Բացել գլխավոր ցանկը
Վարազափուշ
Carlina vulgaris.jpg
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Աստղածաղկավորներ (Asterales)
Ընտանիք Աստղածաղկազգիներ (Asteraceae)
Տրիբա Cynareae
Ցեղ Վարազափուշ (Carlina)
L., 1753

Վարազափուշ (լատ.՝ Carlina), աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 20, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝

  • սովորական վարազափուշ (Carlina vulgaris

ՏարածումԽմբագրել

 
Վարազափուշ

Տարածված է Շիրակի, Վայոց ձորի, Տավուշի, Սյունիքի մարզերի ստորին և վերին լեռն, գոտիներում։ Աճում է լեռնատափաստաններում, չոր մացառուտներում և ճամփեզրերին։

Կենսաբանական նկարագիրԽմբագրել

Ցողունը բարձրությունը՝ 20-70 սմ է (որոշ տեսակներ անցողուն են)։ Տերևները հերթադիր են, փշոտ, փետրաձև բլթակավոր։ Զամբյուղները մեկական են, կիսագնդաձև, բազմածաղիկ, գտնվում են ցողունի ծայրին կամ նստադիր են՝ արմատամերձ տերևավարդակում։

Ծաղիկները երկսեռ են, կարմիր կամ դեղին։ Ծաղկում է հունիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը խիտ թավոտ, փուփուլիկով սերմիկ է։

Բժշկության մեջԽմբագրել

Վարազափուշը դեղաբույս է։ Որը պարունակում է ալկալոիդներ, պոլիացետիլային թթուներ, ֆլավոնիդներ։ Պատրաստուկներն օգտագործում են ստամոքսի թերֆունկցիայի, ռևմատիզմի ժամանակ և որպես քրտնաբեր միջոց։

ՏեսակներԽմբագրել

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Carlina. The Plant List.

ԳրականությունԽմբագրել

  • Hermann Meusel, Arndt Kästner։ Lebensgeschichte der Gold- und Silberdisteln. Monographie der mediterran–mitteleuropäischen Compositen-Gattung Carlina. Band II. Artenvielfalt und Stammesgeschichte der Gattung. In։ Denkschriften. Österreichische Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-Naturwissenschaftliche Klasse. Band 128, S. 1–657, ISBN 3-211-86558-6.
  • Hermann Meusel, Arndt Kästner, Ernst Vitek։ The evolution of Carlina – A hypothesis based on ecogeography. In։ D. J. N. Hind et al. (Hrsg.)։ Proceedings of the International Compositae Conference. Band 1, S. 723–737, Kew 1994.
  • Werner Rothmaler (Begr.), Eckehart J. Jäger, Klaus Werner (Hrsg.)։ Exkursionsflora von Deutschland. Gefäßpflanzen: Grundband. 18. Aufl. Spektrum Akademischer Verlag, 2002, ISBN 3-8274-1359-1, S. 469.
  • Ingrid Schönfelder, Peter Schönfelder։ Kosmos-Atlas Mittelmeer- und Kanarenflora. Franckh-Kosmos, Stuttgart 1994, ISBN 3-440-06223-6.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։