«Կատաղած բադը» (անգլ.՝ Duck Amuck), 1953 թվականի ամերիկյան նկարված մուլտֆիլմ: Սյուրռեալիզմի ժանրում մուլտֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Չակ Ջոնսը, այսպես կոչված, «ինքնագլուխ հումորի» և «չորրորդ պատը» կոտրելու տարրերով, այն «Զվարճալի մեղեդիներ» շարքի մաս է կազմում: Ամերիկացի կինոտեսաբան Լեոնարդ Մոլտինը Ջոնսի և Մոլթիզի «Duck Amuck» մուլտֆիլմն անվանել է փոքրիկ գլուխգործոց, որում Դաֆիի խառնվածքը հասել է իր գագաթնակետին[1]։

Picto infobox cinema.png
Կատաղած բադը
անգլ.՝ Duck Amuck
Տեսակկարճամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ
Շարքի մասն էMerrie Melodies?
ՌեժիսորՉակ Ջոնս
ՍցենարիստMichael Maltese?
ՀնչյունավորումՄել Բլանկ
ՊրոդյուսերEddie Selzer?
Բեմադրող նկարիչMaurice Noble?
ԵրաժշտությունCarl Stalling?
ԽմբագիրTreg Brown?
ԵրկիրFlag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Լեզուանգլերեն
ԸնկերությունWarner Bros.
Տևողություն7 րոպե
ՇարքMerrie Melodies?
Թվական1953
ՊարգևներՖիլմերի ազգային ցուցակ

1994 թվականին մուլտֆիլմը «50 մեծագույն մուլտֆիլմերի» ցանկում զբաղեցրել է 2-րդ տեղը, իսկ 1999 թվականին այն ընդգրկվել է Ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանում:

ՍյուժեԽմբագրել

Դաֆի Դաքը խաղում է հրացանակրի, սակայն հարմար ձևավորումը (միջնադարյան դղյակ) աստիճանաբար անհետանում է։ Հրացանակիր Դաֆին հաջորդ տեսարանում հայտնվում է գյուղական լանդշաֆտի ֆոնին և հասկանում է, որ իր կերպարը այդտեղ հարմար չէ, զայրանալով՝ վերածվում է մի գյուղացու, որը երգում է Old MacDonald Had a Farm երգը։ Դրանից հետո նրա դժգոհությունը ավելանում է. հայտնվում է ձյունապատ բնապատկեր, Դաֆի Դաքը դահուկների վրա է և սահում է՝ երգելով Jingle Bells երգը։ Նա հասնում է արևադարձային ծաղկուն գոտի, քողարկվում է հավայական ազգային հագուստով և երգում է Ալոհա Օեն, բայց այդ ձևավորումը ևս անհետանում է։ Դաֆի Դաքը զայրացած դիմում է մուլտիպլիկատորին՝ «այն տղային, որն այստեղի գլխավորն է»: Արդյունքում ռետինը ջնջում է Դաֆիին, նա ետ է նահանջում և ներողություն խնդրում։ Մատիտը նորից նկարում է Դաֆիին կիթառով կովբոյի կերպարով։ Նա սկսում է երգել և նվագել, բայց ձայն չկար, ինչի մասին Դաֆին հաղորդում է համապատասխան ցուցանակով։ Տալիս են ձայնը, բայց այն չէ. կիթառի ձայնի փոխարեն լսվում է հրազենային կրակահերթի ձայն, ավտոմոբիլակին կլակսոն, Դաֆին ջարդում է կիթառը և դուրս գալիս կադրից։ Շուտով նա հայտնվում է առանց որևէ կերպարի և սկսում է կատաղի գոռալ անիմատորի վրա (նայելով հեռուստադիտողին), բայց այստեղ էլ նրա ձայնի փոխարեն սկզբում լսվում է աքաղաքի «ծուղրուղու» կանչը, բվեճի ճչոց։ Դաֆին պահանջում է նորմալ դեկորացիա, և մատիտը նկարում է մի քաղաքը, որն ամբողջովին սև և սպտակ էր։ Դաֆի Դաքը գոռում է, որ այստեղ անհրաժեշտ է գույներ ավելացնել, իսկ վրձինը այն ներկում է ամենախենթ գունագեղ երանգներով։ Դաֆին նորից վիճում է, ռետինը նորից ջնջում է նրան՝ թողնելով միայն աչքերը և բերանը, իսկ հետո լրացնում է մնացածը. Դաֆին վերածվում է ծաղիկի, գորտի և դրոշափայտի արտասովոր խառնուրդի։ Դաֆին նորից ջնջում է և նկարում. հիմա նա նավաստի է, ինչի համար շատ ուրախ է և անգամ սկսում է երգել The Song of the Marines երգը։ Նրա խնդրանքով նկարվում է անհրաժեշտ ձևավորումը՝ ետևի ֆոնում կղզի և ծով։ Դաֆին ընկնում է նկարված ջրի մեջ, դուրս է գալիս կղզի և այդտեղից բղավում, որ «խոշոր պլանով տան», բայց սկզբում օպերատորը կտրում է շուրջբոլորը՝ կադրում թողնելով միայն փոքրիկ բադիկի պատկեր, իսկ հետո ընդհակառակը՝ մոտեցնում է այնպես, որ երևում են միայն Դաֆիի կատաղությունից այրվող աչքերը։

Դաֆին նորից բարկանում է անիմատորի վրա, և այդ ընթացքում նրա վրա կախվում է մի շատ մեծ և ծանր սև բան, ըստ երևույթին՝ կադրի ծայրերը։ Մատիտը նկարում է բարակ փայտե սյուն, բայց այն չի պահում, կոտրվում է և սև զանգվածը ծածկում է Դաֆիին, որը մեծ դժվարությամբ դուրս է գալիս և ասում. «Լավ, ժամանակն է վերջապես սկսել ֆիլմը», որից հետո հայտնվում է THE END։ Սարսափից գոռալով՝ Դաֆին դուրս է գալիս կադրից և ասում անիմատորին. «Երիտասա՛րդ, եկե՛ք ամեն ինչ հանգիստ քննարկենք, դու անում ես քո գործը, ես՝ իմը, ոչ ոք ոչ մեկին չի խանգարում»։ Հանգստանալով Դաֆին սկսում է պարել, բայց տեղի է ունենում տհաճ նոր միջադեպ՝ կադրի տրամաչափարկում, և այժմ երկու բադ կա, և նրանք սկսում են մինյանց հայհոյել։ Գործը հասնում է կռվի, բայց ռետինը ջնջում է Դաֆիներից մեկին։ Մյուս Դաֆիի շուրջը նկարվում է թռչող ինքնաթիռ, այժմ նա օդաչու է անամպ երկնքում։ Սակայն վրձինը նրա առջև նկարում է սար, իսկ բախումից հետո Դաֆիի ինքնաթիռից մնում է միայն լապտերը, և նա կատապուլտով դուրս է նետվում։ Դաֆին դանդաղ իջնում է պարաշյուտով, սակայն անիմատորը ջնջում է այն, և պարաշյուտի փոխարեն զնդան է նկարում, բադը բնականաբար քարի պես ցած է ընկնում։ Կիսանգիտակից վիճակում Դաֆին կանգնում է և մուրճը նետում է նույն զնդանի վրա՝ երգելով The Village Blacksmith երգը, բայց անիմատորը այն փոխարինում է ռումբով, և տեղի է ունենում պայթյուն։ Ուշքի գալով՝ Դաֆին նորից սկսում է կատաղած գոռալ անիմատորի վրա («Ես հոգնել եմ այս ամենից, ո՞վ ես դու։ Ես պահանջու՛մ եմ, որ դու հայտնվես»։), որին ի պատասխան նա դուռ է նկարում նրա շուրջը և փակում այն։

Դիտողը տեսնում է, որ մուլտիպլիկատորը Բագզ Բանին է, որը ժպտալով ասում է տեսախցիկին. «Ի՜նչ սրիկա եմ ես»:

ԴերերումԽմբագրել

ՊատմությունԽմբագրել

Կատաղած բադը նկարահանվել է 1951 թվականին, այդ ժամանակ է ձեռք բերվել մուլտֆիլմի համար հեղինակային իրավունքները, սակայն պրեմիրերան տեղի է ունեցել 1953 թվականի փետրվարի 28-ին։

1979 թվականին «Կատաղած բադը» ներառվել է «Բագզ ճագարը կամ Ճանապարհային վազորդը» լիամետրաժ մուլտֆիլմում։ 1991 թվականին թողարկվել է «Chuck Amuck։ The Movie» վավերագրական ֆիլմը։ 1999 թվականին մուլֆիլմը ներառվել է «The Looney Tunes Hall of Fame» հավաքածուի մեջ, իսկ 2003 թվականին՝ «Looney Tunes Golden Collection։ Volume 1», «The Essential Daffy Duck» և «Looney Tunes Platinum Collection» հավաքածուներում։ 2007 թվականին մուլտֆիլմի հիման վրա թողարկվել է «Looney Tunes: Duck Amuck» համակարգչային խաղը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Молтин Леонард О мышах и магии. История американского рисованного фильма = Of Mice and Magic. A History of American Animated Cartoons / Переводчик Хитрук Ф.С.. — М.: Издательство Дединского, 2018. — С. 329. — 640 с. — ISBN 978-5-6040967-0-3