Բացել գլխավոր ցանկը

Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի

Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի (վրաց.՝ საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღი), պաշտոնական անվանումը՝ Թբիլիսիի բուսաբանական այգի (თბილისის ბოტანიკური ბაღი)։ Գտնվում է Թբիլիսիի պատմական կենտրոնում՝ Ցավկիսի-Ցխալի կիրճում, Թրիալեթի լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին։ Զբաղեցնում է 161 հեկտար տարածք և ունի շուրջ 4,500 բուսաբանական տարատեսակներ։

Picto infobox plant.png
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի
Tbilisi Botanical Garden in spring.JPG
Տեսակբուսաբանական այգի
ԵրկիրFlag of Georgia official.svg Վրաստան
ՎարչատարածքԹբիլիսի
Հիմնվել է1845
Կոորդինատներ: 41°41′10.000000099612″ հս․ լ. 44°48′27.000000099991″ ավ. ե. / 41.68611111113877854° հս․. լ. 44.80750000002777256° ավ. ե. / 41.68611111113877854; 44.80750000002777256
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգիը գտնվում է Վրաստանում
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգիը գտնվում է Թբիլիսիում
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի

ՊատմությունԽմբագրել

Այգու մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 1671 թվականին ֆրանսիացի ճանապարհորդ Ժան Շարդենի կողմից, որպես արքայական պարտեզներ, որոնք հավանաբար ստեղծվել են 1625 թվականին և պատմության մեջ դրանք համարվել են «ամրոցային պարտեզներ» կամ «Seidabad պարտեզներ»: Պարտեզները հայտնվել են նաև Ժոզեֆ Պիտոն դե Տուրնեֆորի (1701) գրառումներում և Վախուշտի Բագրատիոնիի կազմած Վրաստանի քարտեզի վրա։ 1795 թվականի պարսկական նվաճումների ժամանակ այգին ավերվել է և վերականգնվել 19-րդ դարի սկզբում՝ 1845 թվականին պաշտոնապես հաստատվելով որպես Թիֆլիսի բուսաբանական այգի։

1888 թվականից, երբ ստեղծվեցին ֆլորիստիկայի կենտրոնները, այգում աշխատել են Յուրի Վորոնովը և այլ ակնառու գիտնականներ։ 1896-1904 թվականներին այգին ընդլայնվել է դեպի արևմուտք։ 1932-1958 թվականներին նախկին մուսուլմանական գերեզմանոցն ընդգրկվել է բուսաբանական այգու տարածքում։ Պահպանվել են մի շարք գերեզմաններ, այդ թվում ադրբեջանցի գրող Միրզա Ախունդովի (1812-1878) գերեզմանը։

Այգու կենտրոնական մուտքը գտնվում է Նարիկալի ամրոցի ստորոտին։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Тифлисский ботанический сад и обзор его научной и научно-практической деятельности за последние 12 лет. — Тифлис, 1912.
  • Цицин Н. В. Ботанические сады СССР. — М., 1974. — С. 144—146.

ՊատկերասրահԽմբագրել

ՀղումներԽմբագրել

  • "საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი", 2006 წ. მეორე გამოცემა. ISBN 99940-0-923-0
  • Jimšer ereseliże, M. L. Loriia, Manana Elbakiże (2001), Tbilisi Botanic Garden 365. Central Botanical Garden, ISBN 99928-899-8-5.

Արտաքին հղումներԽմբագրել