Արիոբարզանես (ծննդյան թիվը անհայտ է - մ.թ. 4), Ատրպատականի թագավոր մ.թ.ա. 20 թվականից։ Հռոմի Անտոնիոս զորավարի գործակցի՝ Ատրպատականի տապալված թագավոր մար Արտավազդի որդին։ Արտաշես Բ-ի դավադրական սպանությունից հետո հռոմեացիներն Ատրպատականն անջատեցին Հայաստանից և նրա թագավոր հռչակեցին Արիոբարզանին։ Արտաշեսյանների վերջին շառավղի՝ Հայոց թագավոր Տիգրան Դ-ի մահից (մ.թ. 1) հետո Հռոմի զորավար Գայոս Կեսարը մ.թ. 2 թվականին Արիոբարզանին ճանաչեց նաև Հայաստանի թագավոր։ Այս արարքը համարելով անհանդուրժելի՝ հայ իշխանները մ. թ. 2 թվականին ապստամբել են և դիմադրել հռոմեացիներին։ Ըստ Տակիտոսի, Արիոբարզանը մահացել է «դիպվածական մահով»։ Ենթադրվում է, որ նրան սպանել են ապստամբ հայերը։

Արիոբարզանես
Ծնվել է՝Մ.թ.ա. 40-ականներ
Մահացել է՝4
ՏոհմԱտրպատական
գերիշխան
ՀայրՄար Արտավազդ
ՄայրԱթենայիս Մեդացի
ԵրեխաներԱրտավազդ Դ

Կենսագրություն և գործունեությունԽմբագրել

Հայոց Արտաշես Բ արքան Հռոմի դիրքերը Արևելքում թուլացնելու նպատակով՝ գրավում է Ատրպատականը և այն միացնում Մեծ Հայքին: Մ. թ. ա. 20 թվականին Արտաշես Բ-ի սպանությունից և Տիգրան Գ-ի թագադրումից հետո Հռոմը Ատրպատականը անջատեց Մեծ Հայքից, վերականգնեց նրա անկախությունը և թագավոր նշանակեց Արիոբարզանեսին: Նպատակը Արևելքում Հռոմի դիրքերը ամրացնելն էր: 2 թվականին Տիգրան Դ-ի սպանությունից հետո Հռոմը Արևելքում իր դիրքերը էլ ավելի ամրացնելու համար Մեծ Հայքի թագավոր է նշանակում իբրև թե մորական կողմով Արտաշեսյան ծագում ունեցող Արիոբարզանեսին: Բազմելով Հայոց գահին՝ Արիոբարզանեսը վարումէ բացարձակապես հռոմայամետ քաղաքականություն, ինչը հայ ժողովուրդը չի ընդունում և դիմում է ազատագրական պայքարի, որի արդյունքում Արիոբարզանեսը զոհ է գնում հայերի կազմակերպած դավադրությանը, և գահը փոխանցվում նրա որդուն՝ Արտավազդ Դ-ին, ով գահակալում է մինչև 4 թ.-ը և նույնպես սպանվում[1]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հայոց Պատմություն, 10-րդ դասարանի դասագիրք