Բացել գլխավոր ցանկը

Քերովբե Պատկանյան

հայ հայագետ, լեզվաբան, արևելագետ, գրող

ԿենսագրությունԽմբագրել

Քերովբե Պատկանյանը ծնվել է 1833 թվականի մայիսի 4-ին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ մայիսի 23-ին) Նոր Նախիջևանում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Ստավրոպոլում, ապա սովորել է Լազարյան ճեմարանում (Մոսկվա), Դորպատում և Պետերբուրգում։ Մի որոշ ժամանակ Թիֆլիսում պաշտոնավարել է որպես ուսուցիչ, իսկ 1861 թվականից աշխատել է Պետերբուրգի համալսարանում։ 1885 թվականից գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ է։ Տիրապետում էր բազմաթիվ լեզուների։ Ունեցել է պատմաբանասիրական հետաքրքրություններ։ Զբաղվել է հայերենի ծագման ակունքների, այլ լեզուների հետ նրա ունեցած առնչակցությունների, հայ բարբառների դերի հարցերով։

Լեզվաբանական հայացքներըԽմբագրել

Քերովբե Պատկանյանն այն կարծիքն է հայտնել, թե գրաբարն արդեն V դարում զարգացող լեզու չէր, «արվեստական էր»։ Հնում եղել են շատ բարբառներ, գրաբարը նախապես մի բարբառ էր, վերնախավի, արքունիքի լեզուն՝ գրական աստիճանի բարձրացած։ Սկզբում հարել է «հայերենը- իրանական բարբառ» տեսությանը։ Հայերենի ծագումն ու ցեղակցությունը որոշելու խնդրում կարևորում էր բարբառների համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Ուշադրություն է հրավիրել հայ-փոքրասիական, հայ-թուրքական լեզվական ընդհանրությունների վրա։ Իր ուշ շրջանի ուսումնասիրություններում հարել է Հյուբշմանի տեսությանը։ Ունի պատմաբանասիրական բնույթի բազմաթիվ հետազոտություններ։

ԱշխատություններԽմբագրել

  • Исследование о диалектах армянскаго языка ։ Филологический опыт, СанктПетербург, Имп. Акад. наук, 1869։
  • Цыганы ։ Несколько слов о наречиях закавказских цыган։ боша и карачи, СанктПетербург, Имп. Акад. наук, 1887։
  • Материалы для армянскаго словаря, Санкт-Петербург։
  • Վանի արձանագրութիւնները և նրանց նշանակութիւնը Առաջաւոր Ասիայի պատմութեան համար, Քերովբե Պատկանյան, Գաս. Եաղուբեան, Թիֆլիս, 1883։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Патканов Керопэ Петрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

ԳրականությունԽմբագրել

  • Է. Աղայան, Հայ լեզվաբանության պատմություն, հ. 1, Երևան, 1958։
  • Մերի Սաղյան, Պատկանյաններ, Երևան, 1982։

ԱղբյուրներԽմբագրել