Լին Յալդատի (հոլ.՝ Lin Jaldati, իրական անունը Ռեբեկկա Ռեբլինգ (հոլ.՝ Rebekka Rebling), ծնվել է Բրիլեսլիյպերում (հոլ.՝ Brilleslijper); դեկտեմբերի 13, 1912(1912-12-13)[1][2], Ամստերդամ, Նիդերլանդներ - օգոստոսի 31, 1988(1988-08-31)[1][2], Արևելյան Բեռլին, Արևելյան Գերմանիա[3], Ամստերդամ), նիդերլանդացի երգչուհի, դերասանուհի և պարուհի։

Լին Յալդատի
Henk Wanink 1930-1939 Lin Jaldati.jpg
Բնօրինակ անունհոլ.՝ Lin Jaldati
Ի ծնե անունհոլ.՝ Rebekka Brilleslijper
Ծնվել էդեկտեմբերի 13, 1912(1912-12-13)[1][2]
Ամստերդամ, Նիդերլանդներ
ԵրկիրFlag of the Netherlands.svg Նիդերլանդների Թագավորություն և Flag of East Germany.svg Արևելյան Գերմանիա
Մահացել էօգոստոսի 31, 1988(1988-08-31)[1][2] (75 տարեկան)
Արևելյան Բեռլին, Արևելյան Գերմանիա[3]
ԳերեզմանԴորթեենշտադտի գերեզմանատուն
Մասնագիտություներգչուհի, դերասանուհի և Դիմադրության մարտիկ
Գործիքներվոկալ
ԱնդամակցությունDutch resistance during World War II?, International Auschwitz Committee?, Peace Council of the GDR? և GDR Committee for Human Rights?
ԱմուսինEberhard Rebling?
Պարգևներ
Commons-logo.svg Lin Jaldati Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Լին Յալդատին ծնվել է Ամստերդամի հրեական աղքատ թաղամասում՝ բանջարեղեն վաճառողների ընտանիքում։ 1926—1932 թվականներին այցելել է տարրական դպրոց։ 14 տարեկանում աշխատել է կարի արհեստանոցում և պարի դասեր է տվել։ 1930 թվականից պարել է Նիդերլանդի բալետում և 1934 թվականից մասնակցել է համերգային ծրագրերում։ Հետո սկսվեց Իսպանիայի քաղաքական պատերազմը։

1937 թվականին Լին Յանդատին ծանոթանում է Բերլինից արտագաղթած դաշնակահար Էբերխարդ Ռեբլինգ հետ, որի հետ 1942 թվականին ամուսնանում է։ Նրանք իրար հետ հանդես էին գալիս հրեական երգերի համերգներում և պարային համարներում։ Միաժամանակ Լին Յալդատին Փարիզում սովորում էր պարային արվեստ և զբաղվում էր վոկալով։ 1914 թվականին ամուսինները ունեցան դուստր՝ Ռեբլին Կատինկա։ 1940 թվականին Նիդերլանդցիների օկուպացիայից հետո՝ 1942 թվականին Յալդատին ընտանիքի հետ ընդհատակ անցավ և սկսեց հանդես գալ հրեական երգերի անլեգալ համերգներով և օգնեց մյուս հետապնդվող հրեաներին փախչել։ 1944 թվականի հուլիսին Յալդատին ձերբակալվեց և պահվեց Օսվենցիմ և Բերգեն-Բելզեն Համակենտրոնացման ճամբարներում ( Աննա Ֆրանկի հետ)։ 1945 թվականին Յալդատիին բաց թողնեցին, բայց իր քրոջ՝ Յաննա Բրանդիս-Բրիլլեսլեյպերից բացի, իր ընտանիքից էլ ոչ ոք չազատվեց։

1945 թվականից Լին Յանդատին վերադարձավ բեմ և 1946-ից սկսեց շրջագայությունները։ Վոկալ սովորել է Պաուլ Լինդբերգի մոտ՝ Ամստերդամում։ Եղել է Սկանդինավիայի երկրներում, Շվեյցարիայում, Արևելյան Եվրոպայում և Գերմանիայում։ 1952 թվականին ընկերների խորհրդով, ընտանիքը տեղափոխվում է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն։ Ձայնագրել է բազմաթիվ սկավառաներ, հանդես է եկել ռադիոյում և հեռուստատեսությունում։

Բեմը լքել է 75 տարեկանից հետո։ Մահացել է 1988 թվականին և թաղվել է Բեռլինում։

ՍտեղծագործություններԽմբագրել

  • Lin Jaldati und Eberhard Rebling: «Es brennt, Brüder es brennt» Jiddische Lieder, Berlin 1966, 1985
  • Lin Jaldati und Eberhard Rebling: «Sag nie, du gehst den letzten Weg!» Der Morgen, Berlin 1986; wieder BdWi, Marburg 1995 (Reihe Sammlung, 1) ISBN 3924684553

ՍկավառակագրությունԽմբագրել

  • 1966: Lin Jaldati singt (VEB Deutsche Schallplatte Berlin — Eterna, Best.-Nr. 8 10 024)
  • 1982: Lin Jaldati — Jiddische Lieder (VEB Deutsche Schallplatte Berlin — AMIGA, Best.-Nr. 8 45 198)
  • 2008: Lin Jaldati & Eberhard Rebling, Jiddische Lieder (Hastedt Verlag & Musikedition Bremen — HT 5332)

Արտաքին հղումներԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 filmportal.de — 2005.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118816780 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.