Կեչազգիներ
Alnus glutinosa.jpg
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Ենթաթագավորություն  Viridiplantae
Ինֆրաթագավորություն Streptophyta
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Հաճարածաղկավորներ (Fagales)
Ընտանիք Կեչազգիներ (Betulaceae)
Gray, 1822

Կեչազգիներ (լատ.՝ Betulaceae) երկշաքիլավորների դասին պատկանող բույսերի ընտանիք։

ՁևաբանությունԽմբագրել

Ծառեր կամ թփեր են։ Արական ծաղկաբույլը կատվիկանման կամ հասկանման է, մեկական, կամ 2-5 ծաղկաբույլ միասին։ Արական ծաղիկները մեկական են, երկուական կամ երեքական՝ ծածկող թեփի ծոցում, որի հետ միաձուլվում են, առէջները 2-12-ն են, ունեն 2-4 ծաղկակցիկ կամ դրանք չկան։ Ծաղկապատ չկա, կամ երկ-քառաբաժան է։ Իգական ծաղկաբույլը գլխիկաձև է կամ հասկանման։ Այն թփերը, որի ծոցում նստած են իգական ծաղիկները/2-3/, կազմվել է ծաղկակիցների և ծածկող թեփի միաձուլումից, կամ թե ծաղիկը նստած է պտղագավաթում, որն առաջացնում է հետագայում խիստ մեծացող միաձուլված ծաղկակիցներից։ Վարսանդը կազմված է 2 պտղաթերթից, սերմնարանը ցածրադիր է, երկբուն, յուրաքանչյուր բնում կա 1 սերմնասկզբնակ։ Պտուղը միասերմ ընկույզ կամ ընկուզիկ է, թևավոր է կամ ունի միաձուլված ծաղկակիցներից կազմված պտղագավաթ։

Ծաղկի բանաձևը։   ;   [1].

Տարածված ցեղերըԽմբագրել

  • Բոխի (Carpinus) - Ծառեր և թփեր են։ Մտնում են լայնատերև անտառների կազմի մեջ։ Արական ծաղիկները կողքի կատվիկներով են, իգականները՝ գագաթնային։ Պտուղն ընկուզիկ է՝ տերևանման պարուրակով։
  • Տիզենի (Corylus) - Թփեր, ավելի սակավ ծառեր են։ Տերևները հերթադիր և պարզ են։ Ծաղիկները միատուն են։ Արական ծաղիկները խմբված են կատվիկներով։ Պտուղը միասերմ ընկույզ է, որը պարփակված է միաձուլված ծածկող տերևներից կազմված խողովականման կանաչ պտղագավաթի մեջ։ Սերմն ունի էնդոսպերմ, շաքիլները յուղառատ են։ Տեսակներից են՝
  • Կեչի (Betula)- Ծառեր և թփեր են։ Կեղևը հաճախ սպիտակ է։ Արական կատվիկները հիմնադրվում են աշնանից 2-4 ական միասին։ Իգական կատվիկները մեկական են, հիմնադրվում են գարնանը։ Արական ծաղիկները կազմում են եռանդամ դիխազիումներ թեփերի ծոցերում։ սերմնարանը երկբուն է, մեկ հատ սերմնասկզբնակ է զարգանում։ Սպիները 2-ն են, պտուղը միասերմ և երկթև։ Տեսակներից են՝
  • Լաստենի (Alnus) - Ծառեր և թփեր են։ Տերևակիցները վաղ թավոտ են։ Արական կատվիկները մի քանիսը միասին են, հիմնադրվում և զարգանում են աշնանից, բացվում են գարնանը։ Իգական կատվիկները մեկական են կամ ողկույզով խմբված, հիմնադրվում են աշնանից։ Տեսակներից են՝

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Миркин Б. М., Наумова Л. Г., Мулдашев А. А., Высшие растения: краткий курс систематики с основами науки о растительности: Учебник (2-е, перабот), М., «Логос» — 256, էջեր 256 — 256 էջ, ISBN 5-94010-041-4։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Ботаника. Учебник для вузов: в 4 т, հ. 3 (խմբ. Под ред. А. К. Тимонина, И. И. Сидоровой), М., «Изд. центр «Академия»» — 472, էջեր 472 — 472 էջ, ISBN 978-5-7695-2746-3։