Աուգուստ Ալլե (էստ․՝ August Alle, 31 օգոստոսի, 1890, Վիլյանդի, Էստոնիա - 8 հուլիսի, 1952, Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի գրող և բանաստեղծ։

Աուգուստ Ալլե
August Alle.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 31, 1890(1890-08-31)[1][2]
ԾննդավայրՎիլյանդի, ԽՍՀՄ[3]
Վախճանվել էհուլիսի 8, 1952(1952-07-08)[3][1][2] (61 տարեկան)
Վախճանի վայրՏալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ[3]
ԳերեզմանԱնտառային գերեզմանատուն
Մասնագիտությունբանաստեղծ, հեղինակ, լրագրող և գրող
Լեզուէստոներեն
Ազգությունէստոնացի
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն
Էստոնիա Էստոնիա
Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ
ԿրթությունՏարտուի համալսարան
Պարգևներ«Պատվո նշան» շքանշան
August Alle Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Աուգուստ Ալլեն ծնվել է 1890 թվականի օգոստոսի 31-ին Էստոնիայի Վիլյանդի քաղաքում[4]՝ քարտաշի ընտանիքում։ Դպրոց է հաճախել Վիլյանդիում ու Նառվայում։ Որպես դեղագործի աշակերտ աշխատել է Կուբանում ու Սիմբիրսկում։ Հետագայում որպես տնային ուսուցիչ աշխատել է Վիլնյուսում։ 1915 թվականին Ռուսաստանի Օրյոլ քաղաքում հանձնել է չափահասության ատեստատի քննություններ։ 1915 թվականից մինչև 1918 թվականը Աուգուստ Ալլեն սովորել է Սարատովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։

Այնուհետև տեղափոխվել է Էստոնիա, որտեղ աշխատել է որպես լրագրող ու ծառայող։ 1937 թվականին Աուգուստ Ալլեն ավարտել է Տարտուի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, ինչից հետո աշխատանքի է ընդունվել որպես երդվյալ հավատարմատարի օգնական[5]։

 
Աուգուստ Ալլեի շիրիմը

Իր առաջին գրական ստեղծագործությունները Աուգուստ Ալլեն տպագրել է 1911 թվականին։ Նրա ստեղծագործությունների առաջին ժողովածուն՝ «Üksinduse saartele» («Մենության կղզիներում»), լույս է տեսել 1918 թվականին։ 1921 թվականին նա հրատարակել է իր երկերի «Carmina barbata» ժողովածուն։ Աուգուստ Ալլեն էստոնացի առաջին գրողներից էր, որ իր գրական ստեղծագործություններում անդրադարձավ 1917 թվականի հոկտեմբերյան իրադարձություններին։ Գրել է մի շարք սատիրական ֆելիետոններ, որոնցում ծաղրել է էստոնական բուրժուազիան։ 1930-ական թվականների ստեղծագործություններում նա քննադատել է գերմանական ու էստոնական ֆաշիզմը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գրել է էպիգրամներ, բանաստեղծություններ ու ֆելիետոններ, որոնցում արտահայտել է իր ատելությունը նացիստական Գերմանիայի նկատմամբ[6]։

Աուգուստ Ալլեն կապված է եղել «Սիուրու» գրական խմբակի հետ, որի անդամ է դարձել 1919 թվականին։ 1940 թվականին Էստոնիայում տեղի ունեցած Հունիսյան հեղափոխությունից հետո Աուգուստ Ալլեն որպես խորհրդական աշխատել է լուսավորության նախարարությունում, ապա եղել է Հեղինակային իրավունքների պահպանության միության քարտուղար, Էստոնացի խորհրդային գրողների միության կազմկոմիտեի անդամ և «Վիյսնուրկ» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։ 1941 թվականին եղել է Էստոնական ԽՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդին կից արվեստի հարցերով վարչության նախագահի տեղակալ[5]։ 1942 թվականին դարձել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ[6]։ Պատերազմի ժամանակ գտնվելով թիկունքում՝ ղեկավարել է Էստոնիայի Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի տպագրության բաժինը։ 1945-1946 թվականներին եղել է Էստոնական ԽՍՀ արդարադատության նախարարի տեղակալը[5]։ 1946 թվականից մինչև 1952 թվականը Աուգուստ Ալլեն եղել է «Լոոմինգ» ամսագրի խմբագիրը[4]։

Աուգուստ Ալլեն մահացել է 1952 թվականի հուլիսի 8-ին Տալլինում[4]։ Թաղված է Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը։

ԵրկերԽմբագրել

  • Valitud tood, Tallinn, 1954.
  • Luuletused, Tallinn, 1964.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 Eesti biograafiline andmebaas ISIK (эст.)
  2. 2,0 2,1 https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=ola2002113838
  3. 3,0 3,1 3,2 Алле Аугуст // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 4,0 4,1 4,2 Алле Аугуст // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  5. 5,0 5,1 5,2 Писатели Советской Эстонии: биобиблиографический словарь. 1984. С. 10-12
  6. 6,0 6,1 Алле Аугуст // Краткая литературная энциклопедия. Т. 1. — 1962

ԳրականությունԽմբագրել

  • Парве Р., Поэт гуманной правдивости, в кн.։ Об эст. лит-ре, Т., 1956.
  • Parve R., August Alle, Tallinn, 1960.