Ռուբեն Ֆիլյան

հայ արձակագիր, թարգմանիչ

Ռուբեն Ֆիլյան (դեկտեմբերի 10, 1952, Երևան - հունվարի 6, 1983, Գոա, Հնդկաստան) հայ արձակագիր, թարգմանիչ։

Ռուբեն Ֆիլյան
Ծնվել էդեկտեմբերի 10, 1952(1952-12-10)
Վախճանվել էհունվարի 6, 1983(1983-01-06) (30 տարեկանում)
Մասնագիտությունթարգմանիչ և արձակագիր
Լեզուհայերեն
ԱզգությունՀայեր
ԿրթությունԵրևանի պետական համալսարան
Ռուբեն Ֆիլյան Վիքիդարանում

ԿենսագրությունEdit

Ռուբեն Ֆիլյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում, ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Անծանոթ ինքնակենսագրություն» լույս է տեսել 1980 թվականին։ 70-ականների վերջերին Ռուբեն Ֆիլյանին հաջողվում է դուրս գալ Խորհրդային Հայաստանից։ Նա մեկնում է Ֆրանսիա, ապա ճամփորդում է Եգիպտոսով, Հորդանանով, այնուհետև հաստատվում է Հնդկաստանի Գոա նահանգում, որտեղ դասավանդում է յոգա, կարատե, երաժշտություն, արևելյան փիլիսոփայություն։ Ռուբեն Ֆիլյանի կյանքը ընդհատվում է 1983 թվականի հունվարի 6-ին։ 1992 թվականին նրա հոր՝ Պարգև Ֆիլյանի հովանավորությամբ լույս է տեսնում Ռուբեն Ֆիլյանի «Քո երկրի դեսպանը» գիրքը, որտեղ ընդգրկված են «Քո երկրի դեսպան»–ը համանուն վեպը, պատմվածքներ, հեքիաթներ։ Ռուբեն Ֆիլյանը հեղինակ է Շրի Շանկարաչարյաի «Վիվեկա Չուդամանի» ստեղծագործության հայերեն թարգմանության։ Ինչպես վեպը, այնպես էլ կարճ արձակը, հեքիաթ-պատմվածքները, ոչ միայն ապրում են Ֆիլյանի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ ստեղծված հեքիաթային աշխարհի մեջ, այլև ցույց են տալիս մարդկային կեցության ու փորձառության աբսուրդային երևույթները։ Ռուբեն Ֆիլյանի արձակը երկխոսություն է հայ միջնադարյան բնագրերի, Սեմյուել Բեքեթի, Իտալո Կալվինոյի, Ռոբերտ Վալզերի ստեղծագործությունների հետ։

  Եվ ահա մեր օդանավը մի փոքր շրջան կատարեց Քո երկրի վրա՝ Քո լուսավոր երկրի, որ Բանի մեծ ու փոքր հայելիներից էր լոկ ու երեւում էր այնպես, ինչպես մենք մեզ հայելում ենք տեսնում… քանզի ամեն ինչը, որ Բանին էր պատկանում՝ մերն էր… Եվ ամենաբարձր գագաթներն էլ, ահա, ընկղմվում էին ծովն այդ խոնավ լույսերի, սուզվում էին լուսավոր հուշի մեջ՝ կորցնելով սահմանագիծը թաց երկնքի հետ, որտեղից անշարժ արեգակը, լուսաղբյուրի նման, ապագայի հուշերն էր պարզաջրում, եւ մենք թռչում էինք այդ խոնավ ծովի մակերեւույթից շատ ու շատ բարձր եւ սլանում էինք ամենավեր, ու մեր հոգին սավառնում էր այդ լուսե ջրերի վրա եւ մեզ էր հասցնում միայն Ետեւից լսվող ձայնի ՁԱՅՆԸ, ՈՐ ՄԵՐ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆՆ ԷՐ։
- «Քո երկրի դեսպանը»
 
 
- Նա գրող էր ու տանել չէր կարողանում իր հաջողված գործերը, որովհետեւ բոլորն էլ հավանում էին դրանք, ու կարծես ուրիշինն էին արդեն։ Իսկ թույլ գործերը, որ չէին հավանում, ՍՏԻՊՎԱԾ ինքն էր սիրում։
 
 
- Եվ այդքանից հետո դեռ ծովը ալեկոծվո՞ւմ է։ Արձագանք է... Անշուշտ արձագանք է...
 
 
- Հազացի... Չեմ ուզում հավատալ, որ այդ մասին աշխարհում ոչ ոք չգիտի...
 
  Հայ գրականության մեջ Ռուբեն Ֆիլյանը բացառիկ հեղինակ է։ Նրա գրականության պակասը միշտ զգացվել է, բայց նա եղել է մեր մեջ։
- արձակագիր Արամ Պաչյանը Ռուբեն Ֆիլյանի մասին
 
  Գրող էր ծնվել, բայց գրողների հետ հազվադեպ էր առնչվում, քանզի ատում էր գրքայնությունն ու հույժ խորհրդայնացված գրող-գրող խաղը։ Իր ընկերական մեծ շրջապատի անդամները հիմնականում նկարիչներ էին, դերասան-ռեժիսորներ. նրա բազմախորհուրդ հոգին մատչելի էր միայն նրանց, ում համար հատկապես եւ առաջին հերթին էր կարեւոր ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ կարգախոս-տեսլականը։ Գրող էր ծնվել, բայց ոչ երբեք խորհրդային հասարակարգում ապրել-ստեղծագործելու համար։ Այդ հասարակարգում առաջ գնալու, պաշտոնների հասնելու բյուր հնարավորություններ ուներ, բայց այդ հնարավորություններից վայրկյան իսկ չօգտվեց, զի ողջ հոգով էր ատում սուտը, կեղծիքը, սին փառքն ու սնապարծությունը։
- Բանաստեղծ, արձակագիր Արմեն Շեկոյան. «Ուխտագնացություն դեպի երկինք»
 


ԳրքերEdit

  • «Անծանոթ ինքնակենսագրություն», Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 120 էջ։
  • «Քո երկրի դեսպանը», Երևան, «Նաիրի», 1992, 256 էջ։

Արտաքին հղումներEdit