Ֆրաու Ավա[1] (գերմ.՝ Frau Ava, Ava von Göttweig, Ava von Melk, 1060[2], Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա - փետրվարի 14, 1127, Kleinwien, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա), ավստրիական Բենեդիկտին միանձնուհի, կրոնական բանաստեղծուհի[3]։

Ֆրաու Ավա
Ծնվել էմոտ 1060
ԾննդավայրԷլ Մինիա
Վախճանվել էՓետրվարի 7, 1127
Վախճանի վայրKleinwien, Ստորին Ավստրիա, Ավստրիա
Մասնագիտությունբանաստեղծուհի և գրող
Լեզուգերմաներեն
ՔաղաքացիությունԳերմանիա

ԿենսագրությունԽմբագրել

 
Часовня в монастыре Гёттвайг, где, скорее всего, в 1127 году была погребена Фрау Ава.

Գրեթե ոչինչ հայտնի չէ նրա կյանքի մասին, բացառությամբ այն, որ նա ամուսնացած էր և ուներ երկու որդի՝ Հարթման և Հայնրիխ (նա նշում է նրանց «Վերջին դատաստանում» պոեմի վերջում)[4]։ Կյանքի ավարտին նա թոշակի անցավ, որից հետո ընդունվեց վանք և դարձավ վանական։ Սովորաբար, Ֆրաու Ավան նույնացվում է միանձուհի Ավայի հետ՝ Կրեմսի հարևանությամբ գտնվող Գոթվեյգ վանքից կամ Մելքում գտնվող վանքից։ Ամենայն հավանականությամբ, նրա երկու որդիները դարձել են քահանաներ, այդ դեպքում նրանք կարող էին օգնել իրենց մորը հոգևորապես կրել վանականության բեռը։

Նա իր իսկ վկայության համաձայն, լատիներենը չգիտենալով, գրել է իր որդիների խոսքերից, որոնք հանդիպում ենք նրա գրքի հիմնական բովանդակության մեջ[5]։

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

Նա մի շարք կրոնական բանաստեղծությունների հեղինակ է, որը գրել է միջին գերմանական լեզվով[6]։ Բանաստեղծորեն վերամշակել է Ավետարանները՝ ավելացնելով նեռի պատմությունը և Վերջին Դատաստանի պատկերը[7]։

Ավայի գործը տեղադրված է Վորաու ձեռագրում և Դիմերսը հրատարակել է իր «Gedichte des 11 und 12 Jahrhunderts»-ում։ (Վիեննա, 1849)[8]:

Արվեստի գործերԽմբագրել

  • Հովհաննես Մկրտիչը (գերմ. ՝ Johannes der Täufer)
  • Հիսուսի կյանքը (գերմ. ՝ Leben Jesu)
  • Նեռ (գերմ. ՝ նեռ)
  • Վերջին դատավճիռը (գերմ. ՝ Das Jüngste Gericht)

Ժամանակակից հրապարակումներԽմբագրել

  • Die Dichtungen der Frau Ava- ն։ / Kurt Kurt, Hrsg. - Գրազ. Akademische Druck- u: Վերլագսանստալտ, 1986

ՃանաչումԽմբագրել

2003 թվականից Ֆրուա Ավային գրական մրցանակ է շնորհվում Ավստրիայում երկու տարին մեկ։

ԳրականությունԽմբագրել

  • Ланггут. Untersuchungen über die Gedichte der Ava. — Будапешт, 1880.
  • Maurer F. Die Dichtungen der Frau Ava. — Tübingen: Niemeyer, 1966.
  • Friedrich Wilhelm Bautz: Ava, die älteste, mit Namen bezeugte Dichterin in deutscher Sprache. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Hamm 1975, Sp. 306.
  • Arianna Doria: Frau Ava. Forschungsbericht, Kommentar und italienische Übersetzung. Parnaso, Triest 2003. (= Quaderni di Hesperides; Ser. Saggi; 6) ISBN 88-86474-60-1
  • Eoliba Greinemann: Die Gedichte der Frau Ava. Untersuchungen zur Quellenfrage. Univ. Diss., Freiburg im Breisgau 1968.
  • Barbara Gutfleisch-Ziche: Volkssprachliches und bildliches Erzählen biblischer Stoffe. Die illustrierten Handschriften der «Altdeutschen Genesis» und des «Leben Jesu» der Frau Ava. Lang, Frankfurt am Main u.a. 1997. (= Europäische Hochschulschriften; Reihe 1, Deutsche Sprache und Literatur; 1596) ISBN 3-631-30749-7
  • Kurt Schacks: Lemmatisierte Konkordanz zu den Dichtungen der Frau Ava. Lang, Bern u.a. 1991. ISBN 3-261-04425-X
  • Wilhelm Scherer: Ava. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, S. 698.
  • Lene Mayer-Skumanz: Frau Ava. Dachs-Verlag, Wien 2002. ISBN 3-85191-257-8 (Jugendbuch)

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ՀղումներԽմբագրել