Բացել գլխավոր ցանկը

Ալադդին Մզկիթ կամ Մինարեթ Յիվլի, որը հաճախ նաև անվանվում է Ուլու Մզկիթ (թուրք.՝ Ulu Cami, "Grand Mosque"), գտնվում է Անթալիայում։ Այն հանդիսանում է պատմական մզկիթ, որը կառուցվել է Իկոնիայի սուլթան Ալադդին Քեյղուբադի կողմից։ Մի մասն է կազմում քյուլլիյեի (külliye) (կառույցների համալիր), որը ներառում է իր մեջ՝ Գըյասեդդին Քեյհյուսրև Մեդրեսեն, Սելջուկ և Դերվիշների կացարանները, և Զինկիրիրանի և Նիգար Հաթունի դամբարանները։ Մզկիթը գտնվում է Քալեիչիում (հին քաղաքային կենտրոնում), Հանրապետության փողոցի երկայնքով, Կալեխափիի հրապարակի կողքին: Մզկիթի մինարեթը զարդարված է մուգ կապույտ սալիկներով[1], հանդիսանում է քաղաքի կողմնորոշիչը ու խորհրդանիշը:

Ալադդին մզկիթ
թուրք.՝ Yivli Minare
Yivli Minaret Mosque Antalya crop.jpg
ՏեսակՄինարե
ԵրկիրԹուրքիա
ՎարչատարածքԱնթալիա
ՏեղագրությունԱնթալիա
ԿարգավիճակԿանգուն
Ճարտարապետություն
ՈճՍելջուկյան ճարտարապետություն
Բարձրություն38 մ
Կոորդինատներ: 36°53′11.000000100406″ հս․ լ. 30°42′16.000000098401″ ավ. ե. / 36.88638888891677681° հս․. լ. 30.70444444447177901° ավ. ե. / 36.88638888891677681; 30.70444444447177901

ՊատմությունԽմբագրել

 
Մինարեթ Յիվլի

Մզկիթը առաջին անգամ կառուցվել է 1230 թվականին[1] և 1373 թվականին երկրորդ անգամ ամբողջովին վերանորոգվել է։ Մինարեթի բարձրությունը կազմում է՝ 38 մ, ունի քարե հիմք, ութ ռելեֆային հատվածներ[1] և 90 աստիճաններ բարձրանալու համար։

Առաջին կառույցը (1230 թվական) կառուցվել է մոտավորապես 1225-1227 թվականներին, Իկոնիայի սուլթան Ալա ադ-Դին Քեյղուբադի (1220-1237 թվականներ) կողմից[2]։ 14-րդ դարում բնօրինակ մզկիթը քանդվեց և 1373 թվականին բյուզանդական եկեղեցու հիմքի վրա կառուցվեց նոր մզկիթ` Համիդդիների կողմից[3]: Այն իր վեց գմբեթներով հանդիսանում է Անատոլիայի հնագույն բազմագմբեթավոր կառուցներից մեկը։

Այսօր շենքում գտնվում է՝ Անթալիա էթնոգրաֆիկ թանգարանը, որում պահպանվում են՝ հագուստներ, խոհանոցային պարագաներ, ասեղնագործություններ, նկարահյուս գործվածքներ և ձեռագործություններ, գուլպաներ, պարկեր, զարդեր և քոչվորական վրաններ։ Այն բացվել է 1974 թվականին։


ՆկարագրությունԽմբագրել

Աղյուսե մինարեթը գտնվում է մզկիթից արևելք, չորս ու կես մետր հեռավորության վրա։ Բարձրությունը կազմում է 38 մ։ Մինարեթի հատակին կարելի է տեսնել Մուհամմադի խոսքերը, որոնք գրված են փիրուզագույն և կապույտ գույներով։ Մինարեթի մուտքը գտնվում է հյուսիսային կողմում։ 90 աստիճաններով պարուրաձեւ սանդուղքի, որոնք լուսավորվում են մինարեթի պատերի մեջ արված անցքերի միջոցով, հնարավոր է բարձրանալ մինարեթի պատշգամբ։ Ըստ ամենայնի, սկզբնապես աստիճաների թիվը եղել է 99, որոնցից յուրաքանչյուրը հիշեցնում էր Ալլահի 99 անունները մուեդզին։


ՊատկերասրահԽմբագրել


ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Bloom Jonathan, Blair Sheila, eds. (2009)։ «Architecture»։ Grove Encyclopedia of Islamic Art & Architecture։ Vol. 1։ Oxford University Press 
  • Crane H. (1993)։ «Notes on Saldjūq Architectural Patronage in Thirteenth Century Anatolia»։ Journal of the Economic and Social History of the Orient։ No. 1։ Vol. 36 
  • Hillenbrand Robert (1994)։ Islamic Architecture: Form, Function, and Meaning։ Columbia University Press 163
  • Ring Trudy, Watson Noelle, Schellinger Paul, eds. (1995)։ Southern Europe: International Dictionary of Historic Places։ Vol.3։ Fitzroy Dearborn Publishers 

Արտաքին հղումներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 Ring, Watson, էջ 38
  2. Crane, 1993, էջ 8
  3. Bloom, Blair, էջ 142