Սֆինքսի հանելուկը (ռուս.՝ Загадка сфинкса), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1983 թվականին, ռեժիսոր Վլադիմիր Պեկարի կողմից, ըստ հին եգիպտական որմնանկարների մոտիվների։

Սֆինքսի հանելուկը
Տեսակմուլտֆիլմ
ՌեժիսորՎլադիմիր Պեկար
ՍցենարիստԱլեքսանդր Տիմոֆեևսկի
ՀնչյունավորումՄիխայիլ Կոզակով
ԵրաժշտությունԷդուարդ Արտեմև
ՕպերատորՔաբուլ Ռասուլով
Երկիր ԽՍՀՄ
ԸնկերությունՍոյուզմուլտֆիլմ
Տևողություն10 րոպե
Թվական1983

Սյուժե խմբագրել

Մի ժամանակ Հին Եգիպտոսում ապրում էր Ամոնեխտ անունով մի մարդ, որը թագավորական տոհմից էր։ Ամոնեխտը գաղտնի պապիրուսի վրա կարդացել էր, որ Պտախի գերեզմանում թաքնված է մի գիրք, որտեղ գրված է այն, ինչ պետք է կատարվեր Ամոնեխտի և արևի տակ ապրող բոլոր մարդկանց հետ։ Նա որոշում է իմանալ այդ մասին և գնում է գերեզմանի մոտ։ Որպեսցի ներթափանցի գերեզմանի մեջ, Ամոնեխտը արտաբերում է կախարդական «Մեռի՛ր, Պտախ, կորի՛ր, Պտախ, գալիս է ամենակարող Ռան, թող որ ես տեսնեմ սրբազան գիրքը» բառերը։ Հանկարծ լսվում է Սֆինքսի ձայնը. «Երբ սևը դառնա սպիտակ, իսկ սպիտակը` ոսկեգույն, և երբ հարցնողը կստանա հարցի պատասխանը, կբացվեն գերեզմանի դռները, և դու նորից կտեսնես սրբազան գիրքը։ Եթե գուշակես հանելուկը, գաղտնիքը կբացահայտվի, այլապես գերեզման բերող ճանապարհը մոռացիր»։ Ամոնեխտն ուշքի է գալիս անապատում։

Ժամանակ է անցնում, Ամոնեխտի հայրը մահանում է և պատանին դառնում է Եգիպտոսի տիրակալը։ Եվ շատ անգամներ նրան թվում է, թե նա գուշակել է Սֆինքսի հանելուկը, բայց նա ամեն անգամ սխալվում է։

Ամոնեխտը ծերանում է, և նրա աշակերտը նրան հարցնում է. «Արդյո՞ք դու գուշակեցիր Սֆինքսի հանելուկը», իսկ ծերունին պատասխանում է. «Այո։ Սֆինքսը ուզում էր, որ ես իմ կյանքն ապրեմ այնպես, ինչպես պետք է ապրի մարդը. իմ մազերը սպիտակել են, և ոսկեգույնով գրքի մեջ նշվել են իմ արած երեք գլխավոր գործերը, և պատասխանը ստացել է իմ աշակերտը. նա ում ես սիրել եմ ամբողջ սրտով», ասում է Ամոնեխտը և տխրությամբ ավելացնում. «Կատարվեց։ Կյանքն ապրված է»։ Գիշեր է գալիս, և ավարտվում է Սֆինքսի հանելուկը գուշակած մարդու մասին պատմությունը։

Հեղինակներ խմբագրել

Քննադատների արձագանք խմբագրել

  Սակայն ռեժիսորի աշխատանքում կարևորը վեց ֆիլմերից բացկացած ազգագրական շարքն է, որը նկարահանվել է աշխարհի ժողովուրդների առասպելների, լեգենդների և արվեստի հուշարձանների հիման վրա։ Օրինակ` «Սֆինքսի հանելուկը» ֆիլմի մտահղացումը ծնվել է հին եգիպտաական որմնանկարների վերականգնման ժամանակ. «...հանկարծ որմնանկարները աննկատ միավորվում են մի պատմության մեջ, հորինվում է սյուժեն»։ Այս ֆիլմերում հնագույն մշակութային աշխարհների գեղատեսիլությունը, նրանց պլաստիկայի ինքնատիպությունը և աշխարհայացը Վլադիմիր Պեկարը մոտեցրել է մեզ, հասանելի դարձրել սովորական մարդու չպատրաստված գիտակցության ընկալման համար։ Պատմությունը մարդկային է դառնում, իսկ աշխարհը ձեռք է բերում հազարամյակների խորություն և համաերկրային տարածությամբ ընդարձակություն։
- Նատալյա Վենժեր, «Մեր մուլտֆիլմերը»[1]
 


Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. Наталия Венжер. Владимир Пекарь // Наши мультфильмы / Арсений Мещеряков, Ирина Остаркова. — Интеррос, 2006. — ISBN 5-91105-007-2 Արխիվացված է Օգոստոս 31, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով:

Արտաքին հղումներ խմբագրել