1785), 24 января 2007
  6. «Коркунов Juicy Fruit - Sostav.ru: Статьи о рекламе, маркетинге, PR»։ www.sostav.ru։ Վերցված է 2022-02-14 
  7. Анфиса Воронина, Кирилл Корюкин. «Коркунов» на Mars Archived 2008-05-06 at the Wayback Machine. // Ведомости, № 78 (2100), 29 апреля 2008
  8. «About: Wrigley»։ dbpedia.org։ Վերցված է 2022-02-14 
  9. «Wrigley's»։ CompaniesHistory.com - The largest companies and brands in the world (en-US)։ 2013-10-10։ Վերցված է 2022-02-14 
  10. «About: Wrigley»։ dbpedia.org։ Վերցված է 2022-02-14 
  11. «Wrigley»։ Mars.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-10-29-ին։ Վերցված է 2017-11-05 

Արտաքին հղումներԽմբագրել