Մարտ (զինված ընդհարում)

Մարտ, կազմակերպված զինված բախում՝ սահմանափակված տարածքով և ժամանակով։

Մարտ Լեսնոյ գյուղի մոտ
Մարտ գերմանացիների և ֆրանսիացիների միջև 1870-1871 թվականներին ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ, 1870 թվական, Սեդան։
Վլադիմիր Տաբուրին, Մուկդենի ճակատամարտ Խաուխ աշտարակի մոտ։

Մարտը իրենից ներկայացնում է հարվածների, կրակի և զորքերի (ուժերի) ամբողջություն, որը ունի հստակ նպատակ, վայր և ժամանակ։ Մարտը զորքերի միավորների և ուժերի միավորների մարտական գործողությունների հիմնական ակտիվ ձևն է ՝ զինծառայողների, ստորաբաժանումների, զորամասերի (նավերի), միավորումների, մարտավարական մասշտաբում։

Aquote1.png Ճակատամարտը մարդուց նախ և առաջ պահանջում է ինքնազոհաբերության կարողություն, այնուհետև գործելու այնպիսի կարողություն, որ այդ զոհաբերությունը, հնարավորության դեպքում, օգտակար լինի իր հայրենակիցների համար, կործանարար՝ թշնամու
- Միքայել Դրագոմիռով, Բնօրինակ և թարգմանված հոդվածների ժողովածու, հատոր II, Սանկտ Պետերբուրգ, 1881, էջ 7
Aquote2.png


ՏեսակներԽմբագրել

Նախկինում Ռուսաստանի ռազմական գործերում մարտը ընկալվում էր որպես ընդհանուր հասկացություն՝ երկու թշնամական կողմերի միջև բախում[1]։ Մարտը բաժանվում էր հետևյալ տեսակների[1].

Որոշ փոփոխություններով այս աստիճանավորումը պահպանվել է մինչ օրս։

Ըստ զորքերի կամ ուժերի գործողության վայրի՝ մարտը բաժանվում էր հետևյալ խմբերի.

  • դաշտային
  • ծովային
  • քաղաքային
  • և այլն։

Ըստ զորքերի (ուժերի) գործողությունների՝ մարտը բաժանվում էր հետևյալ խմբերի.

Մարտական բոլոր տարատեսակները նպատակ ունեին հնարավորինս մեծ վնաս պատճառել և, հնարավորինս չափ թուլացնել թշնամուն, պատերազմի ընդհանուր նպատակի (ռազմական գործողություններ) պահանջով[1]։

Հիմա, կախված նրանից, թե որ կողմն է սկսում մարտը, այն կոչվում է պաշտպանողական, հարձակողական կամ հանդիպական։

Կախված նրանից, թե ինչպիսի զինուժի (ԶՈՒ), ԶՈՒ տիպի զորքերի (ուժերի) տեսակներից են մարտում ներգրավված, մարտը լինում է․

  • համազորային[2]
  • տանկային
  • հակաօդային[2]
  • օդային[2];
  • ծովային[2]

Կախված նրանից, թե զինված ուժերի ինչ տիպի զորքերի (ուժերի) որ կազմավորումներն են ներգրավված մարտում, այն ունի իր առանձնահատկությունները.

  • վաշտերում, էսկադրիլիայում
  • գումարտակում, դիվիզիոնում
  • գնդում
  • բրիգադում
  • դիվիզիայում

ՄենամարտԽմբագրել

Պայքար կոչվում է նաև անձի կամ մարդկանց խմբի ակտիվ փոխազդեցությունը մեկ այլ անձի, մարդկանց խմբի հետ՝ նպատակ ունենալով փոխադարձ ոչնչացնել սառը զենքի, հրազենի, այլ զենքերի կամ առանց զենքի օգտագործման։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 «Бой»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Источник: Военный энциклопедический словарь. — М.: Военное издательство, 1984.

ԳրականությունԽմբագրել