Երկու այծով բնանկար

Երկու այծով բնանկար (թահիթ. Tarari maruru, ֆր.՝ Paysage Tahitien avec deux chèvres), ֆրանսիացի նկարիչ Պոլ Գոգենի նկարը Էրմիտաժի հավաքածուից։

Picto infobox artiste.png
Երկու այծով բնանկար
Gauguin Tarari maruru.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչՊոլ Գոգեն
տարի1897[1]
բարձրություն92,5 սանտիմետր[1]
լայնություն73 սանտիմետր[1]
ստեղծման վայրՖրանսիա[1]
ժանրբնանկար
նյություղաներկ[1] և կտավ[1]
գտնվում էՊետական Էրմիտաժ[1]
հավաքածուՊետական Էրմիտաժ[1]
կայք

Նկարում պատկերված են բաց գույնի երկու այծեր` բլրի լանջին, նրանցից ավելի աջ և ավելի բարձրում կանգնած է կապույտ զգեստով կին, իսկ նրա ոտքերի մոտ շուն կա։ Ավելի ձախում, ծառերի բների հետևում երևում է ծովափը։ Նկարի ներքևի ձախ հատվածում երևում են շուշաններ։ Նկարի ներքևի աջ մասում դժվարությամբ երևում է նկարի անունը տահիտերենով, նկարչի ստորագրությունն ու ամսաթիվը. TARARU MARURU P. Gauguin 97:

«Ноа Ноа» ձեռագրի էջ: Լուվր

Լուվրի գրաֆիկայի դեպարտամենտի հավաքածուում պահվում է Պոլ Գոգենի «Ноа Ноа» գրքի ձեռագիրը։ Այս ձեռագրի 61-րդ էջում առկա է ջրանկար` այս կտավի էսքիզը[2]։ Գոգենի ստեղծագործության կատալոգում, որը կազմել է Ժորժ Վիլդենշտեյնը, սխալմամբ նշված է, թե այս ջրանկարը սոսնձված է 61 և 62 էջերի միջև[3]։ Այս սխալը շարունակել է կրկնել նաև Ա. Բարսկայան[4]։ Էքսիզում այծերի մոտ երևում է մանկական կամ կանացի փոքրիկ կերպար, որը բացակայում է հիմնական կտավում։

Ինչպես հետևում է հեղինակային ստորագրությունից, նկարը պատկերվել է 1897 թվականին. 1898 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Գոգենն այն Տահիտիից ուղարկել է Փարիզ, Ամբրուազ Վոլարի պատկերասրահ, որտեղ այն գնել է արդյունաբերող և կոլեկցիոներ Միխայիլ Մորոզովը. գնման ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, սակայն արդեն 1900 թվականին նկարը գտնվել է Մոսկվայի նրա առանձնատանը։ Նրա մահից հետո, 1903 թվականին նկարը ժառանգել է նրա այրին` Մարգարիտա Մորոզովան, որը 1910 թվականին այն նվիրաբերել է Տրետյակովյան պատկերասրահին[5]։ 1925 թվականին նկարը փոխանցվել է Արևմտյան նոր արվեստի պետական թանգարան։ 1934 թվականին այն տեղափոխվել է Էրմիտաժ[4]։ 2014 թվականի վերջից այն ցուցադրվում է Գլխամասի շենքի չորրորդ հարկում, 412 սենյակում[6]։

Այն բանի պատճառով, որ Գոգենը որպես նկարի հիմք օգտագործել է ջուտե անորակ կտավ և խնայելու նպատակով փորձարկումներ է արել ներկերի հետ, նկարը հասել է շատ անբարենպաստ դրության և խիստ մգացել է։ Այդ պատճառով ի սկզբանե նկարի հեղիակային անվանումը սխալ է ընթերցվել. Արևմտյան նոր արվեստի պետական թանգարանի կատալոգում այն նշվել է «Parahi maruru», իսկ 1976 թվականի էրմիտաժյան կատալոգում` «Farari maruru»: Միևնույն ժամանակ` Բ. Դանիելսոնը դեռ 1964 թվականին իր գրքում նշել է ճիշտ` «Tarari maruru» անվանումը[7]։ Տահիտերենից անվան թարգմանության հետ բարդություններ կան. այն կարելի է թարգմանել որպես «Փոքրիկ պոզիկների բարեխնամությունը» կամ «Տարարիի բարեխնամությունը», եթե Tarari բառը թարգմանվի որպես հատուկ անուն[5]։ Բ. Դանիելսոնը խոստովանում է, որ երկու ենթադրություններն էլ որևէ կերպ չեն արտահայտում նկարի սյուժեի էությունը[7]։

Նկարի վերականգնումից հետո նոր կտավ է կրկնորդվել։

«Երկու այծով բնանկարը» սերտորեն կապված է Գոգենի Որտեղի՞ց ենք մենք եկել։ Ովքե՞ր ենք մենք։ Ո՞ւր ենք գնում մեծ կտավի հետ (Գեղարվեստի թանգարան, Բոստոն). բոստոնյան կտավի կանացի կերպարը համընկնում է այս նկարի կանացի կերպարի հետ[8]։ Ա. Կոստենևիչը կարծում է, որ այս բնանկարի այծերի կերպարը նման է Գոգենի` Էրմիտաժում պահվող մեկ այլ` «Ծառից պտուղներ հավաքող տղամարդը» նկարի վրա պատկերված այծերին[5], սակայն նկարների տեսողական համեմատության արդյունքում երևում է, որ այծերը պատկերված են տարբեր դիտանկյունից և տարբեր դիրքերում։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Барская А. Г., Костеневич, А. Г. Французская живопись. Вторая половина XIX — XX век. Каталог (Государственный Эрмитаж. Собрание западноевропейской живописи). — Л.: Искусство, 1991. — 473 с.
  • Братья Морозовы. Великие русские коллекционеры: каталог выставки / Государственный Эрмитаж; Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. — СПб.: Изд-во Гос. Эрмитажа, 2019. — 368 с. — ISBN 978-5-93572-861-8
  • Wildenstein G. Gauguin. I. Catalogue. — Paris, 1964. — 283 p.