Բացել գլխավոր ցանկը

Լյուդվիգ Սվոբոդա (չեխ․՝ Ludvík Svoboda, նոյեմբերի 25, 1895(1895-11-25)[1][2][3][4], Hroznatín, Տրեբիչի շրջան - սեպտեմբերի 20, 1979(1979-09-20)[1][3][4], Պրահա, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն[5]), Չեխոսլովակիայի պետական, քաղաքական և ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ (1945), ՉԽՍՀ եռակի հերոս (1965, 1970, 1975), Խորհրդային Միության հերոս (1965)։ Չեխոսլովակիայի 7-րդ նախագահը։

Լյուդվիգ Սվոբոդա
չեխ․՝ Ludvík Svoboda
Ludvík Svoboda (Author - Stanislav Tereba).JPG
նոյեմբերի 25, 1895(1895-11-25)[1][2][3][4] - սեպտեմբերի 20, 1979(1979-09-20)[1][3][4] (83 տարեկանում)
ԾննդավայրHroznatín, Տրեբիչի շրջան
Մահվան վայրՊրահա, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն[5]
ԳերեզմանԿրոմերժիժ
ՔաղաքացիությունԽՍՀՄ
ԶորատեսակԱվստրո-Հունգարիայի զինված ուժեր, Czechoslovak Legions?, Czechoslovak Army? և Czechoslovak People's Army?
ԿոչումQ4135312?
Հրամանատարն էրI Corps?
Մարտեր/
պատերազմներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ, Արևելյան ճակատ, Չեխոսլովակյան կորպուսի խռովություն, Q2175244?, Q2607647?, Great Siberian Ice March?, Third Battle of Kharkov?, Կուրսկի ճակատամարտ, Operation Polkovodets Rumyantsev?, Դնեպրի ճակատամարտ, Battle of Kiev (1943)?, Zhitomir–Berdichev Offensive?, Battle of the Korsun–Cherkassy Pocket? և Battle of the Dukla Pass?
ՊարգևներԼենինի շքանշան, «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ, Բաղնիքի շքանշանի ասպետ կոմանդոր, «Պատվո լեգեոնի» կոմանդոր, Խորհրդային Միության հերոս, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, Սպիտակ առյուծի շքանշան, Կլեմենտ Գոտվալդի շքանշան, Order of the Victorious February?, Հարավսլավիայի Ազգային Հերոս, ՉԽՍՀ հերոս, I աստիճանի Սուվորովի շքանշան, II աստիճանի Սուվորովի շքանշան, «Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ, Միջազգային Լենինի խաղաղության մրցանակ, Պատվո լեգիոնի շքանշանակիր, Տրշեբիչի պատվավոր քաղաքացիություն, Ազգային հերոսի շքանշան, մեդալ թշնամու դեմ ցուցաբերած արիության համար, «Օդրայի, Նիսի և Բալթիկայի համար» մեդալ, «Հանուն Վարշավայի 1939-1945» մեդալ, Հաղթանակի և Ազատության մեդալ, Գրյունվալդի խաչի 1-ին աստիճանի շքանշան, Ռազմական խաչ (Չեխոսլովակիայի պատերազմ), ՉԽՍՀ հերոս, ՉԽՍՀ հերոս, Պլզենի պատվավոր քաղաքացի, Բռնոյի պատվավոր քաղաքացի, Q55743693?, Q4427383?, Q55809356?, Q55809561?, Q55809563?, Q55809557?, Q55809617?, Q55809639?, Q56154420?, Ֆինլանդիայի Սպիտակ վարդի շքանշանի Մեծ խաչ շղթայով, Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ, Պատվո լեգեոնի շքանշանի մեծ սրահ և Q65562988?
ՍտորագրությունLudvík Svoboda signature.svg

Ստացել է գյուղատնտեսական կրթություն։ 1915 թ.-ին զորակոչվել է ավստրո-հունգարական բանակ, եղել է ռուսական ճակատում։ Սվոբոդայի ղեկավարությամբ գործող չեխ հայրենասերների խումբն անցել է ճակատային գիծը և 1916 թ.-ին մտել չեխոսլովակյան լեգիոն։ 1920 թ.-ին վերադարձել է հայրենիք՝ դարձել չեխոսլովական բանակի կադրային սպա։ 1931-1934 թթ.-ին դասավանդել է ռազմական ակադեմիայում, ապա եղել է հետևակային գումարտակի հրամանատար։ Չեխոսլովակյան գերմանաֆաշիստական զորքերի կողմից օկուպացվելուց հետո եղել է ընդհատակյա հակաֆաշիստական ռազմական կազմակերպության հիմնադիրներից։ 1939 թ.-ի ամռանը մեկնել է Լեհաստան, ուր կազմակերպել է չեխական զորական միավորում, որի հետ 1939 թ.-ի սեպտեմբերին անցել է Խորհրդային Միություն։ Սվոբոդան 1942 թ.-ի փետրվարին Բուզուլուկում 1-ին Չեխոսլովակյան առանձին հետևակային գումարտակի ստեղծման նախաձեռնողն է, որը Սոկոլովի տակ 1943 թ.-ի մարտին առաջին անգամ մարտի է բռնվել գերմանաֆաշիստական զորքերի դեմ։ 1943 թ.-ին գլխավորոլ է 1-ին Չեխոսլովակյան առանձին հետևակային բրիգադը, որը մարտնչել է Կիևի, Բելայա Ցերկովի, Ժաշկովի տակ։ 1944 թ.-ին Սվոբոդայի հրամանատարությամբ գործող 1-ին Չեխոսլովակյան բանակային կորպուսը մասնակցել է Դուկելյան օպերացիային, Սլովակիայում մղվող մարտերին։

1945-1950 թթ.-ին՝ ազգային պաշտպանության նախարար։ Չեխոսլովակիայի այլ գործիչների հետ ստորագրել է Կոշիցեի ծրագիրը (1945)։ 1951 թ.-ին՝ Չեխոսլովակիայի կառավարության նախագահի տեղակալ և ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական կոմիտեի նախագահ։ 1955-1959 թթ.-ին եղել է Կ. Գոտվալդի անվան ռազմական ակադեմիայի պետը, 1968-1975 թթ.-ին՝ ՉԽՍՀ նախագահը, ՉԽՍՀ զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։

Պարգևատրվել է Կ. Գոտվալդի (1959, 1970), Լենինի (1943, 1965), Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1970), Սուվորովի 1-ին (1945), 2-րդ աստիճանի (1943) շքանշաններով։ Խաղաղության չեխոսլովակյան (1968), «Ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման» միջազգային լենինյան (1970) մրցանակներ[6]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Свобода Людвик // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1976. — Т. 23 : Сафлор — Соан. — С. 84.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118620142 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  6. ՀՍՀ, հատոր 11, էջ 95։