Խաղողի հյութ , հյութ, որը պատրաստված է խաղողի պտուղներից: Այն հումք է ծառայում գինու և այլ ըմպելիքների արտադրության համար: Խաղողի հյութի արտադրության մնացորդներն օգտագործվում են տարբեր մթերքներ պատրաստելու համար: Հյութը պարունակում է գլյուկոզա, պտղաշաքար, օրգանական թթուներ, հանքային նյութեր, ամինաթթուներ: Խաղողի հյութը օգտակար է մի շարք հիվանդությունների ու ֆունկցիոնալ խանգարվածության դեպքում[1]:

Խաղողի հյութը բաժակում

ԲաղադրությունԽմբագրել

Կախված խաղողի տեսակից և դրա արտադրության վայրի կլիմայական պայմաններից՝ հյութի մեջ օրգանոլեպտիկ հատկություններն ու նյութերի պարունակությունը կարող է նշանակալիորեն տարբերվել: Խաղողի հյութը պարունակում է գլյուկոզա, պտղաշաքար, օրգանական թթուներ (գալաթթու, գալիլաթթու, կաֆեաթթու, վիտամին C, քլորաթթու, նիկոտինաթթու), հանքային նյութեր, ամինաթթուներ (պրոլին, արգենին, սերին, տրիպտոֆան, ալանին, մոտիոնին և այլն): Քամելուց ստացված խաղողի հյութի արտադրության գործընթացում քուսպերի ու նստվածքների մեջ մնում են ճարպային լուծվող վիտամիններ, մակրո և միկրո տարրերի մի մասը, ամինաթթուներ: Օգտակար նյութերի մի մասն էլ նաև կորչում է հյութի պարզեցման ու կայունացման արդյունքում[2]:

ԱրտադրությունԽմբագրել

Տնային պայմաններումԽմբագրել

Տնային պայմաններում խաղողի հյութ պատրաստելը դժվար չէ: Սկզբում խաղողը լվանում են և մաքրում պտղակոթերից: Ոչ մեծ քանակի հյութի պատրաստման համար օգտագործում են մեխանիկական կամ էլեկտրական հյութաքամիչ, մսաղաց, քամիչ կամ խոհանոցային կոմբայն: Մեծ քանակի խաղողի հյութ ստանալու համար օգտագործում են ձեռքի ճնշաման մամլիչներ: Ճնշամամլիչներից կամ հյութաքամիչից ստացված հյութը կարելի է միանգամից օգտագործել կերակրի մեջ: Մնացած դեպքերում ճզմված հատապտուղներից կամ խյուսից ստացված հյութը պետք է քամիվի մաղով կամ մառլյայով: Թարմ քամված հյութը երկար չի պահպանվում: Այն կարելի է պահպանել՝ ենթարկելով ջերմային մշակման, լցնելով ստերիլ տարաների մեջ և հերմետիկ փակելով: Հյութը պետք է պահպանել սառցարանում:

Արդյունաբերական արտադրությունԽմբագրել

 
Խաղողի հյութ՝ պատրաստաված արդյունաբերական եղանակով

Խաղողից հյութի մշակման արտադրությունը սովորաբար գտնվում է խաղողի այգուց ոչ հեռու: Հավաքած խաղողը բեռնատարներով տեղափոխվում է արտադրամաս: Սկզբում խաղողը լվանում են և որակի ստուգման համար ուղարկում են ստուգման փոխակրիչ: Հաջորդ փուլում տեղի է ունենում խաղողի կեղևազրկում և հատապտուղները տրորում են տրորիչ մեքենայով: Տրորիչ մեքենայում տրորման արդյունքում առաջացած խաղողահյութը լցվում է կուտակային տարայի մեջ, իսկ քուսպն ուղարկվում է ճնշամամլիչ, որից հետո ճզմված հյութը նույնպես ուղարկվում է կուտակային տարա[3]:

Հետագայում հավաքված հեղուկը անցնում է խիստ ֆիլտրացման, պարզեցվում է կոագուլացիան (ցրման համակարգ), (երկօքսիդ սիլիկոն և կերակրի ժելատին) ուղարկվում է ցենտրիֆուգ: Այս փուլից հետո այն անցնում է միկրոֆիլտրացիայի միջով և արհեստական սառեցման միջոցով: Հետագայում տեղակայման գործընթացում հեղուկ ածխաթթու գազի ազդեցության ներքո առանձնացնում են գինեքարը և ֆիլտրացիայի ժամանակ հեռացնում են նստվածքները: Խաղողի հյութի մշակման հետագա փուլերում այն ենթարկվում է դեիզացիայի և ուղարկում փաթեթավորման և պաստերիլիզացման[3]:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Виноградный сок // Технология консервирования плодов, овощей, мяса и рыбы / Под ред. Б. Л. Флауменбаума. — 2-е. — М.: «Колос», 1993. — С. 148—151. — 320 с. — (Учебники и учеб. пособия для студентов высших учебных заведений). — 6 700 экз. — ISBN 5-10-001708-2

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Митракова С. И. Оценка сортов винограда для производства сока // Научный журнал КубГАУ. — 2009. — № 50.
  2. Сосюра Е. А., Бурцев Б. В., Гугучкина Т. И. Напиток функционального назначения на основе виноградного сока // Вестник АПК Ставрополья. — 2011. — № 4. — С. 18—21.
  3. 3,0 3,1 Тагирова П. Р. Технологические приемы переработки винограда // Политематический сетевой электронный научный журнал Кубанского государственного аграрного университета. — 2014. — № 100. — С. 521—533.

Արտաքին հղումներԽմբագրել