Անջեյ Վայդա (լեհ.՝ Andrzej Witold Wajda, մարտի 6, 1926(1926-03-06)[1][2][3][4][5][6][7], Սուվալկի, Suwałki County[1][8][9] - հոկտեմբերի 9, 2016(2016-10-09)[10][3][4][5][6][7], Վարշավա, Լեհաստան[11]), կինոյի և թատրոնի լեհ հայտնի ռեժիսոր և սցենարիստ։ 50-ից ավելի ֆիլմի ռեժիսոր, մոտ 30 ֆիլմի սցենարի հեղինակ։

Անջեյ Վայդա
Andrzej Wajda
Andrzej Wajda OFF Plus Camera 2012 (cropped).jpg
Ծնվել էմարտի 6, 1926(1926-03-06)[1][2][3][4][5][6][7]
ԾննդավայրՍուվալկի, Suwałki County[1][8][9]
Մահացել էհոկտեմբերի 9, 2016(2016-10-09)[10][3][4][5][6][7] (90 տարեկանում)
Մահվան վայրՎարշավա, Լեհաստան[11]
ԳերեզմանSalwator Cemetery
ՔաղաքացիությունFlag of Poland.svg Լեհաստան
Ազգությունլեհեր
ԿրթությունԿրակովի արվեստի ակադեմիա և Լոդզի կինոդպրոց
Մասնագիտությունկինոռեժիսոր, թատերական ռեժիսոր, սցենարիստ, կինոպրոդյուսեր, հեռուստառեժիսոր և քաղաքական գործիչ
ԱշխատավայրՍցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացներ
ԱմուսինԳաբրիելա Օբրեմբա
Սոֆիա Զյուչովսկա
Բիտա Տուսկիևիչ
Քրիստինա Զաչվատովից
Ծնողներհայր՝ Յակուբ Վայդա
Զբաղեցրած պաշտոններMember of the Senate of the Republic of Poland?
Քաղաքական կուսակցությունԼեհաստանի միացյալ աշխատավորների կուսակցություն
Պարգևներ և
մրցանակներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Արվեստների և գրականության շքանշանի կոմանդոր «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի հրամանատարական խաչ Սպիտակ Արծվի շքանշան «Gloria Artis մշակույթում ունեցած վաստակի համար»ոսկե մեդալ Կայսերական մրցանակ Order of the Three Stars, 3rd Class? Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիի մրցանակ Դավիդ Լուչինո Վիսկոնտի Ոսկե արմավենի Լոնդոնի կինոքննադատների խմբակի մրցանակ տարվա ռեժիսորի համար BAFTA Academy Fellowship Award «Սեզար» մրցանակ կինեմատոգրաֆում ակնառու վաստակի համար Լուի Դելյուկի մրցանակ Լոնդոնի կինոքննադատների խմբակի մրցանակ տարվա ռեժիսորի համար «Սեզար» մրցանակ՝ լավագույն ռեժիսորական աշխատանքի համար BAFTA մրցանակ ոչ անգլերեն լավագույն ֆիլմի համար Եվրոպական ֆիլմի ակադեմիայի մրցանակ[12] Օսկար մրցանակ կինոարվեստում բացառիկ նվաճումների համար Polish Academy Life Achievement Award? Polish Academy Award for Best Film? Բարեկամության շքանշան Հերդերի մրցանակ Q11776625? Գդանսկի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Յագելոնյան համալսարանի պատվավոր դոկտոր Վեածնունդի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ Officer of the Order of Merit of the Italian Republic? Տերա Մարիանայի խաչ 3-րդ աստիճանի շքանշան կոմանդոր Հունգարիայի ծառայությունների շքանշանի աստղով Աշխատանքի դրոշ 2-րդ աստիճանի շքանշան Իշխան Յարոսլավ Իմաստունի շքանշան Order for Merits to Lithuania? Ծագող արևի 1-ին աստիճանի շքանշան Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի սպա Լեհաստանի վերականգնման շքանշանի ասպետ Կիոտո մրցանակ արվեստի և փիլիսոփայության բնագավառում Կիոտո մրցանակ honorary citizen of Gdańsk? Honorary citizen of Wrocław? Հունգարիային մատուցած ծառայությունների շքանշանի Մեծ խաչ Եվրոպական կինոակադեմիայի քննադատների մրցանակ[13] և European Film Academy Honorary Award?[14]
ԱնդամությունԲեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
ԵրեխաներԿարոլինա Վայդա
Կայքwajda.pl
Ստորագրություն
Andrzej Wajda signature.svg
Andrzej Wajda Վիքիպահեստում

Մի շարք երկրների հեղինակավոր պետական պարգևների դափնեկիր, ստացել է 42 տարբեր կինոմրցանակ։

ՖիլմերԽմբագրել

Առավել նշանավոր ֆիլմերից են.

  • «Սերունդ» (1954),
  • «Ջրագիծ» (1956),
  • «Մոխիր և ադամանդ» (1958),
  • «Սիբիրյան լեդի Մակբեթ» (1961),
  • «Սեր քսան տարեկանում» (1962),
  • «Մոխիր» (1965),
  • «Դրախտի դարպասները» (1967),
  • «Երկաթյա մարդը» (1981),
  • «Դանտոն» (1982),
  • «Սատանաները» (1988),
  • «Կրքոտ շաբաթ» (1994),
  • «Կորչակ» (1990)
  • «Վրեժ» (2002),
  • «Կատին» (2007),
  • «Տատարակ» (2009)
  • «Վալենսա. հույսի մարդը» (2013)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Вайда Анджей // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Discogs — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 filmportal.de — 2005.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 սեփականություն
  8. 8,0 8,1 8,2 http://www.debate.org/reference/andrzej-wajda
  9. 9,0 9,1 9,2 http://www.theyshootpictures.com/wajdaandrzej.htm
  10. 10,0 10,1 10,2 Polish film director Andrzej Wajda dies
  11. 11,0 11,1 11,2 Andrzej Wajda, Celebrated Polish Director, Dies at 90
  12. https://web.archive.org/web/20181221230353/https://www.europeanfilmacademy.org/European-Film-Awards-Winners-1990.83.0.html
  13. https://web.archive.org/web/20190718184615/https://www.europeanfilmacademy.org/European-Film-Awards-Winners-2009.64.0.html
  14. https://web.archive.org/web/20190513143341/https://www.europeanfilmacademy.org/2016.702.0.html