Էդուարդ Ֆրանցևիչ Նապրավնիկ, (օգոստոսի 24, 1839(1839-08-24)[1][2][3][4], Býšť, Պարուբիցեի շրջան - նոյեմբերի 23, 1916(1916-11-23)[1][2][3] կամ նոյեմբերի 10, 1916(1916-11-10)[4], Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն[5]), դիրիժոր, կոմպոզիտոր, երաժշտական գործիչ։ Ազգությամբ չեխ։ 1861 թվականից բնակվել է Սանկտ Պետերբուրգում, աշխատել իշխան Ն․ Ցուսուպովի նվագախմբում որպես կապելմայստեր, 1863 թվականից՝ Մարիինյան թատրոնի կապելմայստերի օգնական, 1867 թվականից՝ երկրորդ, 1869 թվականից՝ առաջին կապելմայստեր՝ կես դար ղեկավարելով ռուս, խոշորագույն օպերային թատրոնը։ Նապրավնիկը բարձր վարպետության է հասցրել թատրոնի կատարողական մակարդակը, բեմադրել բազմաթիվ ներկայացումներ։ Հանդես է եկել նաև որպես սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ Սակավ նշանակալից է Նապրավնիկի կոմպոզիտորական գործունեությունը (գրել է օպերաներ, նվագախմբային երկեր, խմբերգեր, կամերային գործիքային անսամբլներ, դաշ նամուրային պիեսներ, ռոմանսներ և այլն)։ Ժամանակակից թատրոնների խաղացանկում պահպանվել է միայն «Դուբրովսկի» օպերան (ըստ Ալեքսանդր Պուշկինի, 1895

Էդուարդ Նապրավնիկ
Eduard Napravnik.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 24, 1839(1839-08-24)[1][2][3][4]
Býšť, Պարուբիցեի շրջան
ԵրկիրFlag of Bohemia.svg Բոհեմիայի թագավորություն
Ռուսական կայսրություն
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
Մահացել էնոյեմբերի 23, 1916(1916-11-23)[1][2][3] (77 տարեկանում) կամ նոյեմբերի 10, 1916(1916-11-10)[4] (77 տարեկանում)
Պետրոգրադ, Ռուսական կայսրություն[5]
Ժանրերօպերա և դասական երաժշտություն
Մասնագիտությունդիրիժոր, կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցիչ
ԱմուսինQ4526644?
Eduard Nápravník Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Czech National Authority Database
  5. 5,0 5,1 5,2 Направник Эдуард Францевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

ԳրականությունԽմբագրել

  • Направник Э․ Փ․, Автобиогра фические, творческие материалы, документы, письма, вступ․ ст․ Л․ М․ Кутателадзе, Л․, 1959
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 182