Խաչատուր Կերեքցյան

Խաչատուր Կերեքցյան (1847, Կարին, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 23, 1891(1891-09-23), Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։

Խաչատուր Կերեքցյան
«Պաշտպան հայրենյաց» կազմակերպության հիմնադիր
 
Մասնագիտություն՝ ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ
Ազգություն Արևմտյան Հայաստանը Օսմանյան կայսրության կազմում և հայ
Ծննդյան օր 1847
Ծննդավայր Կարին
Վախճանի օր սեպտեմբերի 23, 1891
Վախճանի վայր Կարին
Քաղաքացիություն Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանյան կայսրություն

Հեղափոխական գործունեությունԽմբագրել

Մասնագիտությամբ երիզագործ է։ Սովորել է Կարինի ազգային վարժարանում։ Ազատագրական գաղափարների ձևավորմանը մեծապես նպաստել է 1862 թվականի Զեյթունի ապստամբությունը։ 1877-1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի տարիներին ծավալել է հայրենասիրական գործունեություն՝ Կարինի տեղական ուժերը համախմբելու և ռուսական բանակին օգնելու նպատակով։ 1881 թվականի մայիսին Կարինում հիմնադրել է «Պաշտպան հայրենյաց» ազատագրական-հեղափոխական՝ գաղտնի կազմակերպությունը։ Այն Կերեքցյանի միջոցով կապ էր պահպանում Մկրտիչ Խրիմյանի, Կարինի թեմի առաջնորդ Մ. Օրմանյանի և Թիֆլիսի հայ գործիչների հետ։

1882 թվականի նոյեմբերին կազմակերպությունը հայտնաբերվել է թուրք իշխանությունների կողմից և ջախջախվել։ Կերեքցյանը դատապարտվել է 15 տարվա բանտարկության, բայց 1886 թվականի սեպտեմբերին, ժամկետից շուտ, ազատ է արձակվել։ Նա փորձել է վերականգնել կազմակերպությունը, սակայն 1890 թվականին այն վերջնականապես դադարել է գործելուց՝ տեղը զիջելով ազգային կուսակցություններին։ Կերեքցյանն իր համախոհների հետ, չհամաձայնելով նոր սաղմնավորվող դաշնակցության տակտիկական գծին, պայքար է սկսել նրա դեմ, ընդհարվել է ՀՅԴ կուսակցության Կարինի նորաստեղծ կոմիտեի ծայրահեղականների հետ։

Դաշնակցության տեղական կոմիտեի որոշմամբ Արամ Արամյանը ահաբեկել և գնդակահարել է Կերեքցյանին[1]։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Հովհաննիսյան Ռ.Փ., Արևմտահայ ազգային-ազատագրական շարժումները և Կարինի «Պաշտպան հայրենյաց» կազմակերպութիւնը, Ե., 1965։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 392