Աստղաձոր

գյուղ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աստղաձոր (այլ կիրառումներ)

Աստղաձոր (Խաչաձոր, Ձոր), գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Աստղաձոր գետի ներքին հոսանքի շրջանում, մարզկենտրոն Գավառից 39 կմ հարավ–արևելք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 2030 մ բարձրության վրա։ Նախկինում գյուղը Ալակրըղ անվան տակ մտել է Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառի կազմում[2]:1828թ. Ադրիանապոլսի պայմանագրի համաձան, թույլատրվեց Արևմտյան Հայաստանից հայերի գաղթը դեպի Արևելյան Հայաստան։ 1830թ. Բագրևանդի գավառի Ալաշկերտի դաշտի Ղամբլիպուշախ գյուղի բնակիչները քարավան են կազմում և Մելիք-Պետրոսի առաջնորդությամբ գալիս են Թիֆլիս։ Քարավանը բաղկացած էր Ղամբլիպուշախ գյուղի տասներեք ընտանիքից:Սակայն Թիֆլիսում երկար չեն մնում։Դիլիջանով անցնելիս, հասնում են Գեղամա չքնաղ ծովակին, շրջում են Սևանա ավազանը և հաստատվում ներկայիս Աստղաձորի տարածքում։ Գյուղը Սևանա լճից հեռու է երկու կիլոմետր' տեղավորված ոչ շատ բարձր բլրակի վրա։ Գեղամա ծովակը նորաբնակների համար հանդիսացել է սննդի շտեմարան։ Գյուղում գտնվող Խաչքարը' որի անունով գյուղը անվանակոչվել է' պատրաստվել է 1291թվին։ Հողատարածքը վերցրել է Անտոն Քամալյանը, այդ պատճառով էլ հետագայում կոչվել է Անտոյ Խաչ։ Հետագայում <<խաչ>> բառը հանել են և կոչվել է Աստղաձոր։

Գյուղ
Աստղաձոր
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԳեղարքունիքի մարզ
ԲԾՄ2030 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն4037[1] մարդ (2008 հունվարի 1)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Աստղաձոր (Հայաստան)
Red pog.png
##Աստղաձոր (Գեղարքունիքի մարզ)
Red pog.png

ԲնակչությունԽմբագրել

Ներկայիս բնակչության նախնիները 1829-1830 թթ. գաղթել են Ալաշկերտից և Վանից։

Աստղաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը[3].

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2001 2004
Բնակիչ 180 1311 1990 2107 2074 2756 2928 3325 3758 4137

ՏնտեսությունԽմբագրել

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, դաշտավարությամբ և խոզաբուծությամբ։

Պատմամշակութային կառույցԽմբագրել

Գյուղամիջում պահպանված է կիսավեր սբ. Պողոս-Պետրոս (15-րդ դ.), գյուղի հարավային եզրին՝ սբ. Հռիփսիմե (13-րդ դ.) եկեղեցին։ Աստղաձորից 2 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է սբ. Հռիփսիմե մատուռը։ Այստեղ հայտնաբերվել են երկաթե դարի (մ.թ.ա. 9-րդ-8-րդ դդ.) դամբարաններ։

Տես նաևԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել


ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Գեղարքունիքի մարզի մարդահամար
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 1, էջ 59
  3. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 25»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2015 օգոստոսի 11