Բիոտիտ (ֆրանսիացի գիտնական Ժ․ Բ․ Բիոյի անվամբ, (ֆր.՝ Jean-Baptiste Biot)), միներալ փայտաբների խմբից։ Հանքավայրեր կան ՍՍՀՄ–ում, Հնդկաստանում, Գրենլանդիայում, Սկանդինավյան երկրներում։

Բիոտիտ
Biotite aggregate - Ochtendung, Eifel, Germany.jpg
Կատեգորիամիներալների շարք
Նիկել-Շտրունցի դասակարգում9.EC.20
Շերտի գույնսպիտակ
Բյուրեղային համակարգՄոնոցիկլիկ բյուրեղային համակարգ
Ենթակատեգորիափայլար

Քիմիական բաղադրությունԽմբագրել

Քիմիական կազմը՝  ։ Մագնեզիումով հարուստ տարբերակը կոչվում է ֆլոզոպիու, իսկ երկաթի գերակշռության դեպքում՝ լեպիդոմելան։ Հիդրատացված բիոտիտը կոչվում է վերմիկուլիտ։ Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային է։ Գույնը՝ սև, գորշ։ Հեշտությամբ տրոհվում է բարակ թերթիկների։ Կարծրությունը՝ 2–3, խտությունը՝ 3800 կգ/մ³։ Որպես ապար կազմող միներալ լայնորեն տարածված է մագմատիկ և մետամորֆային ապարներում։ Փոփոխական է։ Կալիումի (I) օքսիդ   4,5-8,5 %, մագնեզիումի (II) օքսիդ   0,3-28 %, երկաթի (II) օքսիդ   2,8-27,5 %, երկաթի (III) օքսիդ   0,3-20,5 %, ալյումինի (III) օքսիդ   9,5-31,5 %, սիլիցումի (IV) օքսիդ   33-45 %, ջուր   6-11,5 %: Բազմաթիվ այլ խառնուրդներ:

ՏարատեսակներԽմբագրել

  • Լեպիդոմելան (հուն․՝ λεπίς թեփուկներ, μέλας-սև)
  • Մերոքսեն (հուն․՝ ξένος օտար)-նորմալ, երկաթով աղքատ բիոտիտ
  • Ռուբելլան - դարչնագույն, աղյուսե կարմիր տարատեսակ
  • Սիդերոֆիլիտ (հուն․՝ σίδηρος-երկաթ,φύλλον-թերթ)- հարուստ է երկաթով և համարիա չի պարունակում բիոտիտի մագնիում

Պրակտիկ նշանակությունԽմբագրել

Երբեմն օգտագործում են որպես խաղալիքների փայլի, թատերական դեկորացիաների, էլեկտրամեկուսիչներ և բրոնզի ներկ պատրաստելու համար, աղացված տեսակը լցվում է կղմդիրի մեջ, օգտագործում են որպես մեկուսիչ նյութ: Խոշոր բյուրեղները գնահատվում է որպես կոլեկցիա: Օգտագործում են գիտական նպատակով:

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 442