Մայքլ Անդրեաս Գելմուտ Էնդե

Մայքլ Անդրեաս Գելմուտ Էնդե (գերմ.՝ Michael Andreas Helmuth Ende, նոյեմբերի 12, 1929(1929-11-12)[1][2][3][…], Մյունխեն, Վայմարյան Հանրապետություն, Գերմանական ռայխ[4][5] և Գարնիշ-Պարտենկիրխեն, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Վայմարյան Հանրապետություն, Գերմանական ռայխ[6] - օգոստոսի 28, 1995(1995-08-28)[1][2][3][…], Ֆիլդերշտադտ, Էսլինգեն, Շտուտգարտի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա), գերմանացի գրող, հեղինակ մի շարք մանկական ստեղծագործությունների, որոնցից առավել հայտնի է «Անվերջանալի պատմություն»-ը։ Այսօր Էնդեի ստեղծագործությունները թարգմանված են ավելի քան 40 լեզուներով և ունեն ավելի քան 20 միլիոն ընդհանուր տպաքանակ։ «Անվերջանալի պատմության» մոտիվներով նկարահանվել են համանուն կինոնկարներ։«Կախարդական ըմպելիք» (1989) («Սատանայական բնածին կոկտեյլը») հեքիաթի մոտիվներով է նկարահանվել «Վունշպունշ»(2000) հանրահայտ մուլտսերիալը։ Էնդեի ստեղծագործությունների շարքում կան նաև մի քանի պիեսներ, վեպեր և պատմվածքներ։ Սակայն նրան մեծ ճանաչում բերեցին հեքիաթները։

Մայքլ Անդրեաս Գելմուտ Էնդե
գերմ.՝ Michael Andreas Helmut Ende
Ծնվել էնոյեմբերի 12, 1929(1929-11-12)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՄյունխեն, Վայմարյան Հանրապետություն, Գերմանական ռայխ[4][5] կամ Գարնիշ-Պարտենկիրխեն, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Վայմարյան Հանրապետություն, Գերմանական ռայխ[6]
Մահացել էօգոստոսի 28, 1995(1995-08-28)[1][2][3][…] (65 տարեկան)
Մահվան վայրՖիլդերշտադտ, Էսլինգեն, Շտուտգարտի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա
ԳերեզմանՎալդֆրիդհոֆ գերտեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա[3]
Ազգությունգերմանացի
ԵրկերThe Neverending Story?[5], Momo?, Jim Button and Luke the Engine Driver?, The Night of Wishes?, Jim Button and the Wild 13? և The mirror in the mirror?
Մասնագիտությունգրող, մանկագիր, սցենարիստ, գիտաֆանտաստիկ գրող և հեղինակ
ԱմուսինMariko Satōjn? և Ingeborg Hoffmann?
Ծնողներհայր՝ Edgar Ende?[5]
Պարգևներ և
մրցանակներ
«Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների» շքանշանի խաչ Արծաթե ստիլոս Großer Preis der Deutschen Akademie für Kinder- und Jugendliteratur e.V. Volkach? Bayerischer Poetentaler? տարվա ծխող[7] և Pier Paolo Vergerio European Prize for Children's Literature?[8]
Կայքmichaelende.com
Ստորագրություն
Michael-Ende-Unterschrift.png
Michael Ende Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մայքլ Էնդեն ծնվել է սյուրռեալիստ նկարիչ Էդգար Էնդեի (գերմանացի) ընտանիքում։ Ավարտել է Շտուտգարտի [9] Վալդորֆյան դպրոցը և հետագայում հատուկ ուշադրություն դարձրել մարդաբանությանը (նրա անձնական գրադարանը ընդգրկում էր Ռ.Շտայների [10] 179 գիրք և ստեղծագործություններ)։ Երիտասարդ տարիներին աշխատել է որպես թատրոնի դերասան։ Նա սկսեց հրատարակվել 1947 թվականից, սակայն հռչակ ձեռք բերեց շատ ավելի ուշ՝ «Ջիմ Պուգովկան և մեքենավար Լուկասը» (1960), «Մոմո» (1973), «Անվերջանալի պատմություն» (1979) ստեղծագործությունների հրապարակումից հետո։ Նա մահացել է 65 տարեկան հասակում ստամոքսի քաղցկեղից և թաղվել Վալդֆրիդհոֆի գերեզմանատանը։ Մինչ մահը նա շփվել է իր թարգմանչուհի Լիլիանա Լունգինայի հետ, որին էլ նվիրված է «Interlinear» - ի վերջին գլուխը։

Էնդեն ամուսնացած էր երկու անգամ , բայց երեխաներ չուներ։ 1952 թվականի նախօրեին ընկերների մոտ երեկույթի ժամանակ նա հանդիպում է դերասանուհի Ինգեբորգա Հոֆմանին։ Նրանք ամուսնացել են Հռոմում 1964 թվականին։ Հոֆմանը մեծ ազդեցություն ունեցավ ամուսնու գործունեության և կյանքի վրա ՝ հաճախ նրա հետ քննարկելով նրա ձեռագրերը։ Նրանց ամուսնությունը ավարտվեց 1985 թվականին, երբ 63-ամյա Հոֆմանը մահացավ թրոմբոէմբոլիզմից։ Երկրորդ անգամ Էնդեն ամուսնացավ 1989 թվականին ճապոնական գերմանուհի Մարիկո Սաթոյի հետ, ում հանդիպել էր 1976 թվականին։ Դեռևս ամուսնությունից առաջ Էնդեի մի քանի գրքերՍաթոն թարգմանել էր ճապոներեն, իսկ 1977-1980 թվականների ընթացքում նրանք գերմաներեն թարգմանեցին Քենձի Միյաձավայի մոտ մեկ տասնյակ հեքիաթներ։

ԷկրանավորումներԽմբագրել

°Ջիմ Բաթթոն (1974—1975) — մուլտսերիա

°Անվերջանալի պատմություն (կինոնկար) (1984)

°Մոմո (1986)

°Անվերջանալի պատմություն 2 (1989

°Անվերջանալի պատմություն 3 (1994)

°The NeverEnding Story (1995) — հեռուստանովել (2 եթերաշրջան)

°The Real Neverending Story (1999) — համակարգչային խաղ

°Վունշպունշ (2000) մուլտսերիալ

°Ջիմ Բաթթոն (2000-2001) - մուլտսերիալ (1 եթերաշրջան)

°Անվերջանալի պատմություն (2001) - հեռուսատնովել (1 եթերաշրջան)

°Մոմո (2001) - մուլտֆիլմ

°Ջիմ Պուգովկան և մեքենավար Լուկասը (2018)

Պարգևներ և մրցանակներԽմբագրել

ԱզդեցությունըԽմբագրել

Որոշ լրատվամիջոցներ 2018 թվականին «Մոմո» խաղի ի հայտ գալը կապում էին Մայքլ Էնդեի նույնանուն վեպի սյուժեի հետ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են