Վիշապագլուխ ավստրիական

բույսերի տեսակ
Վիշապագլուխ ավստրիական
Dracocephalum austriacum - Flickr - peganum.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Ընտանիք Շրթնազգիներ
Տեսակ Վիշապագլուխ ավստրիական
Լատիներեն անվանում
Dracocephalum austriacum


Վիշապագլուխ ավստրիական (լատ.՝ Dracocephalum austriacum), շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

ՆկարագրությունԽմբագրել

30-60 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Տերևները բաժանված են 3-5 փետրաձև բլթակների։ Ծաղիկները օղակաձև դասավորված են վերին տերևների ծոցերում։ Ծաղկաօղակները մոտեցած են և կազմում են հասկանման նոսր ծաղկաբույլ։ Բաժակը երկշուրթ է, վերին շուրթի միջին ատամը մյուսներից լայն է։ Պսակը մանուշակագույն է, երախում լայնացած խողովակով և երկշուրթ ետծալով։ Փոշանոթները մազոտ են։ Պտուղը կազմված է 4 մասերից՝ էրեմներից[1]։

ՏարածվածությունԽմբագրել

Հայաստանում հանդիպում է Սևանի (Շորժա, Բաբաջան, Դարա, Արդանիշ) և Գեղամի (Լճաշեն) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Միջին Եվրոպան, Բալկանյան թերակղզին, Կովկասը, այդ թվում Նախակովկասը, Արևմտյան և Հարավային Անդրկովկասը, ինչպես նաև Անատոլիան[1]։

ԷկոլոգիաԽմբագրել

Աճում է վերին լեռնային և ենթալպյան գոտիներում` ծովի մակարդակից 1940-2500 մ բարձրությունների վրա, մարգագետիններում, անտառային բացատներում, քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիսին, պտղաբերում՝ հուլիսին[1]։

ՊահպանությունԽմբագրել

Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս է։ Գյուղատնտեսական գործունեության արդյունքում աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների նվազում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված է Բեռնի կոնվենցիայի հավելված 2-ում։ CITES-ի հավելվածներում բացակայում է[1]։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում[1]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6