Հենրի Մուր

բրիտանացի քանդակագործ

Հենրի Մուր (հուլիսի 30, 1898 - օգոստոսի 31, 1986), անգլիացի քանդակագործ, արվեստների գործիչ և նկարիչ։ 1919-1921 թվականներին սովորել է Լիդսի գեղարվեստական, 1921-1925 թվականներին՝ Լոնդոնի արվեստի թագավորական (այստեղ դասավանդել է մինչև 1933 թվական) քոլեջներում։ Հետագայում դասավանդել է նաև Չելսիի և Սլեյդի գեղարվեստական դպրոցներում։ Հետաքրքրվել է Հին Հունաստանի, նաև էտրուսկների և մայաների քանդակագործությամբ, ուսումնասիրել Բրիտանական թանգարանի ազգագրական հավաքածուն, այցելել Իտալիա[2]։

Հենրի Մուր
անգլ.՝ Henry Moore
Henry Moore in workshop Allan Warren.jpg
Հենրի Մուր
Ի ծնեՀենրի Սպենսեր Մուր
Ծնվել էհուլիսի 30, 1898
ԾննդավայրԱնգլիա Անգլիա, Լոնդոն, Լիդս
Մահացել էօգոստոսի 31, 1986
Վախճանի վայրըԱնգլիա Անգլիա, Լոնդոն
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[1]
Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
ԱզգությունԱնգլիա Անգլիա
ԿրթությունԱրվեստի արքայական քոլեջ, Քասլֆորդ ակադեմիա և Լիդսի արվեստի քոլեջ
Ստեղծագործություն(ներ)Ծալազարդ նստած կին, Հենված ֆիգուր: Փառատոն և Two Piece Reclining Figure: Points?
Ոճժամանակակից արվեստ
Ժանրաբստրակցիոնիզմ և Organic abstraction
Մասնագիտությունքանդակագործ, նկարիչ և նկարազարդող
ԳործունեությունըՄոդեռնիզմ
Գործունեության տարիներ1930-1980
Պարգևներ և
մրցանակներ
Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Գոսլար քաղաքի «Կայզերինգ» մրցանակ, Էրազմի պարգև, Բրիտանական ակադեմիայի անդամ և Ավստրիական պատվո նշան «Գիտության և արվեստի համար»
ԱնդամությունՍերբական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, Բրիտանական ակադեմիա և Արգենտինայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Henry Moore Վիքիպահեստում

ՔանդակներըԽմբագրել

Նյութի գաղափարին հավատարիմ (ստեղծել է «նյութերի ճշմարտության» ուղղությունը)՝ 1920-ական թվականներից նա կերտել է բնության և Երկրի սկիզբը խորհրդանշող քանդակներ, որտեղ գերակշռում են կանանց ֆիգուրները, ընտանիքին ու մայրությանը նվիրված և այլ թեմաներով կոմպոզիցիաները («Թագավորը և թագուհին», 1952-1953 թվականներ, «Պառկած ֆիգուր», 1957-1958 թվականներ, «Մայրը և երեխան», «Ընտանիք», 1945-1949 թվականներ, «Պառկած մայրը և երեխաները», 1961 թվական)։ Վաղ շրջանի գործերին առավել բնորոշ է ռեալիստական ոճը, հետագայում քանդակագործը դիմել է վերացական (աբստրակտ) ձևերի։ 1930-ական թվականներին հակվել է մոդեռնիզմին և սյուրռեալիզմին՝ արձագանքելով Պաբլո Պիկասսոյի, Ալբերտո Ջակոմետտիի, Կոնստանտին Բըրնկուշիի ստեղծագործական որոնումներին։ 1936 թվականին Լոնդոնում մասնակցել է սյուրռեալիստների ցուցահանդեսին։ Մուրը 1943-1944 թվականներին Նորթհեմպտոնի Սբ. Մատթեոս եկեղեցու համար ստեղծել է «Տիրամայրը մանկան հետ» քանդակը։ 1940-ական թվականներին Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում բացված անհատական ցուցահանդեսից հետո նա հռչակվել է 20-րդ դարի լավագույն վարպետներից մեկը։ Վենետիկի (1948 թվական) և Սան Պաուլոյի (1953 թվական) բիենալեներում արժանացել է միջազգային մրցանակների։ Մուրը քանդակների կոմպոզիցիաներ է ստեղծել «Թայմս» թերթի խմբագրության (Լոնդոն), Լինկոլնի կենտրոնի (Նյու Յորք), Լամբերտ բանկի (Բրյուսել), ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի (Փարիզ) և այլ շենքերի համար։ 1984 թվականին ստեղծել է «Թիթեռ» քանդակը՝ նվիրված Բեռլինի հիմնադրման 750-ամյակին (տեղադրվել է 1987 թվականին, Բեռլինում)։ Մուրը հորինվածքների համար օգտագործել է փայտ, քար, բրոնզ, երկաթբետոն և այլ նյութեր։ Նա երբեք չի հրապուրվել «մաքուր» ձևերով. իր ստեղծագործության մեջ նախընտրել է բնական ձևերը՝ մաշված քարերը, լեռնային քարանձավները, մարդու մարմինը՝ որպես ամբողջական օրգանական համակարգ, և այլն։ Ստեղծել է նաև ջրանկարներ և գծանկարների շարք (նվիրված է 1940-ական թվականների Լոնդոնի կյանքին)։ Նրա ստեղծագործությունները ճանաչվել են հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939-1945 թվականներ) հետո և պահվում են աշխարհի խոշորագույն թանգարաններում (Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի և այլն)։

ՊարգևատրումներԽմբագրել

Մուրը պարգևատրվել է «Արվեստին մատուցած ծառայությունների համար» (Մեծ Բրիտանիա) և «Փառքի ասպետ» (արվեստում ակնառու հաջողությունների համար, Մեծ Բրիտանիա և Համագործակցության երկրներ) շքանշաններով։

ԱճյունըԽմբագրել

Քանդակագործի աճյունն ամփոփվել է Լոնդոնի Սուրբ Պողոսի տաճարում։

Հենրի Մուրի քանդակներըԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Museum of Modern Art online collection
  2. «The Henry Moore Foundation - Home»։ www.henry-moore-fdn.co.uk։ Վերցված է 2015-10-25 

ԳրականությունԽմբագրել

  • Grigson G. Henry Moore
  • Hall D. Henry Moore. The life and work of a great sculptor. New York
  • Read H. Henry Moore. A study of his life and work. New York; Washington
  • Berthoud R. The life of Henry Moore
  • О своем творчестве рассказывает скульптор Генри Мур
  • Мур Г. О скульптуре
  • Генри Мур: Человеческое измерение

Արտաքին հղումներԽմբագրել