Բացել գլխավոր ցանկը
Շրեշ
Eremurus-himalaicus-habit.JPG
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Տիպ Ծածկասերմեր
Դաս Միաշաքիլավորներ
Կարգ Ծնբեկազգիներ
Ընտանիք Քսանտոռեավորներ
Ցեղ Շրեշներ
Լատիներեն անվանում
Eremuarm
M.Bieb. (1810)
Հոմանիշներ
Տիպիկ ներկայացուցիչներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Շրեշ (լատ.՝ Eremuarm), շրեշտ, օղին, փայլկտուկ, թաղաղուազգիների ընտանիքի կոճղարմատավոր խոտաբույսերի ցեղ։

Բովանդակություն

ՏարածումԽմբագրել

Հայտնի է մոտ 50, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ շրեշ ուշագրավ (լատ.՝ Eremuarm spectabilis

Տարածված է Գեղարքունիքի, Արագածոտնի, Սյունիքի մարզերի լեռնային գոտիներում (1500-2300 մ բարձրություններում)։ Աճում է չոր, քարքարոտ վայրերում։

Կենսաբանական նկարագիրԽմբագրել

Կոճղարմատը հոծ է, իլիկաձև հաստացած, մսալի։ Ցողունն ուղղաձիգ է, բարձրությունը 40-60 սմ։ Տերևներն արմատամերձ են, երկար, գծաձև։ Ծաղկաբույլը բազմածաղիկ ողկույզ է, ծաղիկները՝ սպիտակ, դեղին, վարդագույն, կարմրավուն, գորշ և այլն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը գնդաձև տուփիկ է։

ՆշանակությունԽմբագրել

Որոշ տեսակների արմատները պարունակում են դեքստրինանման նյութեր (օգտագործվում են սոսինձ պատրաստելու համար), իսկ տերևները՝ ներկանյութ։ Մատղաշ տերևներն ուտելի են։ Մեղրատու է և գեղազարդիչ։

ԴասակարգումԽմբագրել

ՏեսակներԽմբագրել

Հայտնի է 60 տեսակ[1].

ՏաքսոնոմիաԽմբագրել

Դասը մտնում է Asphodelaceae ենթաընտանիքի, Xanthorrhoeaceae ընտանիքի և Asparagales կարգի մեջ.

  24 ընտանիք   e1  
         
  կարգ Բարդածաղկավորներ     ցեղ Շրեշ     f1
               
  բաժին Ծաղկավոր բույսեր կամ Ծածկասերմեր     ընտանիք Թաղաղուազգիներ     e2    
             
  ևս ծակավոր բույսերի 44 կարգ   ևս 13 ցեղ   f2
     

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Дубянский, В. А. Эремур // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Федченко, Б. А. Род 262. Эремурус, Ширяш — Eremurus M.B. // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. и ред. тома акад. В. Л. Комаров. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1935. — Т. IV. — С. 37—52. — 760 + XXX с. — 5175 экз.
  • Хохряков, А. П. Эремурусы и их культура / АН СССР; Гл. ботан. сад; отв. ред. М. В. Культиасов. — М.: Наука, 1965. — 127 с.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։