Բացել գլխավոր ցանկը

Պետրոս Կոնտուրաջյան

հայ նկարիչ

Պետրոս Ներսեսի Կոնտուրաջյան (հուլիսի 26, 1905(1905-07-26), Ուռհա, Թուրքիա - օգոստոսի 23, 1956(1956-08-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ։

Պետրոս Կոնտուրաջյան
Ի ծնեՊետրոս Կոնտուրաջյան
Ծնվել էհուլիսի 26, 1905(1905-07-26)
ԾննդավայրԵդեսիա (Ուրֆա)
Վախճանվել էօգոստոսի 23, 1956(1956-08-23) (51 տարեկանում)
Մահվան վայրԵրևան
Հայաստան Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտություննկարիչ
Ակտիվ շրջան1923 - 1956

ԿենսագրությունԽմբագրել

1915 թվականինի Մեծ եղեռնի ժամանակ կորցրել է հարազատներին, ապաստանել Հալեպի ազգային որբանոցում, սովորել Հայկազյան վարժարանում։ 1923 թվականին մեկնել է Փարիզ, մասնագիտական կրթություն ստացել Մոնպառնասի ազատ արվեստանոցներում, Ֆ. Լեժեի ստուդիայում և Փարիզի գեղարվեստի ակադեմիայում, հետևել Սորբոնի համալսարանի փիլիսոփայության և հնագիտության դասընթացներին։

1930 թվականինից մասնակցել է «Աշնան սալոնի», «Անկախների սալոնի» և «Հայ ազատ արվեստագեաներու միության» ցուցահանդեսներին։ Կոնտուրաջյանը մեծ քաղաքի անշուք անկյունների, գոյության կռիվ մղող աշխատավոր մարդկանց երգիչն է։ 1930-1940-ական թթ. ստեղծած «Գետափին», «Բանվորական թաղամաս», «Քարե կամուրջ», «Մայրը մանկան հետ», «Փարիզի շրջակայքը» (բոլորն էլ՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահում) կտավները տոգորված են վշտի ու առանձնության տրամադրություններով։ Կոնտուրաջյանի արդիական, ռեալիստական ստեղծագործություններին բնորոշ է նյութականությունը, կառուցվածքային հստակությունը, գունային մակերեսի հագեցվածությունն ու ընդհանրացվածությունը։

1939 թվականին նկարիչը զորակոչվել է ֆրանսիական բանակ։ 1945 թվականին Պաբլո Պիկասոյի, Անրի Մատիսի և այլ ականավոր նկարիչների հետ հանդես է եկել «Ժամանակակից մեծ նկարիչները ռազմագերիների օգտին» նշանավոր ցուցահանդեսում։ 1947 թվականին Կոնտուրաջյանը ներգաղթել է հայրենիք, ստեղծել հայրենի բնության ինքնատիպ պատկերումներ, որոնցից առավել հանրահայտ են «Սևան» և «Արաբկիր» նկարաշարերը (1956, Հայաստանի պետական պատկերասրահ)[1]։ Սկզբնական շրջանում ապրել և ստեղծագործել է Լենինականում, 1951 թվականից բնակվել է Երևանում[2]:

ՄահըԽմբագրել

Խորհրդային իշխանությունների հետ տարաձայնությունների պատճառով 1956 թվականին ինքնասպան է եղել Երևանում։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

Պետրոս Կոնտուրաջյանի բնանկարներն ու դիմանկարները («Բանվորական թաղամաս», «Գետափին, քաղաքային տեսարան», «Շագանակ վաճառող աղջիկը» և այլն, բոլորն էլ՝ ԺԱԹ) աչքի են ընկնում նուրբ ու թախծոտ տրամադրությամբ։

  • «Սևան. Ամպամած օր» (1950)[3]
  • «Ծաղկաձորի շրջակայքում» (1956)
  • «Աղբյուրի մոտ. Բյուրական» (1956)[4]
  • «Պատանու դիմանկար (Գևորգը)»[5]

ՑուցահանդեսներԽմբագրել

1966 թվականին Երևանում կազմակերպվել է Կոնտուրաջյանի անհատական ցուցահանդեսը։

ԳրականությունԽմբագրել

Պետրոս Կոնտուրաջյան, Ե, 1966 (Կատալոգ)։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 584