Վահրիճ Բախչանյան

հայ ծաղրանկարիչ, նկարիչ

Վահրիճ Հակոբի Բախչանյան (ռուս.՝ Вагрич Акопович Бахчанян; մայիսի 23, 1938 Խարկով, Ուկրաինա[4] - նոյեմբերի 12, 2009, Նյու Յորք, ԱՄՆ[5]), ազգությամբ հայ խորհրդային և ամերիկյան նկարիչ, գրող և արվեստագետ։ Համարվում է «ռուսական Ամերիկայի» կերպարվեստի առաջին դեմքը։[6]

Վահրիճ Բախչանյան
Vagrich Bakhchanyan.jpg
Ծնվել էմայիսի 23, 1938(1938-05-23)[1]
ԾննդավայրԽարկով, ԽՍՀՄ
Վախճանվել էնոյեմբերի 12, 2009(2009-11-12)[2][3] (71 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտություննկարիչ և ծաղրանկարիչ
Vagrich Bakhchanyan Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է հայ ընտանիքում, Խարկովում, որտեղ էլ սկսել է նկարել։ Զինծառայությունից հետո աշխատել է գործարաններում՝ որպես նկարիչ-ձեւավորող։[7] 1960-ականների կեսերին տեղափոխվել է Մոսկվա, աշխատել "Լիտերատուրնայա գազետայում"։ 1974 թվականին արտագաղթել է ԱՄՆ, այնտեղ տարել ակտիվ գործունեություն, համագործակցել Սերգեյ Դովլաթովի ու Ալեքսանդր Գենիսի հետ։ ԱՄՆ-ում Պյոտր Վայլի և Գենիսի հետ հրատարակել է «Յոթ օր» նեոդադաիստական հանդեսը[8]։

Բախչանյանի արվեստին բնորոշ են ստեղծագործական նոր տեխնիկաների ու ուղղությունների փնտրտուքը, նրան են պատկանում մի շարք աֆորիզմներ` «Մենք ծնված ենք, որպեսզի Կաֆկան եղելություն դարձնենք» և այլն:

Հայաստանում չի եղել և հայերեն շատ քիչ է իմացել, սակայն մեծ հետաքրքրություն է ունեցել Հայաստանի հանդեպ։ Հայտնի են նրա խոսքերը Մարտիրոս Սարյանի մասին. «Ոչ ոք ինձնից բացի այդպես չի հասկանում Սարյանին»[9]:

Էլեկտրական լարով կախվելով՝ ինքնասպան է եղել 2009 թ., վերջին կամքի համաձայն նրա աճյունը ցրել են Գեղամա լեռներում[10][11]:

2012 թ․ Նարեկացի արվեստի միության ցուցասրահում բացվեց Բախչանյանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը Հայաստանում, որին ներկա էր Նյու Յորքից ժամանած նկարչի այրին՝ Իրինա Բախչանյանը։

2015 թ. Անդրեյ Զագդանսկին ստեղծեց «Վահրիճը և սև քառակուսին» ֆիլմ-կոլաժը։

ՀավաքածուներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Վահրիճ Բախչանյան: Գեղարվեստական ալբոմ / Խմբ. և թարգմ.՝ Դավիթ Իսաջանյան, Երևան: Նարեկացի արվեստի միություն, 2012, 30 էջ:
  • Աշխարհի հայ նկարիչները․ Եր․, 2017, 128 էջ։

Արտաքին հղումներԽմբագրել