Առնե Գարբորգ

Նորվեգական գրող

Առնե Գարբորգ (նորվ.՝ Arne Garborg, հունվարի 25, 1851(1851-01-25)[1][2][3][…], Ունդհեյմ, Թիմե, Ռուգլան, Նորվեգիա - հունվարի 14, 1924(1924-01-14)[1][4][2][…], Ասքեր, Ակերսհուս, Նորվեգիա), նորվեգական բնագիտական դպրոցի վիպասան:

Առնե Գարբորգ
Դիմանկար
Ծնվել էհունվարի 25, 1851(1851-01-25)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՈւնդհեյմ, Թիմե, Ռուգլան, Նորվեգիա
Մահացել էհունվարի 14, 1924(1924-01-14)[1][4][2][…] (72 տարեկան)
Մահվան վայրԱսքեր, Ակերսհուս, Նորվեգիա
ՔաղաքացիությունFlag of Norway.svg Նորվեգիա[5]
Կրոնքրիստոնեություն
Մասնագիտությունլրագրող, գրող, օրագրի հեղինակ, դրամատուրգ և բանաստեղծ
ԱմուսինՀիլդա Գարբորգ
ԵրեխաներԱռնե Օլաուս Գարբորգ
Arne Garborg Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ծնվել է աղքատ գյուղացիական ընտանիքում, որտեղ եղել է 8 երեխա: Նրա հայրը կորցրել է իր հավատքը և ինքնասպան եղել: Սկզբնական շրջանում Գարբորգը ուսուցիչ է եղել, ապա զբաղվել է լրագրությամբ (1872 թվականին հրատարակել է «Tvedestrandsposten» թերթը) նա եղել է պիետիստ, բայց հետագայում տեղափոխվել է «ազատ մտածողների» ճամբար և 1877 թվականին սկսել է հրատարակել լիբերալ կողմնորոշման «Ֆեդրեհայմեն» (Մայր հայրենիք) թերթը, որը նա ղեկավարում էր մինչև 1892 թվականը: 1894 թվականին նա հիմնադրել է «Դեն 17դե Մայ» թերթը: Նա հայտնի էր որպես նորվեգերեն գրական լեզվի ստեղծման ակտիվ կողմնակից՝ հանրաճանաչ բարբառների հիման վրա (ներկայիս nyunoshk), ինչպես նաև հասարակական գործիչ, որն առաջարկել է սեփական բարեփոխումների ծրագրերը հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում: 1897 թվականից ի վեր նա կնոջ հետ ապրում էր, այսպես կոչված, Ասքերի «նկարիչների հովտում»:

Իր կյանքի ընթացքում նա ունեցել է բարդ հարաբերություններ կրոնի հետ, երկար ժամանակ եղել է աթեիստ, բայց կյանքի վերջին տարիներին վերադարձել է կրոնին: Որպես գրող՝ երկար ժամանակ նրա վրա ազդում էին Ադամ Գոտլոբ Էլենշլեգերը և ռոմանտիկ դպրոցը, այնուհետև միայն իր համար զարգացրեց զուտ իմպրեսիոնիստական ​​ոճը՝ ջախջախելով կյանքի ընդհանուր տպավորությունները մի շարք առանձին նկարներում, որոնք նկարված էին ուշագրավ ճշգրտությամբ: Նույն անկողմնակալությամբ վերարտադրում էր հաճելին ու ցավալին, գեղեցիկն ու տգեղը։ Նա աչքի էր ընկնում նաև բնության զգայուն ընկալմամբ, որը բանաստեղծականություն էր հաղորդում նրա ստեղծագործություններին: Նրա առաջին վեպերը հայտնվել են 1880-ականների սկզբին՝ Ֆրիտենկջար (Ֆրեթինկեր, 1881) և Բոնդեստուդենտար (Գյուղացիական ուսանողներ, 1883): Այս աշխատանքները նվիրված էին քաղաքի և երկրի հարաբերությունների, գյուղացիների կյանքի և նորվեգացի մտավորականության ձևավորման դժվարին գործընթացներին: Ungdom (Երիտասարդություն) և Mannfolk վեպերը (Տղամարդիկ, 1880) վեպեր ցույց են տալիս 19-րդ դարի վերջին նորվեգացի բոհեմի կյանքը:

Գարբորգը մեծ ազդեցություն ունեցավ իր ժամանակի գերմանական երիտասարդ գրականության վրա, որը ներկայացված էր Առնո Հոլցի և այլ «մոդեռնիստների» կողմից, որոնք սկսեցին զբաղվել ծայրահեղ նատուրալիզմով: Հիմնական գործերը` «Հոգնած հոգիներ» («Դավաճան Մաենդ») և «Մոր մոտ» [6]:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Гарборг Арне // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. LIBRIS — 2012.
  6. Կաղապար:VT-ESBE +

Արտաքին հղումներԽմբագրել