Դեննիս Ռոբերտ Քրամբ (անգլ.՝ Robert Dennis Crumb, օգոստոսի 30, 1943(1943-08-30)[1][2][3][4][5][6][7][8][9], Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի գեղանկարիչ-նկարազարդող, ծաղրանկարիչ, ընդհատակյա կոմիքս (անգլ.՝ underground comix) շարժման հիմնադիր[11]։

Ռոբերտ Քրամբ
անգլ.՝ Robert Crumb
Robert Crumb, 2014 (cropped).JPG
Ծնվել էօգոստոսի 30, 1943(1943-08-30)[1][2][3][4][5][6][7][8][9] (76 տարեկան)
ԾննդավայրՖիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[10]
Մասնագիտությունկոմիքսների հեղինակ, կոմիքսների արտիստ, բանջոյիստ, լրագրող, վիպասան, երաժիշտ, գրող, նկարիչ և Երաժիշտ
ԹեմաներԾաղրանկար
Պարգևներgrand prix de la ville d'Angoulême?
ԱմուսինAline Kominsky-Crumb?
ԶավակներSophie Crumb?
Կայքrcrumb.com
Robert Crumb Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Դեննիս Ռոբերտ Քրամբը ծնվել է 1943 թվականին Ֆիլադելֆիայում։ Հայրը՝ Չարլզը, եղել է կադրային սպա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ծովային հետևազորի զորամիավորումում, իսկ մայրը՝ Բեատրիսը, տնային տնտեսուհի։ Զույգը Դենիսից բացի ունեցել է ևս երկու որդիներ՝ Չարլզ կրտսերը (1942-1992) և Մաքսսոն (ծն. 1944), որոնք երկուսն էլ տառապել են հոգեկան հիվանդությամբ, և երկու դուստրեր՝ Քերոլը (ծն. 1940) և Սանդրան (1946- 1998)[12]: Ամուսիններն անհաշտ են եղել և երեխաներն հաճախ ներկա են եղել ընտանեկան տեսարաններին[13][14]։

Ընտանիքը տեղափոխվել է Միլֆորդ, Դելավեր, երբ Քրամբը տասներկու տարեկան էր, և որտեղ նա եղել է միջակ աշակերտ, որի ուսուցիչները մտահոգված էին նրա ծաղրանկարներով[15]:

Ազդվելով նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, Pogo կոմիքսների շարքի հեղինակ Ուոլտեր Քելլիից, Եղբայրներ Ֆլեյշերների և այլոց կոմիքսներով՝ Քրամբը եղբայրների հետ միասին սկսել են նկարել իրենց կոմիքսները[16]։

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

1960-ական թվականներին Քրամբը տեղափոխվել է Քլիվլենդ, որտեղ սկսել է կատարել American Greetings Corporation բացիկների դիզայներական աշխատանքներ։ Կարճ ժամանակ անց թողարկվել է նրա զարդանկարների առաջին կոմիքսը՝ Հարվի Պիկարի «Ամերիկյան շքեղությունը»։

1967 թվականին Քրամբը տեղափոխվել է Սան-Ֆրանցիսկո՝ հակամշակութային շարժման կենտրոն։ Այստեղ նա պատրաստվում էր հրապարակել իր Zap կոմիքսների առաջին համարը, սակայն նրա հրատարակիչը անսպասելիորեն անհետացել Քրամբի բոլոր օրիգինալ աշխատանքներն իր հետ տանելով։ Բարեբախտաբար Քրամբի մոտ պահպանվել էին աշխատանքների պատճենները, և շնորհիվ գրող Չարլզ Պլայմեի՝ 1968 թվականին լույս է տեսնում անդերգրաունդյան կոմիքսների առաջին համարը։ «Zap» անվամբ առաջին թողարկման հաջողությունից հետո, Քրամբի կոմիքսներին զուգահեռ, հրատարակվում են նաև Ռիկ Գրիֆֆինի, Վիկտոր Մոսկոսի, Հիլբերտ Շելտոնի և այլ նկարազարդողների աշխատանքները։ Այդ ընթացքում Քրամբը հեղինակում է Big Brother & the Holding Company խմբի Cheap Thrills ալբոմի շապիկը։ Քրամբն ինքը խոստովանել է, որ իր յուրահատուկ ոճը ձևավորելու գործում նրան օգնել է LSD[17] թմրանյութի օգտագործումը[18]։

Քրամբը մեծ հռչակ ձեռք բերեց «Ֆրից կատուն» կոմիքսների շարքով, որը կատվազգիների ընտանիքի մարդակերպ ներկայացուցչի սեքսուալ արկածների մասին էր։ Կոմիքսը տպագրվել է 1965 թվականին Help! և Cavalier ամսագրերում։ 1972 թվականին կոմիքսի մոտիվներով թողարկվել է համանուն անիմացիոն կինո, բայց Քրամբն այնքան դժգոհ է եղել դրանից, որ հենց այդ նույն տարում թողարկել է կոմիքսի վերջին թողարկումը, որտեղ Ֆրից կատվին սպանում է իր նախկին ընկերուհին։

Վերադառնալով Ֆրանսիա՝ Քրամբը նոր թողարկումներ է ստեղծել այնպիսի հիշարժան կերպարների պատկերազարդումներ, ինչպիսիք են «Mr. Natural», «Mr. Snoid», «Angelfood MacSpade» և «Devil Girl»։ 2009 թվականին թողարկվել է «Կեցություն» (անգլ. The Book of Genesis) գիրքը, որն իրենից ներկայացնում էր Քրամբի ոճով պատկերազարդված Աստվածաշունչ։ Ինչպես նաև ամերիկյան Fantagraphics հրատարակչությունը թողարկել է բազմահատորանոց The Complete Crumb Comics շարքը՝ Քրամբի բոլոր աշխատանքների հավաքածուն։

Վավերագրական ֆիլմԽմբագրել

1994 թվականին ռեժիսոր Ցվիգով Թերրին նկարահանել է«Քրամբ» փաստագրական ֆիլմ[19][20]։

Անձնական կյանքԽմբագրել

Ռոբերտ Քրամբն ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջին կինը եղել է Մորգան Դանեն (1964-1977)։ Երկրորդ անգամ ամուսնացել է 1978 թվականին Կոմինսկի Էլայնի հետ։ Այժմ իր կնոջ և աղջկա հետ նա ապրում է Ֆրանսիայի հարավում։ Աղջիկը՝ Սոֆյա Քրամբը, նույնպես կոմիքս-նկարիչ է[21]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,0 2,1 Robert Crumb
  3. 3,0 3,1 Robert Crumb — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 Lambiek ComiclopediaLambiek, 1999.
  7. 7,0 7,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 BD Gest'
  9. 9,0 9,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  10. Museum of Modern Art online collection
  11. Zap section of ComixJoint, including reviews of issues #1-15
  12. Guthmann Edward (October 3, 2006)։ «Still in the shadows, an artist in his own right»։ SFGate։ Վերցված է May 8, 2020 
  13. Crumb, Maxon, ed. (1998)։ Crumb Family Comics։ San Francisco, Calif.: Last Gasp։ էջեր 105, 129։ ISBN 0867194278 
  14. «The Odyssey of R. Crumb»։ May 27, 2015։ Վերցված է May 8, 2020 – via www.wsj.com 
  15. Maremaa Thomas (2004)։ «Who is this Crumb?»։ in Holm D. K.։ R. Crumb: Conversations։ University Press of Mississippi։ էջեր 16–33։ ISBN 978-1-57806-637-7 
  16. Duncan Randy, Smith Matthew J. (2013)։ «Crumb, Robert»։ Icons of the American Comic Book: From Captain America to Wonder Woman։ ABC-CLIO։ էջեր 158–168։ ISBN 978-0-313-39923-7 
  17. LSD - Lysergic acid diethylamide, լիզերգաթթվի դիէթիլամիդ՝ իրականության ընկալումը փոփոխող թմրամիջոց, ԼՍԴ (թթու)
  18. Ken Johnson (4.9.2008)։ «Mr. Natural Goes to the Museum» (անգլերեն)։ The New York Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-30-ին 
  19. страница фильма на сайте компании-производителя Sony Pictures Classics
  20. «Крамб»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
  21. Crumb Sophie (նոյեմբերի 5, 2010)։ A Life in Pictures: Questions for Sophie Crumb։ The New York Times Magazine։ Interview with Deborah Solomon։ Վերցված է հուլիսի 25, 2012 

ՀղումներԽմբագրել