Բացել գլխավոր ցանկը
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Դելավեր (այլ կիրառումներ)

Դելավեր (անգլերեն՝ Լսել Delaware), Դելավերը ԱՄՆ-ի 50 նահանգներից մեկն է։ ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելյան մասում: Այն սահմաններ ունի Մերիլենդի հետ հարավում, հյուսիս-արևմուտքից Փենսիլվանիայի և արևելքից Նյու Ջերսիի և Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։

Picto infobox map.png
Դելավեր
անգլ.՝ Delaware
flag of Delaware? Զինանշան
Flag of Delaware.svg
Seal of Delaware.svg
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Մաան էՄայրցամաքային նահանգներ և South Atlantic states?
ԿարգավիճակԱՄՆ-ի նահանգ
Մտնում էԱՄՆ
ՎարչկենտրոնԴովեր
Ամենաբարձր կետEbright Azimuth?
ԲԾՄ18 մետր
Օրենսդրական մարմինDelaware General Assembly?
Դատական մարմինDelaware Supreme Court?
ՆահանգապետՋեք Մարկել
Միության մուտքդեկտեմբերի 7, 1787
Պաշտոնական լեզուներչկա
Բնակչություն
945 934 մարդ (2015)[1] (45 տեղ)
Տարածք6452 կմ²  (49 տեղ)
Delaware in United States (zoom).svg
Հիմնադրված էդեկտեմբերի 7, 1787 թ.
Սահմանակցում էՆյու Ջերսի, Փենսիլվանիա և Մերիլենդ
Ժամային գոտիհյուսիսամերիկյան ժամային գոտի և Ամերիկա/Նյու Յորք
ՀապավումDe.[2], Del.[2], DE[2] և Del.[2]
ՓոխարինեցDelaware Colony?
ISO 3166-2 կոդUS-DE
Անվանված էԴելավեր
ՄականունThe First State, The Small Wonder, Blue Hen State և The Diamond State
Միության մուտքդեկտեմբերի 7, 1787
Կոորդինատներ: 39°0′ հս․ լ. 75°30′ ամ. ե. / 39.000° հս․. լ. 75.500° ավ. ե. / 39.000; 75.500
delaware.gov

Դելավերն զբաղեցնում է Դելմարվա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասը: Դա սահմաններով երկրորդ խոշորագույն և բնակչությամբ վեցերորդ խոշորագույն նահանգն է, բայց խիտ բնակեցված է: Դելավերը բաժանված է երեք մասերի: Նոր Քելսի շրջան, Քենթ շրջան և Սուսեշս շրջան: Թեև հարավային երկու երկրները պատմականորեն հիմնականում գյուղատնտեսական բնույթ են կրում:

16-րդ դարում եվրոպական կողմը ուսումնասիրելուց առաջ Դելավերում բնակեցված էր բնիկ ամերիկացիների մի քանի խմբեր, այդ թվում ` հյուսիսում Լենապատը և հարավայինում Նանթիկոկենը: Այն սկզբում գաղութացվել էր հոլանդական առևտրականների կողմից: Դելավերն ամերիկյան հեղափոխության մասնակից 13 գաղութներից մեկն էր: 1787 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Դելավերն առաջին պետությունն էր, որը վավերացրեց Միացյալ Նահանգների Սահմանադրությունը և արդեն հայտնի էր որպես «Առաջին նահանգ»:

Բովանդակություն

ՊատմությունԽմբագրել

Բնիկ ամերիկացիներԽմբագրել

Նախքան Դելավերը բնակեցրած եվրոպացի գաղութատերերը, տարածքը անվանված էր Արևելյան Ալգոնսկյան ցեղերի անունով, որը հայտնի էր որպես Յունամի Լենապատ կամ Դելավեր, որն ապրում էր հիմնականում ափին և Նանտիկոկին, որը զբաղեցնում էր հարավային Դելմարվա թերակղզու մեծ մասը:

ԺողովրդագրությունԽմբագրել

Միացյալ Նահանգների մարդահամարի բյուրոն գնահատում է, որ 2016 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ Դելավերում բնակչությունը 952.065 մարդ է, որը ԱՄՆ-ի 2010 թվականի մարդահամարից հետո աճել է 6.0 %-ով:

Բնակչության դինամիկան ըստ տարեթվերիԽմբագրել

  • 1940- 266 505 մարդ
  • 1950- 318 085 մարդ
  • 1960- 446 292 մարդ
  • 1970- 548 104 մարդ
  • 1980- 594 338 մարդ
  • 1990- 666 168 մարդ
  • 2000- 783 600 մարդ
  • 2010- 897 934 մարդ

Հետաքրքիր փաստերԽմբագրել

Դելավերի Դովեր քաղաքից քիչ հեռու է տեղակայված ԱՄՆ ռազմաօդայինբազան, որը ամենամեծերից է երկրում: Բացի իր հիմնական գործառույթից, բազան նաև ժամանակավոր դիարան է ամերիկացի զինծառայողների և քաղաքական դեմքերի համար, որոնք մահացել են ծառայության ընթացքում:

Դելավերը մեծ ազդեցություն ունեցավ ԱՄՆ Սահմանադրության վերջնական տեքստի ձևակերպման վրա: Հետևաբար, շատերը այն անվանում են Մեծ Դելավեր նահանգի Սահմանադրություն [3]:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել