Ուռենի ճիպոտանման

բույսերի տեսակ
Ուռենի ճիպոտանման
Salix viminalis - Talence - 201007.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Կարգ Ուռածաղկավորներ
Ընտանիք Ուռազգիներ
Ցեղ Ուռենի
Տեսակ Ուռենի ճիպոտանման
Լատիներեն անվանում
Salix viminalis
Հատուկ պահպանություն

Ուռենի ճիպոտանման (լատ.՝ Salix viminalis), ուռազգիների ընտանիքի, ուռենի ցեղի բույս։

ՆկարագրությունԽմբագրել

Տերևաթափ թուփ է՝ 5֊6, երբեմն՝ 8֊10 մետր բարձրությամբ։ Երրտասարդ ընձյուղները մոխրաթավշապատ են կամ գրեթե մերկ, բազմամյաները՝ ամբողջովին մերկ։ Մերկ բնափայտը ակոսիկներ չունի։ Բողբոջները երկարավուն-ձվաձև են, սեղմված, կեռիկավոր գագաթով, դեղին կամ կարմրագորշավուն, մոխրագույն մազմզուկապատ, 3֊5 միլիմետր երկարությամբ։ Տերևակիցը նեղ նշտարաձև է, երկար-սրածայր, գեղձիկա-ատամնաեզրը՝ վաղ թափվող։ Տերևները գծանշտարաձև են, 15֊20 սմ երկարությամբ և 0,3֊2,4 սմ լայնությամբ, սրածայր, ամբողջական՝ ոլորված եզրերով, ալիքաձև, երբեմն՝ ատամնաեզր, վերևի կողմից մուգ դեղնականաչ, մերկ կամ ծածկված սպիտակ մազմզուկներով, ներքևից՝ արծաթափայլ, գլխավոր ջղերի ուղղությամբ մազմզուկապատ։ Կատվիկները հասնում են 3֊4, պտղաբերելիս՝ մինչև 6 սմ երկարության, գլանաձև են։

Ծաղկում է մարտ-ապրիլ ամիսներին, պտուղները հասունանում են ապրիլ-մայիսին։

Կտրոնները հեշտությամբ են արմատակալում։

ՏարածվածությունԽմբագրել

Բնական պայմաններում տարածված է Կովկասում, Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Սիբիրում, հեռավոր Արևելքում, Հարավային և Միջին Եվրոպայում, Սկանդինավիայում, Չինաստանում, Մոնղոլիայում, Հնդկաստանում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Ապարան-Հրազդանում, Վայքում, Սևանի ավազանում, որտեղ աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում, առուների և գետերի ափերին։

ԿիրառությունԽմբագրել

Միամյա ճյուղերը շատ ճկուն են, որի շնորհիվ օգտագործվում են կողովներ, զամբյուղներ գործելու համար։ Այդնպատակով հնուց մշակվելով, ներկայումս հայտնի են բազմաթիվ սորտեր ու այլատեսակներ։ Կեղևը պարունակում է 6֊14% տանիդներ, պիտանի է կոպիտ թել ստանալու համար։

Ամենուրեք օգտագործվում է թեք լանջերի ու ջրամբարների ափերի ձևավորման համար։ Խորհուրդ է տրվում մշակել որպես կենդանի ցանկապատ[1]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հարությունյան Լ․ Վ․, Հարությունյան Ս․ Լ․, Հայաստանի դենդրոֆլորան, հ. 1, Երևան, «Լույս հրատարակչություն», 1985, էջ 246։