Բացել գլխավոր ցանկը

Անատոլիական լեզուներ, Փոքր Ասիայի մեռած հին լեզուները, որոնք այժմ հիմնականում դիտվում են իբրև հնդեվոպական լեզվաընտանիքին պատկանող լեզուներ[1]:

Անատոլիական լեզուներ
Տարածված՝ նախկին Անատոլիա
Դասակարգում՝ Հնդեվրոպական լեզուներ
 Անատոլիական լեզուներ
Կազմ՝
Խեթերեն
Պալայերեն
Լուվիերեն
Լիդիերեն
ISO 639-5՝ ine-ana

ԼեզուներԽմբագրել

Ստորև գտնվող ցանկը ներկայացնում է անատոլիական լեզուները՝ համաձայն Ռոբերը Բիքեսի անատոլիական լեզուների դասակարգման (2010)[2]: Այս մոդելը այս լեզուներում ընդունում է միայն մեկ արտահայտված ենթախումբ՝ լուվիական լեզուները. լեզուների դասակարգումը և ենթաճյուղերի ստեղծումը դեռ շարունակվում է: Երկրորդ տարբերակի համաձայն՝ խեթերենը և արևմտյան անատոլիերենը միացնում է լիդիերենին, պալայերենի և լուվիերենի ենթաճյուղերին[3]:

ԾագումԽմբագրել

Համարվում է, որ անատոլիական ճյուղը հնդեվրոպական նախալեզվից ամենավաղ անջատված ճյուղն է, անջատումը տեղի է ունեցել ենթադրաբար մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսին՝ նախախեթերեն լեզվի տեսքով: Կուրգանի վարկածի համաձայն՝ վաղ անատոլիերեն խոսողների Անատոլիա հասնելու վերաբերյալ գոյություն ունի երկու հնարավոր տարբերակ. հյուսիսից՝ Կովկասը հատելով և արևմուտքից՝ Բալկաններից[4]: Տարբերակներից վերջինը Մալլորին (1989) և Շտեյներն ավելի հավանական են համարում (1990):

Քուենտին Ատկինսոնի և մյուսների վիճակագրական վերլուծության համաձայն՝ հնդեվրոպական լեզուն ծագել է Անատոլիայում. մեթոդի ճշգրտությունը սակայն կասկածի տակ է առնվում[5][6]:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ. Բ. Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 11։
  2. Beekes R S P, Cor de Vaan Michiel Arnoud (2011)։ Comparative Indo-European linguistics: an introduction (2nd ed.)։ Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins Publishing Company։ էջեր 20–22 
  3. Luraghi 1998, էջ. 169 .
  4. While models assuming an Anatolian PIE homeland of course do not assume any migration at all, and the model assuming an Armenian homeland assumes straightforward immigration from the East.
  5. Language-tree divergence times support the Anatolian theory of Indo-European origin – Russell D. Gray & Quentin D. Atkinson, Department of Psychology, University of Auckland, Auckland, New Zealand.
  6. «Mapping the Origins and Expansion of the Indo-European Language Family»