Ուլրիկա Պաշ

շվեդ նկարչուհի

Ուլրիկա "Ուլա" Ֆրեդրիկա Պաշ (շվեդերեն՝ Ulrika Fredrika Pasch, հուլիսի 10, 1734(1734-07-10)[1], Jakob, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա - ապրիլի 2, 1796(1796-04-02)[2][3], Q10654946?, Շվեդիա[2][3]), շվեդ ռոկոկո ոճի նկարիչ, մանրանկարիչ։ Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։

Ուլրիկա Պաշ
շվեդերեն՝ Ulrika Pasch
Ulrica pasch.jpg
Ծնվել էհուլիսի 10, 1734(1734-07-10)[1]
ԾննդավայրJakob, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա
Վախճանվել էապրիլի 2, 1796(1796-04-02)[2][3] (61 տարեկան)
Մահվան վայրQ10654946?, Շվեդիա[2][3]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա[4]
Մասնագիտություննկարչուհի
Ոճռոկոկկո
Ժանրդիմապատկեր
Թեմաներգեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներSofia Albertina av Sverige?, Kristina Sofia Silfversköld, (1726-1779)? և Sigismund?
ԱնդամակցությունՇվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա[2]
ՀայրԼորենց Պաշ ավագ[2]
Commons-logo.svg Ulrika Pasch Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ուլրիկա Պաշը ծնվել է 1735 թվականին Ստոկհոլմում՝ նկարիչ Լորենց Պաշ ավագի և Աննա Հելենա Բեքմանի ընտանիքում։ Նրա պապը՝ նկարիչ Դանվարտ Պաշը (ծնվ. 1727), Լյուբեկից գաղթել էր Շվեդիա։ 1727 թվականին պապի մահից հետո ընտանեկան ստուդիան ղեկավարել է նրա հայրական տատիկ Յուդիթ Լարսդոտերը, մինչև 1734 թվականին այն վերցրել է նրա հորեղբայր Յոհան Պաշը[5]։

Ուլրիկա Պաշը և նրա եղբայրը նկարչություն են սովորել իրենց հորից։ Ի տարբերություն քրոջը՝ Հեդվիգ Լովիսա Պաշի (1744-1796), Ուլրիկան վաղ տարիքից դրսևորել է իր նկարչական տաղանդը։ Հեդվիգ Լովիսան երբեք նկարիչ չդարձավ, թեև նշվում է, որ նա թողել է մի քանի նկարներ[5]։ 1752-1766 թվականներին Ուլրիկայի եղբայրը արվեստի դասեր է առել արտերկրում։ Այդ ժամանակաշրջանում հոր ստեղծագործական գործունեությունը նվազում է, քանի որ նա չէր հարմարվում նոր ռոկոկո ոճին, և ընտանիքը տնտեսական դժվարություններ ուներ։ 1756 թվականին, մոր մահից հետո, Ուլրիկա Պաշը մոր մորաքրոջ այրի ամուսնու՝ ոսկերիչ Գուստաֆ Շտաֆել ավագի տանն աշխատել է որպես տնային տնտեսուհի, ով թույլ է տվել Ուլրիկային ազատ ժամանակ զարգացնել իր գեղարվեստական տաղանդը, և Ուլրիկան սկսել է նկարել և դրամ վաստակել։ Տնային տնտեսուհի դառնալու տարում նա սկսել է պատվերներ ընդունել որպես նկարչուհի։ Շուտով, որպես պրոֆեսիոնալ դիմանկարիչ, կարողացավ աջակցել հորն ու քրոջը[6], հաջորդության հասավ և հաճախորդներ ձեռք բերեց, քանի որ դիմանկարների համար մատչելի գներ էր պահանջում[7]։ Ուլրիկան կարողացավ տեղափոխվել իր սեփական բնակարան և ստուդիա բացեց և շուրջ տասը տարի շարունակում էր աջակցել ընտանիքին։

1766 թվականին Ուլրիկայի եղբայրը՝ Լորենց Պաշ կրտսերը վերադարձել է Ստոկհոլմ և քրոջ հետ միասին աշխատել նույն ստուդիայում, իսկ նրանց քույրը` Հեդվիգ Լովիսը, զբաղվել է տնային տնտեսությամբ[5]։

Ուլրիկա Պաշը նկարել է եղբոր նկարների մանրամասները, որոնք եղբոր համար ձանձրալի են եղել, հատկապես տեքստիլի և հագուստի մանրամասները։ Պաշն ակտիվ և հաջող կարիերա է ունեցել մինչև մահ։ Նրան հաճախ պատվերներ են տվել արքայական պալատի և արիստոկրատիայի անդամները։ Պաշն աչքի է ընկել համեստ բնավորությամբ[7], որպես մեղմ և հումորային մարդ, ով հեշտությամբ է հարմարվել ցանկացած իրավիճակի[5]։

Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիաԽմբագրել

Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիան հիմնադրվել է 1773 թվականին։ Նույն տարում ակադեմիան ընդունել է 15 անդամներ։ Պաշը եղել է այդ տարում անդամագրված միակ կինը[6][7]։ Ի տարբերություն արական սեռի գործընկերների, Ուլրիկան, չնայած կրկնվող բողոքներին, երբեք կենսաթոշակ չստացավ թագից։

Ուլրիկան մասնակցել է ակադեմիայի ցուցահանդեսներին։ Մինչև 19-րդ դարը եղել է Շվեդիայի ամենահայտնի և հաջողակ կին նկարիչը։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • Կապիտան Կարլ Ադոլֆ Մյոլերսվարդ, 1775, կտավ յուղաներկ, Ֆիննական ազգային պատկերասրահ[8]
  • Կատարինա Շառլոտա Լ'Էստրադ, 1780, կտավ յուղաներկ, Ֆիննական ազգային պատկերասրահ[8]
  • Հեդվիգ Ուլրիկա Հեդենգրան, 1772, կտավ յուղաներկ, Ֆիննական ազգային պատկերասրահ[8]
  • Լեյդիի դիմանկար oil on canvas, Ֆիննական ազգային պատկերասրահ[8]
  • Կառլ Յոհան ֆոն Շուլցենհայմի դիմանկարը 1776, կտավ յուղաներկ, Ֆիննական ազգային պատկերասրահ[8]

ԳրականությունԽմբագրել

  • Svenskt konstnärslexikon [Swedish Art dictionary] (in Swedish). Malmö: Allhems Förlag. 1952.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Ulrika Fredrika Pasch (նիդերլ.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Ulrica F Pasch (швед.) — 1917.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Riddarholmens kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/SSA/0013/F I/1 (1738-1807), bildid: C0055345_00122
  4. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 En mamsell i akademien. Ulrica Fredrica Pasch och 1700-talets konstvärld. av Anna Lena Lindberg, Stockholm: Signum, 2010. 978-91-86221-05-8
  6. 6,0 6,1 Delia Gaze (January 1997)։ Dictionary of Women Artists: Artists, J-Z։ Taylor & Francis։ էջ 49։ ISBN 978-1-884964-21-3 
  7. 7,0 7,1 7,2 Svenskt konstnärslexikon [Swedish Art dictionary] (in Swedish). Malmö: Allhems Förlag. 1952.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 «Ulrica Fredrica Pasch Paintings»։ Finnish National Gallery։ Վերցված է սեպտեմբերի 1, 2014