Ջոզիահ Տշանգանա Գումեդե

Ջոզիահ Տշանգանա Գումեդե (նաև Ջ.Տ. Գումեդե), հարավաֆրիկացի քաղաքական գործիչ, Արչի Գումեդեի հայրը: Ծնվել է 1867 թվականի հոկտեմբերի 9-ին ներկայիս Արևելյան Քեյփ նահանգի Ֆորտ Բոֆորտ քաղաքի Հելդթաուն գյուղում, մահացել է 1946 թվականի նոյեմբերի 6-ին:

Ջոզիահ Տշանգանա Գումեդե
Ծնվել էհոկտեմբերի 9, 1867(1867-10-09) կամ 1870
ԾննդավայրFort Beaufort, Ամաթոլե, Արևելյան Կապ, ՀԱՀ
Մահացել էնոյեմբերի 6, 1946(1946-11-06) կամ 1947
ՔաղաքացիությունFlag of South Africa (1928–1994).svg ՀԱՀ
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ
Քաղաքական կուսակցությունԱֆրիկյան ազգային կոնգրես

Նրա ծագումը տանում է ետ դեպի Քվեյբի ղեկավար Խոնդլո կաՄնցինցիին: Ամենայն հավանականությամբ, նա տարրական ուսումը սկսել է Հելդթաունի հայտնի Ուեսլեյան առաքելական դպրոցում: Նախնական կրթությունն ստանալուց հետո նա հաճախել է Գրեհամսթաունի Ազգային ինստիտուտը 1882 կամ 1883 թվականին, որտեղ նա ուսում է ստացել ուսուցիչ դառնալու համար: Ուսուցչի իր կարիերան նա սկսել է Սոմերսեթ Իսթում, Արևելյան Քեյփ նահանգ:

Իրադարձությունների տարօրինակ համադրությամբ Գումեդեն և Մարտին Լյութուլին ընկերացան Զուլուի երիտասարդ թագավոր Դինուզուլու կաՔեթշվայոյի հետ: Որպես իՆդունա (ղեկավար), նա ամբողջությամբ ներգրավվեց Դինուզուլուի ցամաքային պայքարում: Նա անձամբ ականատես է եղել Զուլուլանդի հողերը հողագործության ապահովման համար բուրերի ջանքերին: Զուլուլանդի բրիտանական բռնակցումից առաջ Գումեդեն բացակայել է Բերգվիլից, երբ սկսել էր հողագործությամբ զբաղվել: 1893 թվականին նա շրջել է Անգլիայում՝ որպես Զուլուի երգչախմբի անդամ, որը հիմնադրվել է Սաուլ Մսանեի և գերմանական կրթությամբ լյութերական միսիոներ Վերապատվելի Ուիլյամ Օգյուստ Իլինգի կողմից, որը 1869 թվականից հետո հրաժարվել է իր լյութերական հավատքից և դարձել անգլիկան եկեղեցու կրոնափոխ: Զուլուսական երգչախումբը Անգլիայում ենթարկվեց աղմկոտ ռասայական նախատրամադրվածության:

Նա գաղութային Նատալի երկու կարևոր աֆրիկյան կազմակերպությունների՝ Funamalungelo -ի և Նաթալի ազգային կոնգրեսի հիմնադիր անդամ էր, չնայած նա չէր մասնակցում 1900 թվականի հունիսին Նատալի ազգային կոնգրեսի հանդիսավոր բացման ժողովին: Նա Սոթո հետախույզների ղեկավարն էր 1899-1902 թվականների անգլո-բուրական պատերազմի ժամանակ: Նրա վկայությունները հարավաֆրիկյան բնիկների պայքարից առաջ, այսպես կոչված, 1904 թվականի Լագդենյան հանձնաժողովի մասին բացահայտեց նրա հիացմունքը զուլուի մշակույթի նկատմամբ: 1906 թվականին Գումեդեն, Բաթլոկվայի Կգոսի Լեսեսա Թենկի Թսոթետսիի և Մակգոլոկվեի Կգոսի Մոլոիր հետ, Անգլիայի պատվիրակներից մեկն էր՝ բողոքելու Բաթլոկվայի և Մակգոլոկվեի ժողովուրդների կողմից նախկին Բուրական հանրապետություններում իրենց տոհմական հողերը կորցնելու դեմ: Անգլիայում տրինիտարյան ծագումով փաստաբան Հենրի Սիլվեսթեր Ուիլյամսը ստանձնեց պատվիրակների հոգածությունը[1]: Մյուսը, որը նշել է, որ Տլոկվայի շահերը նրա ձեռքին է եղել, դոկտոր Էվանս Դարբին է՝ Հարավային Աֆրիկայի Համաշխարհային եղբայրության լիգայի քարտուղարը, 1907 թ. հունվարի 12, էջ 15: 122. 1907 թվականի մայիսի 13-ին Տլոկվայի և Կգոլոկվեի ղեկավարների հետ Հարավային Աֆրիկա վերադառնալիս Ջոզիահը ձերբակալվեց առանց անհրաժեշտ թույլտվության երկիրը լքելու համար: Ռոյթերսի կողմից դրա մասին զեկույցը տեղադրվել է Manchester Guardian և The Times (էջ 5) մայիսի 5-ին:

Գումեդեի քաղաքական գիտակցությունը հասել էր նոր բարձունքների՝ նախքան Հարավային Աֆրիկայի սպիտակամորթների միության ստեղծումը: Տեղյակ լինելով սպիտակամորթների շրջանում հուզմունքի մասին, նախքան Հարավային Աֆրիկայի ազգային կոնվենցիայի բացման նստաշրջանը, Գումեդեն մտահոգություն է արտահայտել միության մեջ աֆրիկացիների դիրքի վերաբերյալ: Գումեդեն Հարավային Աֆրիկայի բնիկների ազգային կոնգրեսի հիմնադիր անդամ էր 1912 թվականի հունվարին: 1913 թվականին նա իր քննադատությունն արտահայտեց Ազգային հողերի մասի պատմական օրենքի վերաբերյալ, որով արդյունավետորեն սահմանափակվում էր աֆրիկացիների մուտքը երկրի միայն 7% -ով: 1927 թվականին ընտրվեց Բրյուսելում որպես Իմպերիալիզմի դեմ լիգայի պատվիրակ[2]: Խորհրդային Միություն կատարած այցից հետո կոմունիստների նկատմամբ ունեցած համակրանքի պատճառով Գումեդեն 1930 թվականին հեռացվեց Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսից[3]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Sherwood Marika (2011)։ Origins of Pan-Africanism, Henry Sylvester Williams, Africa, and the African Diaspora։ London: Routledge։ էջ 437։ ISBN 978-0-415-87959-0 
  2. Fredrickson George (1996)։ Black Liberation: A Comparative History of Black Ideologies in the United States and South Africa։ New York: Oxford University Press։ էջ 195։ ISBN 9780195109788 
  3. Fredrickson George (2000)։ The Comparative Imagination: On the History of Racism, Nationalism, and Social Movements։ Berkeley: University of California Press։ էջ 141։ ISBN 9780520224841