Բացել գլխավոր ցանկը

Դիսնեյ Արքայադուստր

Ուոլթ Դիսնեյի մուլտֆիլմերի հերոսուհիներով բրենդ

Դիսնեյ Արքայադուստր բրենդի հեղինակը «Դիսնեյ Սպառողական Ապրանքների» նախագահ Էնդի Մունին է: 2000-ականներից ստեղծված բրենդում հայտնվել են Դիսնեյի դասական անիմացիոն ֆիլմերի հերոսուհիները:

Ներկա պահին բրենդում կան տասնմեկ արքայադուստրեր ՝ Սպիտակաձյունիկը, Մոխրոտիկը, Ավրորան, Արիելը, Բելլը, Ժասմինը, Պոկահոնտասը, Մուլանը, Թիանան, Ռափունցելը ու Մերիդան:

ՊատմությունըԽմբագրել

Նախկին Nike, Inc.- ի գործադիր տնօրեն Էնդի Մունին նշանակվել էր Walt Disney ընկերության Disney Consumer Products բաժնի ղեկավար՝ 1990-ականների վերջին: Մունին իր առաջին Disney- ի սառույցի շոուին մասնակցելով, նկատեց, որ մասնակցող մի քանի երիտասարդ աղջիկներ արքայադստերի պես էին հագնված, որոնք Disney- ի իսկական արտադրանքը չէին:

«Նրանք ընդհանուր հագուստի արտադրանք էին, որոնք կցված էին Հելոուինի հագուստներին»-The New York Times պատմում էր Մունին: Մունին հաջորդ օրը՝ առավոտյան դիմել է ընկերությանը եւ խրախուսել նրանց աշխատանքը՝ սկսել 2000 թվականի հունվարին Դիսնեյ Արքայադուստր-ին իրավաբանական լիցենզիայի իրավունք ստանալու հիման վրա: Ուոլթի եղբորորդին, Ռոյ Է. Դիսնեյը, դեմ է եղել նախագծի ստեղծմանը, քանի որ ընկերությունը երկար ժամանակ «խուսափել է իր դասական հեքիաթների կերպարներին այլ պատմություններում ներառելուց՝ անհանգստանալով, որ այն կթուլացնի առանձին դիցաբանությունները»:

Սկզբում բրենդը բաղկացած էր 9 կերպարներից, որոնց թվում էր նաև Թինքերբելլը: Մունին որոշեց, որ հետագա մարկետինգային գովազդի նշանները, ինչպիսիք են պաստառները, արքայադուստրերը երբեք չպետք է աչքով շփում ունենան միմյանց հետ, որպեսզի պահեն իրենց անհատական «դիցաբանությունը»: Բոլորը նայում են մի փոքր այլ ուղղությամբ, կարծես չեն նկատում մնացածների ներկայությունը:

Ոչ ավանդական ձեւով, Մունին և նրա թիմը սկսել էր Դիսնեյ Արքայադուստր-ի բրենդը `առանց ֆոկուսային խմբերի և նվազագույն մարքեթինգով: 2001 թ.-ին «Դիսնեյ Սպառողական Ապրանքները» կազմել է մոտ 300 միլիոն դոլար, սակայն 2012 թ. բաժանումը մեծացրել է եկամուտը մինչեւ 3 միլիարդ դոլար, դարձնելով այն սպառողական զվարճանքի ամենախոշոր վաճառողը գլոբալ կերպով:

ԸնդլայնումԽմբագրել

Թիանան առաջին կերպարն էր, ով 2010 թվականի, մարտի 14-ին զբաղեցրեց «Արքայադուստր» բրենդում` Թինքերբելլի կարճ զբաղեցրած տեղը: Թիանայի թագադրությունը տեղի ունեցավ Նյու Յորք Փլեյսում: Իսկ Թինքերբելլը 2005-ին գլխավորեց «Փերիներ» բրենդը:

Ռափունցելը թագադրվեց, որպես տասներորդ անդամ՝ 2011 թ. Հոկտեմբերի 2-ին, Անգլիայի,Լոնդոնի՝ Քենսինգթոնյան պալատում

2013 թ. մայիսի 11-ին Դիսնեյը ավելացրեց Փիքսարի կերպար Մերիդաին, որպես տասնմեկերորդ պաշտոնական արքայադուստր՝ Disney World-ի «Կախարդական Թագավորություն»` Մոխրոտիկի դղյակում:

Mattel-ը 2010 թ-ի վերջում ավելացնում է Բարբի-արքայադուստր-թեմատիկ գիծը, երբ Fair and Fantasy խանութներում հիմնած 2013-ին Ever After High-ը: Mattel-ը միայն արտադրեց արքայադուստր Մոխրոտիկի, Արիելի, Բելլի և «Սառցե Սրտի» երկու արքայադստրերին՝ վերջին տարվա իրենց լիցենզիայից: Այս մրցակցային գծերի եւ բրենդի վերջի հետ Hasbro-ն Դիսնեյից հնարավորություն ստացավ՝ ստանալ «Աստղային Պատերազմներ»- ի աշխատանքը, որն էլ հանգեցրեց «Ժառանգներ»-ի լիցենզիային: «Դիսնեյ Սպառողական Ապրանքներ»- ն նաև փորձեց զարգացնել ապրանքանիշը `դարձնելով այն ավելին, քան պարզապես աղջկական ու ավելի հերոսական: Սեպտեմբերին Disney- ը հայտարարեց, որ սկսած հունվարի 1-ից մինչեւ 2016 թ., Hasbro-ն կլինի «Դիսնեյ Արքայադուստր»-ի լիցենզավորված մանկական արտադրողը:

Disney Publishing-ի 2003թ.-ի հունիսին ստեղծած «Դիսնեյ Արքայադստրերի Պալատային Կենդանիներ» խաղը «Դիսնեյ Սպառողական Ապրանքներ»-ը օգոստոսին Պալատային Կենդանիներից սարքեց խաղալիքների բրենդ Blip Toys-ի լիցենզիայով: 2015թ.-ին Disney Publishing-ը նկարահանեց անիմացիոն կարճ սերիաներ, որն կոչվում էր «Բեղիկավորների Դրախտային Պատմությունները ՝ Պալատային Կենդանիների հետ»: Ճամփորդությունը կախարդական աշխարհ է դեպի «Բեղիկավորների Դրախտ»՝գաղտնի վայրում, որը գտնվում է Դիսնեյ Արքայադստրերի թագավորությունների միջեւ՝ հեքիաթային տարածության մեջ:

Նկարազարդումներ մշակույթի եւ ԶԼՄ-ներումԽմբագրել

Թեմատիկ զբոսայգիներԽմբագրել

ԴիսնեյլենդԽմբագրել

Արիելը ունի ատրակցիոն California Adventure զբոսայգում, որն կոչվում է «Արիելի Ստորջրյա Արկածները», ինչը գործում է 2011թ. հունիսի երեքից:

Սպիտակաձյունիկը ունի իր տեղանքը Դիսնեյլենդում, Տոկիո Դիսնեյլենդում և Դիսնեյլենդ Փարիզում, որն հայտնի է «Սպիտակաձյունիկի Սարսափելի Արկածները» անվամբ:

Walt Disney WorldԽմբագրել

«Սպիտակաձյունիկի Սարսափելի Արկածները» պիտի լիներ Walt Disney World Resort -ում, բայց այն չեղարկվեց 2012թ.-ին, որպես «Նոր Ֆենթեզիլենդ» տարածքի մաս:

Ատրակցիոնը, որը բացվել էր 2012-ի դեկտեմբերի 6-ին, Կախարդական Թագավորության «Նոր Ֆենթեզիլենդ»-ում, կոչվեց՝ «Կախարդական Պատմություններ՝ Բելլի հետ»: 20 րոպեանոց ատրակցիոնը ներգրավում էր հյուրերին՝ դեպի Մորիսի տնակ, որպեսզի հանդիպեին Բելլի հետ՝ կրկնելու «Գեղեցկուհին և Հրեշը» պատմությունը:

«Ծովի Խորքում. Ջրահարսի Ուղևորությունը», որը հիմնված էր Դիսնեյլենդի «Ջրահարսը. Արիելի Ստորջրյա Արկածներ»-ի հիման վրա, բացվեց դեկտեմբերի 6-ին: «Կախարդական Թագավորության» ատրակցիոնը ունի այլ արտաքին տեսք ու հերթականություն՝ ի տարբերություն այն մեկի, որն գտնվում է Դիսնեյլենդում:

2014թ.-ի մայիսի 28-ին «Յոթ Թզուկների գնացքը» բացվեց Walt Disney World Resort-ի Կախարդական Թագավորությունում: 2000 մետր երկարությամբ պողպատե գլանափաթեթի միջին չափը 34 մղոն է և երկու կաթիլները հասնում են 41 ոտնաչափերի:

«Ինչպես «Սպիտակաձյունիկն ու յոթ թզուկները» դուք էլ կկատարեք ձեր զվարթ ուղևորությունը, դեպի՝ քարե կամուրջներով ու անտառի միջով, որտեղ կգտնեք թզուկների տնակն ու մուլտֆիլմի հերոսներին: Ուղևորները, գնացքով անցնում են դասական հեքիաթով: Թզուկների կողքով, դեպի՝ անտառ, տնակ ու ադամանդների հանք: Հանքավայրի քարանձավը հատկանշական եղավ, ինչպես որ ասում էին Disney Imagineers-ը.,- «երբևէ ստեղծված ամենազարգացած աուդիո-անիմացիոն մարտահրավերներից մեկն է»:

Հանդիպում-ողջույններ և կենդանի միջոցառումներԽմբագրել

ԴիսնեյլենդԽմբագրել

Բացի այդ, «Fantasyland[1]» թատրոնը հյուրընկալել է Disneyland Princess Fantasy Faire[2]-ը, որը ներկայացրել են լորդերն ու տիկնայք, երիտասարդ տղաներին ու աղջիկներին սովորեցնելով վարվեցողության կանոններ, թե ինչպես լինել արքայազներ ու արքայադստրեր: Նրանց միացել են Դիսնեյի արքայադստրերը: 2010-ին Ռափունցելին տրվեց «Խճճված» հանդիպման և ողջույնի տեղ: The Carnation Plaza Gardens տաղավարը, որը Քնած Գեղեցկուհու ամրոցի հարևանության տարածքում էր, փակվեց 2013 թ.-ին՝ գարնանը փոխարինվեց՝ Fantasy Faire նոր տարածքով:

Fantasy FaireԽմբագրել

Fantasy Faire տարածքը Դիսնեյլենդում պաշտոնապես բացվեց 2013թ.-ի մարտի 12-ին, որպես Դիսնեյ արքայադստրերի մշտական տուն, որն բաղկացած է «Արքայական Հյուրասենյակից», «Արքայական Թատրոնից», Մորիսի սննդամթերքի խանութից և «Արքայական Գանձեր» հուշանվերների խանութից: Թատրոնում բեմադրվեցին երկու փոքրիկ ներկայացումներ, որոնք  «Գեղեցկուհին և Հրեշը» ու «Խճճվածի» հիման վրա էին: Դահլիճը նախատեսված է արքայադստրերի հանդիպման համար, որն ունի փոփոխական ժամանակաընթաց՝ երեք արքայադստրերը պիտի հանդես գան միաժամանակ:

Walt Disney WorldԽմբագրել

Walt Disney World Resort-ում արքայադստրերը հասանելի են հանդիպումների ու ողջույնների համար ավելի կոնկրետ վայրերում: Մոխրոտիկի հիման վրա կերպարի հետ ընթրիքը և շփումը տեղակայված է նրա Կախարդական Թագավորության դղյակում գտնվող՝ «Մոխրոտիկի Արքայական Սեղան»-ում, ինչպես և «Մոխրոտիկի Երկար ու Երջանիկ Ընթրիքը» (նախկինում հայտնի էր, որպես «Մոխրոտիկի Գալա Տոնի Ընթրիք»): 1900 թ. Դիսնեյի Մեծ Ֆլորիդյան Հանգստավայրի և Սպա-ի Park Fare-ը տարածված վայրեր են Մոխրոտիկի եւ այլ Դիսնեյի կերպարների համար: Արքայադստրերին կարելի է գտնել նաև Epcot-ում գտնվող Princess Storybook ընթրիքին: 2013թ.-ի սեպտեմբերի 18-ին Կախարդական Թագավորությունում բացվում է նոր հանդիպման ու ողջույնի ատրակցիոն, որն կոչվում է «Արքայադստրերի Հեքիաթային Դահլիճ» [1]:

Շատ ներկայացումներ ու շքերթներ անցնում են արքայադստրերի ներկայությամբ: Դրանցից են՝ «Fantasmic»-ը, «Գլխավոր Փողոցի Էլեկտրական Շքերթը», «Երազիր Միքիի հետ», «Երևակայության Շքերթի Տոնակատարությունը», «Միքիի՝ Բո Քեզ» Հելոուինյան շքերթն ու «Միքիի Մի Անգամ Սուրբ Ծննդին» շքերթները: «Բիբիդի Բոբիդի Բուտիկը» բացվեց 2006թ.-ի ապրիլի 5-ին Walt Disney World-ում գտնվող Downtown Disney-ի (այժմ Disney Springs) Disney Store-ում: Այս սրահը թույլ է տալիս երեխաներին արքայադստրերի պես շպարվել: 2007թ.-ի սեպտեմբերի 10-ին բացվում է երկրորդը՝ Մոխրոտիկի Դղյակում [2]:

2007թ.-ի հունվարի 22-ին Walt Disney World Resort-ում գտնվող Կախարդական Թագավորությունում մեկնարկում է առաջին «Ծովահենների ու Արքայադստրերի Խնջույքը»:Այս դժվար ձեռքբերովի տոմսերով երեկույթը ներառում էր «Դիսնեյի Մոգական Արկածներով Շքերթ» և հատուկ թեմատիկ հրավառությամբ ներկայացում, որն կոչվում էր [3] «Magic, Music and Mayhem»: Շքերթին մասնակցում էին վեց արքայադստրերը, որոնց ուղեկցում էին ասպետներն ու պարողները: Յուրաքանչյուր տարածք համապատասխանեցված էր արքայադստեր, կամ ծովահենի թեմատիկայով: Ժասմինի արքունիքը [4] Adventureland-ում էր, Արիելի արքունիքը Fantasyland-ում, իսկ Արքայադստեր Տաղավարը՝ «Միքիի ToonTown Fair»-ում: Այս միջոցառումը մինչ օրս դադարեցվել է:

Շանհայի ԴիսնեյլենդԽմբագրել

Արքայադստրերի հետ հանդիպելու ու ողջունելու տարածքը կոչվում է «Ժուկով-Ժամանակով»Արքայադստրերի հետ հանդիպելու ու ողջունելու տարածքը կոչվում է «Ժուկով-Ժամանակով», որն գործել է Շանհայի Դիսնեյլենդի բացման ժամանակ և գտնվում է «Storybook Ամրոցում»: [5]

Ֆիլմեր և հեռուստատեսությունԽմբագրել

 Դիսնեյ Արքայադստրերի հեռուստատեսային հայտնվելը զետեղված է «Դիսնեյ Արքայադուստր Հավաքածու»-ում սերիաներից բաղկացած DVD-ի մեջ, որն պարունակում է Ալադդինի, Ջրահարսի ու Գեղեցկուհին և Հրեշի հատուկ էպիզոդներ: Ավելի ուշ DVD սերիաներ թողարկվեց, որն վերնագրվեց «Դիսնեյ Արքայադստեր Պատմություններ»՝ նախորդ թողարկման նման բովանդակությամբ: «Արքայադստեր Խնջույքի Պալատ»-ը(նախկինում հայտնի, որպես «Արքայադստեր Հզոր Ժամ») հանդիսանում էր Toon Disney-ի հեռուստածրագրերից, որն հեռարձակվում էր 2000-2007թթ., որտեղ օգտագործվում էին Ջրահարսի և Ալադդինի էպիզոդներից:

Բելլը ուներ իր խաղարկային հեռուստատեսային ծրագիրը, որն կոչվում էր «Երգիր ինձ համար Պատմություն՝Բելլի հետ»: Առաջին ութ արքայադստրերը հայտնվել են «Մկան Տունը» անիմացիոն հեռուստատեսային սերիալում և «Միքի Մաուսի մուլտֆիլմեր»-ի մեջ հայտնված Մոխրոտիկը, Սպիտակաձյունիկը, ինչպես նաև Բելլը՝ Հրեշի հետ:

2007թ.-ի սկզբին Դիսնեյը հայտարարեց «Դիսնեյ Արքայադստեր Կախարդական Պատմություններ» նոր սերիաների թողարկման մասին, որոնք Դիսնեյ Արքայադստրերի նոր պատմությունների մասին էին լինելու: 2007թ.-ի սեպտեմբերի 4-ին թողարկված առաջին ֆիլմի սերիաները վերնագրվեցին «Դիսնեյ Արքայադստեր Կախարդական Պատմություններ. Հետևիր Քո Երազանքներին» [6]: Այն երաժշտական ֆիլմ էր, որն պատմում էր նոր պատմություններ՝ արքայադուստր Ժասմինի և արքայադուստր Ավրորայի մասին: Սկզբում հավաքածույում նախատեսված էր «Դիսնեյ Արքայադստեր Կախարդական Պատմություններ. Բարության Թագավորություն» ֆիլմը, որն ներառում էր  Ավրորայի մասին ուրիշ պատմություն, իսկ Ժասմինի պատմության փոխարեն կար Բելլինը: Դիսնեյն այս փոփոխությունն արեց առանց որևէ ծանուցման: Ի վերջո սերիան չեղյալ է հայտարարվում և այժմ միայն «Հետևիր Քո Երազանքներին» ֆիլմաշարը գոյություն ունի:

ABC հեռուստաընկերությունը, որն պատկանում է Դիսնեյին, թողարկեց՝ «Մի անգամ հեքիաթում» հեռուստասերիալը, որտեղ հայտնվեցին Սպիտակաձյունիկը, Մոխրոտիկը, Բելլը, Ավրորան, Մուլանը, Արիելը, Ռափունցելը, Մերիդան, Ժասմինը, Աննան, Էլզան ինչպես նաև Թիանան: Սպիտակաձյունիկն ու Բելլը հեռուստասերիալի գլխավոր կերպարներից էին, մինչդեռ մնացածը հայտնվում էին մի քանի սերիայում, կամ պարզապես էպիզոդիկ դերերում: Այս կերպարներից շատերը հիմնված են Դիսնեյի տարբերակների՝ փոփոխված տեսակների հիման վրա, սակայն մի քանիսը ոգեշնչված են հին պատմություններից:

2013թ.-ի հունվարի 11-ին Disney Junior-ով [7] պրեմիերա եղավ «Սոֆիա Առաջին» անիմացիոն սերիալի առաջին ֆիլմը՝ «Լինում է չի լինում մի Արքայադուստր» որտեղ հայտնվեց Մոխրոտիկը: Ժասմինը, Բելլը, Ավրորան, Սպիտակաձյունիկը, Մուլանը, Թիանան և Մերիդան, արքայադուստր Սոֆիայի մոգական կախազարդի շնորհիվ հայտնվեցին, որպեսզի դժվար իրավիճակում՝ խորհուրդներ տան: Արիելն ու Ռափունցելը հայտվեցին հատուկ թողարկում ֆիլմերում, որոնք կոչվում են՝ «Լողացող պալատը» և «Արքայադուստր Այվիի նզովքը»: Պոկահոնտասն միակն է, ով չի հայտնվել:

2014թ.-ին «Մալեֆիսենթ» ֆիլմում Ավրորայի կերպարը մարմնավորել է Էլ Ֆանինգը: Լիլի Ջեյմսը հանդես եկավ Մոխրոտիկի կերպարում՝ համանուն «Մոխրոտիկը» 2015թ.-ի ֆիլմում: Էմմա Ուոթսոնն, «Գեղեցկուհին և Հրեշը» 2017թ.-ին հայտնվեց՝ Բելլի կերպարում, իսկ Նաոմի Սքոթն [8] էլ կկերպարանավորի Ժասմինին՝ «Ալադդին» ֆիլմում: Դիսնեյ ընկերությունը աշխատում է «Մուլան» ֆիլմի վրա, գլխավոր հերոսուհուն կկերտի Լյու Իֆեյը։ Դիսնեյը նաև ծրագրեր ունի նկարահանել ֆիլմեր՝ «Ջրահարսի» և «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկների» հիման վրա:

Արքայադստրերը, ինչպես նաև Աննան, Էլզան ու Մոանան առաջին անգամ միասին կհայտնվեն 2018թ.-ի « Ռալֆը կործանում է համացանցը» լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմում:

Զետեղում կոմիքսներումԽմբագրել

2005թ.-ի ապրիլին «Նակայոշի» մանգաների հրատարակման պարբերականում, հայտնվեց՝ Կոդանշայի հովանավորած «Կիլալա Արքայադուստր» ճապոնական ֆենթեզի ռոմանս մանգան: Մանգաի սյուժեն պտտվում է Կիլալա անունով աղջնակի ու իր արկածների շուրջ, ով առաջին վեց արքայադստրերի օգնությամբ՝ որոնում է իր առեվանգված ընկերոջը:

ՏեսախաղերԽմբագրել

Դիսնեյ Արքայադստրերը հայտնվել են՝ «Դիսնեյ Արքայադուստր. Կախարդական Ուղևորություն»(Disney Princess: Enchanted Journey [9]), «Դիսնեյ Արքայադուստր. Կախարդական Զարդեր» (Disney Princess: Magical Jewels [10] ) և «Դիսնեյ Արքայադուստր. Իմ Հեքիաթային Արկածները» (Disney Princess: My Fairytale Adventure [11]) տեսախաղերում: 2013թ.-ի Disney Infinity [12] խաղում կարելի է գտնել Ռափունցելին: Disney Infinity: 2.0 Edition-ը [13] ընդգրկել էր Մերիդաին ու Ժասմինին: Disney Infinity 3.0-ը [14] ներգրավեց Մուլանին:

Էթնիկ ընդունելությունԽմբագրել

Պոկահոնտասը քննադատության է ենթարկվել Puget Sound Communications համալսարանի պրոֆեսոր Դերեկ Բուեսչերի եւ Յուտայի ​​համալսարանի հաղորդակցության պրոֆեսոր Կենտ Օնոյի կողմից: Նրանց «Քաղաքակիրթ գաղութարարություն» հոդվածում «Պոկահոնտաս» ֆիլմը կոչում են՝ որպես գաղութացման արդարացում և մաքրման փորձ, որը ենթադրում է, որ բոլոր բնիկ ամերիկացիները «վայրենիներ» են, որոնք կարիք ունեն՝ սպիտակ ձուլման: [3]

Դիսնեյի առաջին աֆրոամերիկուհի արքայադուստր Թիանան, «Արքայադուստրն և Գորտ»-ի աստղը, հիմնականում դրական էր և համարվում էր «քայլ դեպի ճիշտ ուղղությամբ»: Այնուամենայնիվ, վուդու ուղերձները քննադատվեցին ծնողներից և լրատվամիջոցներից, ինչպես Թիանաի սիրավեպը «կովկասյան» արքայազնի հետ: Թիանաի սիրային հետաքրքրությունը, արքայազն Նավինը, շագանակագույն մաշկ ունի և մեկնաբանվում է, որպես ոչ սպիտակամորթ: Ըստ Դիսնեյի գործադիրի, Նավինը կոնկրետ ազգություն չունի, ու ապրում է հորինված Մալդոնիա թագավորությունում[4]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Fantasyland Theatre» (անգլերեն)։ 2017-03-23 
  2. «Fantasy Faire»։ Disneyland (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-08-05 
  3. T. Buescher, Derek, A. Ono, Kent։ «Civilized Colonialism: Pocahontas as Neocolonial Rhetoric»։ Women's Studies in Communication (անգլերեն) 19 
  4. «Disney to feature its first black princess... but critics complain as she falls in love with a WHITE prince»։ Mail Online։ Վերցված է 2017-09-12 

Արտաքին հղումներԽմբագրել